Zelda Fitzgerald ballet 728

Μια μέρα σαν σήμερα, 10 Μαρτίου 1948, η Ζέλντα Φιτζέραλντ έφυγε από την ζωή όταν η ψυχιατρική κλινική στην οποία νοσηλευόταν, στην πόλη Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας, παραδόθηκε στις φλόγες. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Κόρη εύπορου δικαστικού της Αλαμπάμα, η Ζέλντα Σάιρ είχε γεννηθεί στις 24 Ιουλίου 1900 στο Μοντγκόμερι και από τα εφηβικά της χρόνια είχε αρχίσει να προκαλεί το συντηρητικό περιβάλλον της πόλης με την ζωηράδα της, την καλλιτεχνική της φύση και τον ελεύθερο τρόπο ζωής της. 

Η καλλονή από τον αμερικανικό Νότο γνωρίστηκε το 1918 με τον Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ με τον οποίο παντρεύτηκε στη Νέα Υόρκη το 1920 και μαζί διένυσαν την δεκαετία του ’20 με θυελλώδη τρόπο. Έγιναν θρύλοι, διασημότητες, έλαμψαν και διασκέδασαν ανέμελα. Το 1921 απέκτησαν μια κόρη, την Φράνσις Σκότι Φιτζέραλντ (1921 - 1986) μετέπειτα μέλος του Δημοκρατικού κόμματος και δημοσιογράφο μεταξύ άλλων για την Washington Post και τον New Yorker.

Η καλλονή του αμερικανικού νότου που έγινε το πρώτο flapper girl της Νέας Υόρκης

Η συγγραφική επιτυχία του Φράνσις τους επέτρεψε να διάγουν κοσμοπολίτικη ζωή, αλλά από την αρχή κιόλας της σχέσης τους παρουσιάστηκαν προβλήματα, που θα κορυφώνονταν με την έκδοση του βιβλίου «Τρυφερή είναι η νύχτα», στο οποίο ο Φιτζέραλντ εξέθεσε την προσωπική ζωή της Ζέλντα. Πολλά προσωπικά στοιχεία εντοπίζονται και στον «Υπέροχο Γκάτσμπι» που κυκλοφόρησε το 1925.

zelda fs

Τη δεκαετία του ’30 διαγνώσθηκε με σχιζοφρένεια - για πρώτη φορά στην Ευρώπη από τον διάσημο Ελβετό ψυχίατρο δρ Γιουτζίν Μπλόιλερ ο οποίος είχε εισάγει τον όρο «σχιζοφρένεια» - και ακολούθησε θεραπευτική αγωγή σε διάφορες κλινικές στην Ευρώπη και εν συνεχεία και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πέθανε τραγικά, το 1948, κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς στο θεραπευτικό κέντρο όπου νοσηλευόταν.

zelda exofylloΕπίσης, πολλά έχουν ειπωθεί σχετικά με την οικειοποίηση κειμένων της Ζέλντα που τα εξέδωσε με το δικό του όνομα. Είναι αλήθεια πάντως ότι πολλά διηγήματά της τα συνυπέγραφε για να πωληθούν σε υψηλότερη τιμή.

Στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οδός Πανός το μοναδικό μυθιστόρημά της Χαρίστε μου το βαλς (που γράφτηκε το 1932 σε περίοδο έξι εβδομάφων κατά την νοσηλεία της στην ψυχιατρική κλινική Φιππς της Βαλτιμόρης) σε μετάφραση και πρόλογο του Φαίδωνα Ταμβακάκη που γράφει για αυτό: «Στο μεγάλο μέρος του αυτοβιογραφικό, το έργο περιστρέφεται σαν βαλς στον αμερικάνικο νότο, τη Νέα Υόρκη της τζαζ και της ποτοαπαγόρευσης, την Κυανή Ακτή του Τρυφερή είναι η νύχτα, το Παρίσι των ρώσων εμιγκρέδων χορευτών... Γραμμένο σε έξι εβδομάδες στην ψυχιατρική κλινική Φίππς, που νοσηλευόταν η Ζέλντα, το 1932, περιγράφει την άνοδο και την δραματική πτώση του ζευγαριού ιμπρεσσιονιστικά, με ειλικρίνεια και προσωπικότητα».

Το βιβλίο της ήταν μια αποτυχία, εμπορική και καλλιτεχνική. Οι κριτικοί αναγνώρισαν ωστόσο σε αυτό ένα «κάτι», μια πένα που είχε πράγματα να πει. Η Ζέλντα αγαπούσε από μικρή το μπαλέτο, το γράψιμο, την ζωγραφική. Μετά την αποτυχία του πρώτου της βιβλίου επικεντρώθηκε στη ζωγραφική χωρίς να κερδίζει αναγνώριση παρά μόνο μετά θάνατον. 

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το βιβλίο της Ανιές Μισό Ζέλντα Σκοτ Φιτζέραλντ – Μια σχέση πάθους (μτφρ. Μάρω Φιλίππου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Στα ελληνικά έχει επίσης κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο η μυθιστορηματική βιογραφία της Ένα μπλουζ για τη Ζέλντα (μτφρ. Μαριλένα Κοραντζάνη) του Ζιλ Λερουά. Το ενδιαφέρον για το ζωή, την προσωπικότητα και το έργο της έχει φωτίσει πτυχές που έχουν έχουν αναδείξει τη Ζέλντα σε φεμινιστικό σύμβολο. 

Το 1992 το όνομά της εισήχθη στο «Hall of Fame» των γυναικών της Αλαμπάμα, μαζί με της κόρης της Σκότι. Η ζωή της έχει εμπνεύσει ταινίες και αξιόλογες τηλεοπτικές σειρές όπως το «Ζ: The Beginning of Everything». 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φραντς Κάφκα: «Όσα αφήνω πίσω μου, να καούν χωρίς να διαβαστούν»

Φραντς Κάφκα: «Όσα αφήνω πίσω μου, να καούν χωρίς να διαβαστούν»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 3 Ιουλίου 1883, γεννήθηκε στην Πράγα ο Φραντς Κάφκα, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ου αιώνα.

Επιμέλεια: Book Press

Ο ...

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Είχε γεννηθεί το 1899 στη Γουατεμάλα και σπούδασε νομική στο...

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Ο Παύλος Παυλίδης δίνει νέα πνοή σε 16 από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου, από τις 3 έως τις 5 Φεβρουαρίου 2023, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Επιμέλεια: Book Press

...
Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ