Zelda Fitzgerald ballet 728

Μια μέρα σαν σήμερα, 10 Μαρτίου 1948, η Ζέλντα Φιτζέραλντ έφυγε από την ζωή όταν η ψυχιατρική κλινική στην οποία νοσηλευόταν, στην πόλη Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας, παραδόθηκε στις φλόγες. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Κόρη εύπορου δικαστικού της Αλαμπάμα, η Ζέλντα Σάιρ είχε γεννηθεί στις 24 Ιουλίου 1900 στο Μοντγκόμερι και από τα εφηβικά της χρόνια είχε αρχίσει να προκαλεί το συντηρητικό περιβάλλον της πόλης με την ζωηράδα της, την καλλιτεχνική της φύση και τον ελεύθερο τρόπο ζωής της. 

Η καλλονή από τον αμερικανικό Νότο γνωρίστηκε το 1918 με τον Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ με τον οποίο παντρεύτηκε στη Νέα Υόρκη το 1920 και μαζί διένυσαν την δεκαετία του ’20 με θυελλώδη τρόπο. Έγιναν θρύλοι, διασημότητες, έλαμψαν και διασκέδασαν ανέμελα. Το 1921 απέκτησαν μια κόρη, την Φράνσις Σκότι Φιτζέραλντ (1921 - 1986) μετέπειτα μέλος του Δημοκρατικού κόμματος και δημοσιογράφο μεταξύ άλλων για την Washington Post και τον New Yorker.

Η καλλονή του αμερικανικού νότου που έγινε το πρώτο flapper girl της Νέας Υόρκης

Η συγγραφική επιτυχία του Φράνσις τους επέτρεψε να διάγουν κοσμοπολίτικη ζωή, αλλά από την αρχή κιόλας της σχέσης τους παρουσιάστηκαν προβλήματα, που θα κορυφώνονταν με την έκδοση του βιβλίου «Τρυφερή είναι η νύχτα», στο οποίο ο Φιτζέραλντ εξέθεσε την προσωπική ζωή της Ζέλντα. Πολλά προσωπικά στοιχεία εντοπίζονται και στον «Υπέροχο Γκάτσμπι» που κυκλοφόρησε το 1925.

zelda fs

Τη δεκαετία του ’30 διαγνώσθηκε με σχιζοφρένεια - για πρώτη φορά στην Ευρώπη από τον διάσημο Ελβετό ψυχίατρο δρ Γιουτζίν Μπλόιλερ ο οποίος είχε εισάγει τον όρο «σχιζοφρένεια» - και ακολούθησε θεραπευτική αγωγή σε διάφορες κλινικές στην Ευρώπη και εν συνεχεία και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πέθανε τραγικά, το 1948, κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς στο θεραπευτικό κέντρο όπου νοσηλευόταν.

zelda exofylloΕπίσης, πολλά έχουν ειπωθεί σχετικά με την οικειοποίηση κειμένων της Ζέλντα που τα εξέδωσε με το δικό του όνομα. Είναι αλήθεια πάντως ότι πολλά διηγήματά της τα συνυπέγραφε για να πωληθούν σε υψηλότερη τιμή.

Στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οδός Πανός το μοναδικό μυθιστόρημά της Χαρίστε μου το βαλς (που γράφτηκε το 1932 σε περίοδο έξι εβδομάφων κατά την νοσηλεία της στην ψυχιατρική κλινική Φιππς της Βαλτιμόρης) σε μετάφραση και πρόλογο του Φαίδωνα Ταμβακάκη που γράφει για αυτό: «Στο μεγάλο μέρος του αυτοβιογραφικό, το έργο περιστρέφεται σαν βαλς στον αμερικάνικο νότο, τη Νέα Υόρκη της τζαζ και της ποτοαπαγόρευσης, την Κυανή Ακτή του Τρυφερή είναι η νύχτα, το Παρίσι των ρώσων εμιγκρέδων χορευτών... Γραμμένο σε έξι εβδομάδες στην ψυχιατρική κλινική Φίππς, που νοσηλευόταν η Ζέλντα, το 1932, περιγράφει την άνοδο και την δραματική πτώση του ζευγαριού ιμπρεσσιονιστικά, με ειλικρίνεια και προσωπικότητα».

Το βιβλίο της ήταν μια αποτυχία, εμπορική και καλλιτεχνική. Οι κριτικοί αναγνώρισαν ωστόσο σε αυτό ένα «κάτι», μια πένα που είχε πράγματα να πει. Η Ζέλντα αγαπούσε από μικρή το μπαλέτο, το γράψιμο, την ζωγραφική. Μετά την αποτυχία του πρώτου της βιβλίου επικεντρώθηκε στη ζωγραφική χωρίς να κερδίζει αναγνώριση παρά μόνο μετά θάνατον. 

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το βιβλίο της Ανιές Μισό Ζέλντα Σκοτ Φιτζέραλντ – Μια σχέση πάθους (μτφρ. Μάρω Φιλίππου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Στα ελληνικά έχει επίσης κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο η μυθιστορηματική βιογραφία της Ένα μπλουζ για τη Ζέλντα (μτφρ. Μαριλένα Κοραντζάνη) του Ζιλ Λερουά. Το ενδιαφέρον για το ζωή, την προσωπικότητα και το έργο της έχει φωτίσει πτυχές που έχουν έχουν αναδείξει τη Ζέλντα σε φεμινιστικό σύμβολο. 

Το 1992 το όνομά της εισήχθη στο «Hall of Fame» των γυναικών της Αλαμπάμα, μαζί με της κόρης της Σκότι. Η ζωή της έχει εμπνεύσει ταινίες και αξιόλογες τηλεοπτικές σειρές όπως το «Ζ: The Beginning of Everything». 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φραντς Κάφκα: «Όσα αφήνω πίσω μου, να καούν χωρίς να διαβαστούν»

Φραντς Κάφκα: «Όσα αφήνω πίσω μου, να καούν χωρίς να διαβαστούν»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 3 Ιουλίου 1883, γεννήθηκε στην Πράγα ο Φραντς Κάφκα, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ου αιώνα.

Επιμέλεια: Book Press

Ο ...

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Είχε γεννηθεί το 1899 στη Γουατεμάλα και σπούδασε νομική στο...

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

Η Margaret Atwood είναι Καναδή συγγραφέας και ποιήτρια, ευρέως γνωστή για το μελλοντολογικό μυθιστόρημά της «Η ιστορία της θεραπαινίδας», το οποίο εκτυλίσσεται σε μια δυστοπική, πατριαρχική κοινωνία όπου οι γυναίκες έχουν χάσει τα περισσότερα δικαιώματά τους. Τόσο με το λογοτεχνικό της έργο, όσο και με τα δοκίμια, τ...

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Santiago Roncagliolo «Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Το 2021, έπειτα από τρία χρόνια εργώδους προσπάθειας και αναγκαίας κατάδυσης στο σκότος, η περιβ...

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Από την πληθώρα των νέων εκδόσεων μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων ξεχωρίσαμε εννέα. Σας τα παρουσιάζουμε. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Μήπως το κατασκοπικό εξελίσσεται στο νέο συναρπαστικό θρίλερ; Εννέα –κλασικά και σύγχρονα– αστυνομικά μυθιστορήμ...

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ