anatole france

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Απριλίου 1844, γεννήθηκε στο Παρίσι ο Γάλλος συγγραφέας και κριτικός, βραβευμένος με Νόμπελ το 1921, Ανατόλ Φρανς. 

Του Λεωνίδα Καλούση 

Ο Ζακ Φρανσουά Ανατόλ-Τιμπώ γεννήθηκε σε μια οικογένεια από γονείς μέτριας μόρφωσης και περιορισμένων οικονομικών δυνατοτήτων. Ο πατέρας του ωστόσο, Φρανουά Τιμπώ, πίστευει πολύ στη μόρφωση και στην κοινωνική ανέλιξη μέσω της μόρφωσης και έτσι φροντίζει ο γιος του να μορφωθεί στα σχολεία της γαλλικής αριστοκρατίας και μπουρζουαζίας της εποχής όπως το Κολλέγιο Στανισλάς. Ο Φρανσουά Τιμπώ βιβλιοπώλης που, από ένα σημείο και μετά, εργάζεται σε εκδοτικό οίκο και βιβλιοπωλείο με αντικείμενο βιβλία, γκραβούρες, φυλλάδια, διάφορα ντοκουμέντα και άλλα ιστορικά έγγραφα σχετικά με την Γαλλική Επανάσταση, του οποίου θα γίναι αργότερα ιδιοκτήτης. Καθώς ο Ανατόλ Φρανς μεγαλώνει, η οικογενειακή επιχείρηση είναι η Librairie politique ancienne et moderne de France-Thibault (Παλιό και σύγχρονο πολιτικό βιβλιοπωλείο Φρανς-Τιμπώ). Η εμπειρία του σχολείου της γαλλικής ελίτ θα είναι τραυματική και θα αποτυπωθεί αργότερα στο έργο του ενώ θα αποτελέσει το έδαφος για την σφοδρή κριτική του στη θρησκεία.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΤΟΛ ΦΡΑΝΣ

politeia link more

Ο Ανατόλ Φρανς αποκόπηκε νωρίς από το περιβάλλον του πατέρα του, παρότι εκεί ήταν που αγάπησε το διάβασμα και την μελέτη για την περίοδο της Επανάστασης. Άρχισε να γράφει ποίηση, εργαζόταν σε βιβλιοπωλεία ενώ εργάστηκε και ως βιβλιοθηκονόμος στη γαλλική Γερουσία. Το 1867, έχοντας συνδεθεί με το συμβολιστή ποιητή Λεκόντ ντε Λιλ, γίνεται κι ο ίδιος μέλος του κινήματος των Παρνασσιστών που αντιδρά στον ρομαντισμό και επιδιώκοντας την επαναφορά στοιχείων του κλασικισμού στην τέχνη.

Μεταξύ των έργων του, μεγάλη επιτυχία είχαν τα μυθιστορήματα «Το έγκλημα του Σιλβέστρ Μπονάρ» (1881) που γράφτηκε σε μια εποχή που το ενδιαφέρον για το μυθιστόρημα μεγαλώνει, το «Τo οινομαγειρείο της βασίλισσας Πεντώκ», «Η εξέγερση των αγγέλων», «Θαΐς», «Οι θεοί διψούν», «Το νησί των πιγκουίνων», «Οι επτά γυναίκες του κυανωπώγωνα». Από το 1900 και μετά εκφράζει κοινωνικούς προβληματισμούς, ασπάζεται σοσιαλιστικές ιδέες και μετέχει σε κύκλους της γαλλικής αριστεράς. Αποκτά επιδραστικό ρόλο όταν αναλαμβάνει θέση κριτικού στην εφημερίδα «Ο Χρόνος» (Le Temps, 1861 - 1942). Από το 1887 έως το 1896, οπότε γίνεται μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών, γράφει εβδομαδιαίες βιβλιοκρισίες και χρονογραφήματα. 

Η υπόθεση Ντρεϊφούς τον κινητοποιεί και τον συμφιλιώνει με τον Εμίλ Ζολά με τον οποίο είχαν λίγα χρόνια νωρίτερα λογοτεχνική κόντρα. Με τη δημοσίευση του περίφημου «Κατηγορώ» είναι από τους πρώτους λογοτέχνες και ο μοναδικός ακαδημαϊκός που βάζει την υπογραφή του για την αναθεώρηση της δίκης. Από το 1899 γράφει στην συντηρητική εφημερίδα Le Figaro που ωστόσο έχει πάρει θέση υπέρ του Ντρεϊφούς. Συνομιλητής και φίλος του Ζαν Ζωρές, το 1904 τάσσεται υπέρ του διαχωρισμού Κράτους - Εκκλησίας και υπέρ της κατοχύρωσης δικαιωμάτων των εργατών, ενώ μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο αρθρογραφεί κατά της Συνθήκης των Βερσαλλιών ως μιας «άδικης συνθήκης ειρήνης». Το 1922 τα βιβλία του περιλαμβάνονται στο παπικό Index Librorum Prohibitorum ως απαγορευμένα βιβλία που είναι ανήθικα και διαφθείρουν τους πιστούς.

Πέθανε σε ηλίκία 80 ετών στις 12 Οκτωβρίου 1924 στο Σεν Συρ συρ Λουάρ. Ο μαθηματικός και πολιτικός Πολ Πενλεβέ θα πει: «Το επίπεδο της ανθρώπινης ευφυΐας μειώθηκε αυτό το βράδυ». Για τους υπερρεαλιστές όμως ήταν μια ευκαιρία να προκαλέσουν σκάνδαλο. Την κηδεία του Ανατόλ Φρανς στο Παρίσι παρακολούθησαν χιλιάδες άνρωποι. Ο Αντρέ Μπρετόν ζήτησε την άδεια να ανοίξουν το φέρετρο για να χαστουκίσει τον νεκρό και μαζί με άλλους της ομάδας των υπερρεαλιστών, όπως ο Λουί Αραγκόν, ο Φιλίπ Σουπό και ο Ντριέ Λα Ροσέλ, μοίρασαν κείμενο με τίτλο «Ένα πτώμα». Το τελειωτικό χτύπημε το έδωσε ο Πολ Βαλερί που τον διαδέχθηκε στη Γαλλική Ακαδημία: στην καθιερωμένη τιμητική ομιλία για τον προκάτοχό του δεν είπε ούτε μια φορά το όνομά του αναφερόμενος σε αυτόν ως ο liseur infini. Τα χτυπήματα ήταν αρκετά. Αργότερα, ο  Αντρέ Ζιντ τον αποκάλεσε «έναν συγγραφέα χωρίς ενδιαφέρον» που το έργο του «εξαντλείται με την πρώτη ανάγνωση».

Ο Ανατόλ Φρανς που γνώρισε δόξα και τιμές, που διαβάστηκε πολύ και είχε μεγάλη επιτυχία στην εποχή του, θεωρήθηκε επιρροή για συγγραφείς όπως ο Μαρσέλ Προυστ ή ο Ζορζ Μπερνανός, παραγκωνίστηκε, «στραβοδιαβάστηκε» ενδεχομένως, η γλώσσα του θεωρήθηκε ξεπερασμένη, ο σαρκασμός του δεν αναδείχθηκε και το έργο του μελετήθηκε λίγο. 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ίμρε Κέρτες: «Στο μυθιστόρημα δεν έχουν σημασία τα γεγονότα αλλά τι τους προσθέτεις»

Ίμρε Κέρτες: «Στο μυθιστόρημα δεν έχουν σημασία τα γεγονότα αλλά τι τους προσθέτεις»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Νοεμβρίου 1929, γεννήθηκε στη Βουδαπέστη ο Ίμρε Κέρτες. Το 1944 στάλθηκε στο Άουσβιτς και στη συνέχεια στο Μπούχενβαλντ. Επέζησε, έζησε πολλά χρόνια στη Γερμανία, εργάστηκε ως δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έγραψε λογοτεχνία και το 2002 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Του Λε...

Τζον Φόουλς: «Ενάντια σε κάθε επιταγή λογικής, διάλεξα την Ελλάδα»

Τζον Φόουλς: «Ενάντια σε κάθε επιταγή λογικής, διάλεξα την Ελλάδα»

Μια μέρα σαν σήμερα, 5 Νοεμβρίου 2005, πέθανε σε ηλικία 79 ετών ο Άγγλος Τζον Φόουλς, συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του θρυλικού «Μάγου» που διαδραματίζεται στις Σπέτσες. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Τζον Ρόμπερτ Φόουλς (John Robert Fowles) είχε γεννηθεί στ...

Ναπολέων Λαπαθιώτης: «Μόνος ήρθα κάποιο βράδυ, μόνος πόνεσα για λίγο»

Ναπολέων Λαπαθιώτης: «Μόνος ήρθα κάποιο βράδυ, μόνος πόνεσα για λίγο»

Μια μέρα σαν σήμερα, 31 Οκτωβρίου 1888, γεννήθηκε στο κέντρο της Αθήνας ο Ναπολέων Λαπαθιώτης. «Καταραμένος» ποιητής, αντισυμβατικός για τα ήθη της εποχής του και τελικά αυτόχειρας, έγραψε με τόλμη και μελαγχολία για τα χαμένα ιδανικά και τις ματαιώσεις της ζωής. 

Του Λεωνίδα Καλούση ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

ΙΝSEQS: Μάθημα μπαλέτου με noise-punk συνθέσεις στην καλύτερη παράσταση χορού φέτος

ΙΝSEQS: Μάθημα μπαλέτου με noise-punk συνθέσεις στην καλύτερη παράσταση χορού φέτος

Για την παράσταση «ΙΝSEQS» σε χορογραφία του Δημήτρη Μυτιληναίου, η οποία παρουσιάστηκε στον πρώην εκθεσιακό χώρο αυτοκινήτων της Φίατ, στο Κουκάκι.

Του Νίκου Ξένιου

Οι σωματικές αναπαραστάσεις που επιδιώκει το μπαλέτο είναι πολύ συγκεκριμένες. Η ...

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

Για το βιβλίο του Αχιλλέα Κυριακίδη «Έλγκαρ» (εκδ. Πατάκη).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Πιστός όπως πάντα στη μικρή φόρμα σε κάθε έκφανση της δημιουργίας του, ο Αχιλλέας Κυριακίδης προσδιορίζει, στη νέα του συλλογή, ειδολογικά τα κείμενά του με όρους μουσι...

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

Για το μυθιστόρημα «Οι κεφαλές του Κέρβερου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος) της Φράνσις Στίβενς που κυκλοφορεία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στην κεντρική φωτογραφία, η συγγραφέας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Γεννημένη το 1884, ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ