alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο συγγραφέας και μεταφραστής Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης με αφορμή τη μετάφραση του βιβλίου Η σκούπα και το σύστημα, του David Foster Wallace, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εδώ και μερικά χρόνια, είχα την ωραία ευκαιρία να γνωριστώ με έναν εκπληκτικό τύπο, μια δυναμική φυσιογνωμία που ακούει στο όνομα Κώστας Καλτσάς. Μας συνέδεε μια κοινή παθιασμένη αγάπη για το έργο του Thomas Pynchon, από εκεί ξεκινήσαμε, αλλά δεν σταματήσαμε εκεί. Καίτοι μανιακός βιβλιοφάγος, καίτοι με άνεση μιλούσε για πολλούς δημιουργούς, από τον Μέλβιλ και τον Ντίκενς μέχρι τον Φίλιπ Ροθ και την Marilynne Robinson, πάντα ο Καλτσάς επέμενε στα επιτεύγματα του David Foster Wallace. Μάλιστα, στο χέρι του έχει τατουάζ την ακροτελεύτια φράση του Infinite Jest. Πείστηκα, και σε χρόνο dt απέκτησα όλα τα βιβλία του DFW,  και έπεσα με τα μούτρα στο διάβασμα. Θα χρωστώ πάντα ευγνωμοσύνη στον Καλτσά, διότι, συν τοις άλλοις, μέσω Wallace, ανακάλυψα και τον άλλο απίστευτο συγγραφέα, τον David Markson.

Πείστηκα, και σε χρόνο dt απέκτησα όλα τα βιβλία του DFW,  και έπεσα με τα μούτρα στο διάβασμα. Θα χρωστώ πάντα ευγνωμοσύνη στον Καλτσά, διότι, συν τοις άλλοις, μέσω Wallace, ανακάλυψα και τον άλλο απίστευτο συγγραφέα, τον David Markson.

Με τον καιρό, άρχισε να δεσπόζει μέσα μου η ιδέα να εκδοθεί το Infinite Jest, και όλα τα άλλα βιβλία του DFW. Μέσω του αείμνηστου Δημήτρη Αρμάου, ξεκίνησα μια γόνιμη συζήτηση με τον Κώστα Δαρδανό των εκδόσεων Gutenberg. Κλήθηκα να προτείνω βιβλία για την αξιοθαύμαστη και πολιτιμότατη σειρά Orbis Literae, και αφού, ύστερα από ωραίες ανταλλαγές απόψεων, ο Δαρδανός συμφώνησε να αναλάβει την έκδοση του Infinite Jest, και έκλεισε τα δικαιώματα, μου πρότεινε να αναλάβω τη μετάφραση. Του αντιπρότεινα, με σαράντα πυρετό από την έξαψη και τον ενθουσιασμό, να τον γνωρίσω με τον Καλτσά, και να αναλάβει αυτός τη μετάφραση, ως Αρχηγός των Γουαλασικών στην Αθήνα. Έτσι κι έγινε!

Βέβαια, έμεινα με το εκούσιο παράπονο ότι δεν θα καταπιανόμουν εγώ με το μυθιστόρημα-μαστόδοντο, όπως έλεγε ο ίδιος ο Wallace το Infinite Jest, αλλά το σωστό είναι σωστό είναι σωστό, όπως το ρόδο είναι ρόδο είναι ρόδο, και ο Καλτσάς είναι Καλτσάς είναι Καλτσάς, και δικαίως, απολύτως δικαίως, θα συνδέσει το όνομά του με το Jest. Θα το συνδέσω κι εγώ ως μεσολαβητής, ένας go-between που ξέρει να παραμερίζει και να συστήνει και να προτείνει.

Πρόκειται για το πιο εκθαμβωτικό ντεμπούτο μετά το V του Pynchon. Πολλές φορές, σαν αντίσταση στην καταθλιπτική περιρρέουσα κατάσταση, διάβαζα δυνατά δεκάδες σελίδες του Broom, και αναστάτωνα τη γειτονιά με τα βροντερά μου γέλια. Η πρόκληση ήταν πιο προκλητική κι από όσο μια κάσα ιρλανδέζικο ουίσκυ για έναν Νορβηγό ναύτη. Διάβασα δύο και τρεις φορές το βιβλίο, και στρώθηκα στη μετάφραση.

Παραλλήλως, άλλες γόνιμες συζητήσεις μου, με την κυρία Μίνογλου των εκδόσεων Κριτική, οδήγησαν στην απόκτηση των δικαιωμάτων του The Broom of the System, του πρώτου μυθιστορήματος που υπογράφει ο DFW. Πρόκειται για το πιο εκθαμβωτικό ντεμπούτο μετά το V του Pynchon. Πολλές φορές, σαν αντίσταση στην καταθλιπτική περιρρέουσα κατάσταση, διάβαζα δυνατά δεκάδες σελίδες του Broom, και αναστάτωνα τη γειτονιά με τα βροντερά μου γέλια. Η πρόκληση ήταν πιο προκλητική κι από όσο μια κάσα ιρλανδέζικο ουίσκυ για έναν Νορβηγό ναύτη. Διάβασα δύο και τρεις φορές το βιβλίο, και στρώθηκα στη μετάφραση. Η τεθλασμένη τζαζ της πολιτείας και του βίου μου θέλησε να δουλέψω τη μετάφραση σε τρεις διαφορετικές κατοικίες και κάτω από συνθήκες που σε πολλούς θα φαίνονταν αντίξοες. Ήταν μια από τις πιο όμορφες εμπειρίες/περιπέτειες στη ζωή μου.

Η μεγάλη δυσκολία ήταν η πολυφωνική και διακεκομμένη μορφή του έργου. Ούτως ή άλλως, ο μεταφραστής είναι ένας λεκτικός χαμαιλέων. Χορεύει όπως του παίζει ο εκάστοτε συγγραφέας. Εδώ, ήταν σαν να έχω να κάνω με πέντε και με έξι συγγραφείς μαζί που έπαιζαν κάτι σαν τα οργιαστικά τζαζ κομμάτια του μέγιστου John Zorn. Κόλαση και χαμός, αλλά και τρομερή πρόκληση. Οι δυσκολίες ήταν απ᾽ αυτές που όταν τις υπερβείς νιώθεις υπέροχα. Σαν να λύνεις σκακιστικά προβλήματα. Με βοήθησε πολύ το ότι έχω περάσει από συγγραφείς όπως ο Nabokov. Αλλά και το ότι έχω θητεύσει στον Jonathan Franzen.

Aς μου επιτραπεί να σημειώσω ότι επιμένω στην πιστή, όσο γίνεται, μετάφραση. Φροντίζω να διατηρώ ανέπαφη την στίξη του εκάστοτε συγγραφέα, να ακολουθώ τη μελωδία και τον ρυθμό του πρωτότυπου. Σ᾽ αυτό βοηθάει ο πολυστρωματικός ορυκτός πλούτος της ελληνικής γλώσσας. Έτσι ακριβως δούλεψα και το Broom.

Μια και ανέφερα τον Nabokov, ας μου επιτραπεί να σημειώσω ότι επιμένω στην πιστή, όσο γίνεται, μετάφραση. Φροντίζω να διατηρώ ανέπαφη τη στίξη του εκάστοτε συγγραφέα, να ακολουθώ τη μελωδία και τον ρυθμό του πρωτότυπου. Σ᾽ αυτό βοηθάει ο πολυστρωματικός ορυκτός πλούτος της ελληνικής γλώσσας. Έτσι ακριβως δούλεψα και το Broom.

Μέσα στα άμεσα σχέδιά μου είναι να πείσω ευγενικά και με όση ευγλωττία διαθέτω την δυναμική μου εκδότρια κυρία Μίνογλου να προχωρήσουμε σε μια έκδοση επιλεγμένων δοκιμίων του DFW.

Δεν έχω μεταφράσει άλλον David Foster Wallace, αλλά είμαι πολύ εξοικειωμένος με το μοναδικό στυλ του. Ένα στυλ που διατηρεί υπόγειες διασυνδέσεις με το στυλ άλλων συγγραφέων που με τσιγκλάνε και με διαολίζουν, όπως ο Roberto Bolaño, ο παλιός καλός Norman Mailer, και, όσο κι αν φανεί παράδοξο, πιστέψτε με, δεν είναι καθόλου, ο Ευγένιος Αρανίτσης τόσο των Λεπτομερειών για το Τέλος του Κόσμου όσο και των Ιστοριών που Άρεσαν σε Μερικούς Ανθρώπους που Ξέρω. Είμαι σίγουρος ότι μια συνάντηση των δύο αυτών δημιουργών, του DFW και του Αρανίτση, με οικοδεσπότη τον Jonathan Franzen, και guest τον Bolaño θα ήταν κάτι σαν big bang της Πυραυλοκίνητης Διεξοδικά Διερευνητικής Λογοτεχνίας!

altInfo
Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1960. Είναι ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας. Μεταξύ άλλων έχει μεταφράσει Nabokov, Bukowski, Kerouac, Franzen, Joyce, Rushdie, Miller, Doyle, Orwell, Fitzgerald, Ellroy, Highsmith, Conrad, McEwan, Hammett και James.

politeia link


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Τσέζαρε Παβέζε στο εργαστήρι του Γιάννη Η. Παππά

Ο Τσέζαρε Παβέζε στο εργαστήρι του Γιάννη Η. Παππά

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Γιάννης Η. Παππάς, με αφορμή την έκδοση του μυθιστορήματος του Cesare Pavese «Ο σύντροφος» ...

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Αλέξανδρος Κυπριώτης, με αφορμή τη δίγλωσση έκδοση του αφηγήματος του Franz Kafka «Ο Μπλούμ...

Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Δημήτρης Παπαδημητρίου, με αφορμή το μυθιστόρημα του Alberto Moravia «Η προσήλωση» (εκδ. Κρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Σήμερα, 24 Ιανουαρίου 2022, συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ημέρα που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας για πάντα στραμμένους τους προβολείς στην πολυβραβευμένη διαδρομή του στην Έβδομη Τέχνη. Λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών η εκδήλωση «Αφιέρωμα στο Θόδωρο Αγγελόπουλο» που είχε προγρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ