Του Ευθύμιου Σακκά
Μια μέρα σαν σήμερα το 1850 είχε έρθει στη ζωή ο Γάλλος συγγραφέας Γκυ ντε Μοπασάν. Γόνος αριστοκρατικής οικογένειας έζησε μια ζωή που κυμάνθηκε μεταξύ της δόξας και της παρακμής.
Αφού λαμβάνει τα συγγραφικά φώτα από τον Φλομπέρ, συμμετέχει στον γαλλοπρωσικό πόλεμο ως εθελοντής και εργάζεται για ένα χρονικό διάστημα στο δημόσιο, αποφασίζει να ασχοληθεί αποκλειστικά με την συγγραφή.
Ως τον θάνατό του, που ήρθε όταν ήταν 45 ετών, συνέγραψε έξι μυθιστορήματα, δύο θεατρικά έργα, ταξιδιωτικά κείμενα και τρακόσια σχεδόν διηγήματα, που τον ανέδειξαν σ’ έναν από τους σημαντικότερους αφηγηματογράφους του 19ου αιώνα. Ο Μοπασάν απόλαυσε στα άκρα τη διασημότητα που του χάρισε η πένα του διάγοντας έναν ξέφρενο, χωρίς περιορισμούς βίο. Άλλαζε με την πρώτη ευκαιρία συντρόφους, απέκτησε νόθα παιδιά και ήταν άμετρα κοινωνικός. Οι φρενήρεις όμως αυτοί ρυθμοί σε συνδυασμό με το οικογενειακό ιστορικό νευροπάθειας και την προσβολή του από σύφιλη τον οδηγούνε τελικά ημιπαράφρονα σε άσυλο και λίγους μήνες αργότερα αποβιώνει.
Το έργο του θαυμάστηκε στην εποχή του κυρίως γιατί απηχούσε το κλίμα παρακμής που επικρατούσε εκείνη την περίοδο και χαιρετίστηκε από σπουδαίους συγγραφείς όπως ο Τολστόι, ο Πιραντέλλο και ο Τουργκένιεφ. Τα κείμενά του στοχεύανε τα χρεοκοπημένα ήθη της εποχής και διαπνέονταν έντονα από αίσθηση απαισιοδοξίας και αντί-ουμανισμού. Παρά ταύτα ο Μοπασάν δεν είχε καμιά διάθεση ηθικογραφίας και η αφήγησή του παρέμενε απρόσωπη παρατηρώντας και παραθέτοντας τα κακώς κείμενα της κοινωνίας και την παταγώδη αποτυχία του πολιτισμού. Το εκπληκτικό με την γραφή του ήταν ότι κατόρθωνε να ισορροπεί σε λεπτές γραμμές περιγράφοντας το κακό χωρίς να ολισθαίνει προς την κυνικότητα.
Μέσα από τα διηγήματά του εξέφρασε και τις πολιτικές του θέσεις, επικρίνοντας την αποικιοκρατική πολιτική της Γαλλίας και προβάλλοντας της φιλειρηνικές του θέσεις. Μεγάλη απήχηση είχανε και τα χρονογραφήματα που δημοσίευε σε εφημερίδες της εποχής, μέσα από τα οποία καταφέρονταν έναντι κάθε είδους κοινωνικής αδικίας. Κατήγγειλε την διαφθορά των δημόσιων υπηρεσιών και προβαίνοντας σε εμβριθείς κοινωνικές αναλύσεις εξέθετε εμπεριστατωμένα την αδυναμία του αστικού πολιτισμού να καλλιεργήσει τις αξίες που υποτίθεται ότι πρέσβευε.
