Τρία καλά πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα από Έλληνες συγγραφείς: Βαγγέλης Γιαννίσης, Ευτυχία Γιαννάκη, Αντώνης Τουμανίδης. Εγκλήματα στον κόσμο των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, σίριαλ κίλερ, διαπλοκή και αναξιόπιστοι μάρτυρες.
Επιλογή-παρουσίαση: Χίλντα Παπαδημητρίου
Τρία καλά πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα Ελλήνων δημιουργών που αξίζουν την προσοχή μας. Ο κόσμος των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, σίριαλ κίλερ που αντλούν έμπνευση από τα παιδικά παραμύθια, αναξιόπιστοι μάρτυρες και διαπλεκόμενα ισχυρά πρόσωπα.
Βαγγέλης Γιαννίσης, Block delete (εκδ. Μεταίχμιο)
Το καινούργιο βιβλίο του Γιαννίση μάς ξεναγεί σ’ έναν κόσμο που βρίσκεται δίπλα μας, και συγχρόνως πολύ μακριά μας. Τον κόσμο του Instagram, των influencer και των ΜΚΔ.
Η Χριστίνα, πωλήτρια σε ρουχάδικο, τρελαίνεται κυριολεκτικά όταν συνειδητοποιεί πως κάποιο ψεύτικο προφίλ κλέβει τις φωτογραφίες της, και μαζί τους ακολούθους της. Δηλαδή τη μοναδική της διέξοδο από την αδιέξοδη, κατά τα άλλα, δουλειά και τη γκρίζα ζωή που ζει. Θα κυνηγήσει αυτό το ψεύτικο προφίλ μέχρι να βρει ποιος κρύβεται από πίσω, και εδώ θα έρθει η πρώτη μεγάλη ανατροπή.
Θα ακολουθήσουμε τη Χριστίνα καθώς θα εξουδετερώνει κάθε εμπόδιο από τον δρόμο της, θα αλλάζει ταυτότητες και εμφάνιση, πόλη και συντρόφους. Στο κατόπι της όμως έχει ριχτεί ο αστυνόμος Μιχαηλίδης, ο οποίος, με τη σειρά του, αναζητάει λόγο ύπαρξης σε μια ληθαργική ζωή και μια ρουτινιάρικη δουλειά, και η Χριστίνα θα γίνει η εμμονή του.
Σ’ αυτό το μοντέρνο ψυχολογικό θρίλερ θα βρούμε απαντήσεις όχι μόνο στο whodunnit αλλά και στο whydunnit, σε μια εποχή που το φαίνεσθαι έχει υποκαταστήσει το είναι, η σέλφι και οι ακόλουθοι την αληθινή ζωή και τις σχέσεις. Θα ακολουθήσουμε τους ήρωες από πόλη σε πόλη, από ταυτότητα σε ταυτότητα, από τη μία αποτυχία στην άλλη, καθώς ο χρόνος θα περνάει και οι ακόλουθοι θα αυξάνονται, φέρνοντας μαζί τους μια ψευδαίσθηση ευτυχίας.
Μια οξυδερκής ματιά πίσω από τον καθρέφτη και την οθόνη του κινητού, μια ψυχολογική ανάλυση της παθογένειας των ΜΚΔ, της αέναης προσπάθειας για μια ανέφικτη τελειότητα, της εξιδανίκευσης της πειραγμένης εικόνας. Αλλά πάνω απ’ όλα, ένα συναρπαστικό crime με απρόβλεπτη κατάληξη.
Αντώνης Τουμανίδης, Άντερσεν (εκδ. Ελληνικά Γράμματα)
Ο Δανός επιθεωρητής Νουρ και η βοηθός του, η Άνια, έρχονται αντιμέτωποι με μια σειρά από τελετουργικούς φόνους σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Τους φόνους συνδέει το στήσιμο του νεκρού (ή των νεκρών) σε περιβάλλον που αναπαριστά κάποιο γνωστό παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Για παράδειγμα, στο νησί Φιόνια της Δανάης, βρίσκεται μια κοπελίτσα που αναπαριστά τη Μικρή Γοργόνα. Λίγο αργότερα, στη Γερμανία βρίσκονται δύο παιδιά, θανάσιμα παγωμένα, που παραπέμπουν τη Βασίλισσα του Χιονιού. Και το γαϊτανάκι των αποτρόπαιων φόνων συνεχίζεται στο Παρίσι, στη Ρώμη, στην Αθήνα, τις πόλεις στις οποίες είχε ταξιδέψει ο Μεγάλος Παραμυθάς.
Εδώ και πολλά χρόνια, τα παραμύθια μελετώνται και ερμηνεύονται από επιστήμονες και ψυχολόγους. «Τα παραμύθια και οι ιστορίες που διηγούμαστε, δομημένες ή όχι, υπαρκτές ή φανταστικές, αναπαριστούν και εκφράζουν μέσα από ένα ασύλληπτο, συχνά, παράδοξο κόσμο συμβόλων και μεταφορικών ενσαρκώσεων, τα μεγάλα και μικρά τραύματα, τις απώλειες, τους θανάτους, τις καθημερινές ματαιώσεις και αποτυχίες, τους θριάμβους και τις επιτυχίες, αλλά και τις προσδοκίες και επιθυμίες του παιδιού και του περιβάλλοντος».1 Με αφετηρία αυτή την ιδέα, ο συγγραφέας διαμορφώνει την πλοκή του, στην οποία βρίσκονται εγκιβωτισμένα ολόκληρα τα παραμύθια, όπως επίσης αποσπάσματα από το ταξιδιωτικό ημερολόγιο του σπουδαίου Δανού παραμυθά.
Το εν λόγω βιβλίο είναι ο πρώτος τόμος μιας τριλογίας, αλλά ήδη στο τέλος του συνειδητοποιούμε ότι ο Τουμανίδης δεν θέλει να περιγράψει απλώς τους τελετουργικούς φόνους, αλλά, όπως λέει ο ίδιος, «πρόκειται, επί της ουσίας για ένα παραμύθι μεταμορφωμένο σε αστυνομικό μυθιστόρημα στο οποίο, όμως, ο τρόμος δεν μένει στο περιθώριο − παραφυλάει και ενίοτε έχει τον πρώτο λόγο»2.
Χωρίς να κάνω σπόιλερ, τα πάντα σχετίζονται με ένα παλιό βιβλίο με τα έργα του Άντερσεν, το οποίο περνάει από χέρι σε χέρι και από γενιά σε γενιά. Οπότε περιμένουμε τα επόμενα δύο μέρη της τριλογίας για να ολοκληρώσουμε την περιπλάνησή μας στο σύμπαν του Άντερσεν, για να μάθουμε επιτέλους whodunnit και whydunnit.
Ευτυχία Γιαννάκη, Θάλασσα, σώσε με (εκδ. Ίκαρος)
Μια εύπορη κι επιτυχημένη δικηγόρος βρίσκεται δολοφονημένη μέσα στο αυτοκίνητό της, σε παραλία στο Τολό και η υπόθεση ανατίθεται στον Χάρη Κόκκινο. Για κακή του τύχη, στην υπόθεση ίσως εμπλέκονται υψηλά πρόσωπα της δικαιοσύνης και της τοπικής κοινωνίας του Ναυπλίου άρα τα χρονικά περιθώρια της εύρεσης του δολοφόνου είναι τρομακτικά στενά, συγκεκριμένα το τριήμερο των Χριστουγέννων.
Ο Κόκκινος μπλέκει σ’ ένα κυκεώνα μικροσυμφερόντων και κουτσομπολιών, όπου οι πάντες μοιάζουν να είναι αναξιόπιστοι μάρτυρες. Αλλά η ουσία, φυσικά, δεν είναι το whodunnit, όπως έχουμε μάθει ήδη από τα προηγούμενα βιβλία της Γιαννάκη. Η συγγραφέας ενδιαφέρεται και σκαλίζει το ψυχολογικό υπόβαθρο των ηρώων της, τις συνθήκες που τους διαμόρφωσαν και τους οδήγησαν στις επιλογές του, τα κρυφά τραύματα που στάζουν αδιάκοπα αίμα και πύο. Στους ήρωες αυτούς εντάσσεται και ο Χάρης Κόκκινος, διωκόμενος συνεχώς από τα δικά του φαντάσματα, που παλεύει με την παγωμένη θάλασσα, κυριολεκτικά και συμβολικά, για τη ζωή του.
Το βιβλίο είναι γραμμένο με αληθινά ποιητική γλώσσα, χωρίς να χρησιμοποιεί «καλολογικά στοιχεία» – δεν τα έχει ανάγκη. Σύνθετη και πυκνή γραφή, εξαιρετικές περιγραφές της φύσης και της ψυχικής κατάστασης των πρωταγωνιστών. Και προς το τέλος, μια ανατροπή τελείως απρόβλεπτη. Ή αλλιώς, «Θάλασσα, σώσε μας!», αφού αυτή είναι η μήτρα της ζωής και της ύπαρξής μας.
* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα «Κομπολόι στο χώμα» (εκδ. Μεταίχμιο) βρίσκεται υπό έκδοση.
1 Μεταφορικές συμβολικές αφηγήσεις: Ψυχαναλυτική προσέγγιση των παραμυθιών και η χρήση παιδικών ιστοριών στην Ψυχοθεραπεία και την Ειδική Αγωγή, Ηλίας Ε. Κουρκούτας
2 Fractal, Συνέντευξη στην Τίνα Πανώριου.
