Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες».
Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος
Κυριολεκτικώς, ροπή είναι η τάση μιας δύναμης να προκαλεί ένα σώμα να περιστρέφεται γύρω από ένα συγκεκριμένο σημείο ή άξονα. Τι γίνεται, όμως, όταν η ροπή γίνεται εκδοτικός οίκος; Τότε το αποτέλεσμα είναι αυτή η περιστροφή να μην περιορίζεται μόνο σε ένα σημείο ή γύρω από έναν μόνο θεματικό άξονα.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει με τις εκδόσεις Ροπή που με έδρα τη Θεσσαλονίκη (ιδού το ευτυχές παράδειγμα: δεν κινούνται τα πάντα γύρω από την Αθήνα) επιδιώκουν να μεταφέρουν τις πρόσφατες επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις σε βιβλία που δεν απευθύνονται μόνο σε λίγους και ειδικούς, αλλά στο πλατύ κοινό. Είναι ο μόνος και ο πλέον ασφαλής (έως και ευχάριστος) τρόπος να ανοίξει ένας διάλογος εντός της κοινωνίας για θέματα που μας αφορούν όλους, αλλά και ένας τρόπος να συνομιλήσουν μεταξύ τους και οι επιστήμες.
Οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των θετικών επιστημών και άλλων γνωστικών πεδίων, συμπεριλαμβανομένων της φιλοσοφίας, της θεολογίας και της τέχνης. Ήδη, ο εκδοτικός αριθμεί περισσότερους από εκατό τίτλους που κινούνται σε διάφορα πεδία. Από τις επιστήμες έως τη λογοτεχνία κι από τις βιογραφίες έως τη θρησκεία. Εμείς επιλέγουμε ενδεικτικά πέντε τίτλους που θεωρούμε ότι δίνουν, όσο αυτό είναι κατορθωτό, το στίγμα των εκδόσεων.
Άγνωστοι με τον εαυτό μας, Ρέιτσελ Αβίβ [μτφρ. Βαγγέλης Προβιάς]
Εξακολουθούμε, άραγε, να πιστεύουμε πως οι ασθένεις που μας ταλανίαζουν βρίσκονται μόνο στο κρανίο μας; Ότι το σώμα λειτουργεί εν κενώ; Μέγα λάθος. Η Ρέιτσελ Αβίβ με το βιβλίο της Άγνωστοι με τον εαυτό μας (μτφρ. Βαγγέλης Προβιάς) μάς δείχνει το προφανές: οι ασθένειες δημιουργούνται και συντηρούνται από τις προσωπικές μας σχέσεις και τις κοινότητες στις οποίες ανήκουμε.
Αυτό που κάνει συναρπαστικό και συνάμα διδακτικό αυτό το βιβλίο είναι ότι δεν μιλάει το… ίδιο για το περιεχόμενό του, αλλά δίνει το λόγο σε έξι ανθρώπους από διαφορετικά σημεία του χάρτη που μιλούν για τις δικές τους ασθένειες. Πρόκειται για έξι ιστορίες ψυχικής πάθησης, κάποιες με κάθαρση, άλλες όχι. Έξι συναρπαστικά ταξίδια - από ελίτ πανεπιστήμια, σε ναούς στα βάθη της Ινδίας, από ιδρύματα σαν πολυτελή ξενοδοχεία, στα αγριότερα γκέτο των ΗΠΑ.
Το βιβλίο θεωρήθηκε ένα από τα καλύτερα του 2022 από τα έντυπα: The New York Times Book Review, The Wall Street Journal, Los Angeles Times, Time Magazin, The Washington Post.
Το μαύρο σύννεφο, Fred Hoyle [μτφρ. Θοδωρής Πιερράτος]
Έχουν περάσει εβδομήντα χρόνια από τότε που ο παγκοσμίου φήμης αστρονόμος Σερ Φρεντ Χόιλ αποπειράθηκε να γράψει ένα μυθιστόρημα που ανήκει στην κατηγορία της επιστημονικής φαντασίας. Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και στις μέρες μας το Μαύρο Σύννεφο (μτφρ. Θοδωρής Πιερράτος) θεωρείται κλασικό ανάγνωσμα για τους λάτρεις του είδους και απόλυτα σύγχρονο.
Ο Χόιλ κατάφερε να συνδυάσει το υψηλό επιστημονικό του υπόβαθρο με μια εξαιρετική πλοκή για να δημιουργήσει ένα τρομακτικά πραγματικό, σύγχρονο και προφητικό θρίλερ στο οποίο, όπως είπε ο ίδιος, «υπάρχουν πολύ λίγα που δεν θα μπορούσαν να συμβούν.
Η ιστορία έχει ως εξής: αστρονόμοι στην Αγγλία και την Αμερική κάνουν μια συγκλονιστική ανακάλυψη. Ένα σκοτεινό μεσοαστρικό νέφος κινείται ταχύτατα προς το ηλιακό μας σύστημα Εάν οι υπολογισμοί τους είναι σωστοί, το νέφος θα βρεθεί σύντομα μεταξύ της Γης και του Ήλιου, γεγονός που μπορεί να έχει αδιανόητες συνέπειες για τον πλανήτη μας.
Με τη μοίρα κάθε ζωντανού οργανισμού στη Γη να διακυβεύεται, οι παγκόσμιοι ηγέτες συγκεντρώνουν μια ομάδα λαμπρών επιστημόνων για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Όταν όμως αυτοί ανακαλύψουν την αλήθεια για την προέλευση του νέφους, θα αναγκαστούν να επανεξετάσουν όλα όσα νομίζουν ότι γνωρίζουν για τη φύση της ζωής στο Σύμπαν.
Η μέρα που ανακαλύψαμε το σύμπαν, Marcia Bartusiak [μτφρ. Θεμιστοκλής Χαλικιάς]
Οι επιστήμονες έχουν το δικαίωμα να καυχώνται για πολλές ανακαλύψεις που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας, αλλά και την αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο. Υπάρχει, ωστόσο, και μια εξ αυτών που ακόμη και στις μέρες μας θεωρείται άκρως σημαντική.
Την Πρωτοχρονιά του 1925, ο νεαρός Έντουιν Χαμπλ ανακοίνωνε την ανακάλυψή του σύμφωνα με την οποία το σύμπαν μας ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο απ' ό,τι μέχρι τότε πίστευαν οι άνθρωποι, με την αναθεωρημένη εκτίμηση για το μέγεθός του να είναι χίλιες τρισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τις παλαιότερες.
Η ανακοίνωση αυτή του Χαμπλ προκάλεσε φοβερή αναταραχή στην επιστημονική κοινότητα. Έξι χρόνια αργότερα, σε μια σειρά συναντήσεων στο Αστεροσκοπείο του Όρους Ουίλσον, ο Χαμπλ μαζί με άλλους επιστήμονες έπεισαν τον Άλμπερτ Αϊνστάιν πως το σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά αντίθετα διαστέλλεται.
Στο βιβλίο της, Η μέρα που ανακαλύψαμε το σύμπαν (μτφρ. Θεμιστοκλής Χαλικιάς) η Μάρσα Μπαρτούσακ αποκαλύπτει τους πρωταγωνιστές, τις αντιπαραθέσεις απόψεων, τις ιδιοφυείς ιδέες, την εκπληκτική τεχνολογία, τη ριζοσπαστική έρευνα αλλά και τις λάθος επιλογές των πρώιμων ερευνητών των ουρανών στην προσπάθειά τους να αποκαλύψουν αυτό που πολλοί θεωρούν ως μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην Ιστορία της επιστήμης.
Τεχνητή νοημοσύνη – Μια διακριτική απομυθοποίηση, Γιώργος Γιαννακόπουλος
Είναι αναμφίβολα το θέμα της εποχής μας: η τεχνητή νοημοσύνη και πώς αυτή αναμένεται να αλλάξει τη ζωή μας. Στο βιβλίο του Γιώργου Γιαννακόπουλου Τεχνητή νοημοσύνη - Μια διακριτική απομυθοποίηση καλούμαστε να συμμετέχουμε σε ένα συναρπαστικό ταξίδι συν-ανακάλυψης της Τεχνητής Νοημοσύνης, με όρους κατανοητούς αλλά και επιστημονικά άρτιους.
Στο βιβλίο –μέσα από μια διακριτική απομυθοποίηση– θα προσγειώσουμε τις προσδοκίες σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς να αφαιρέσουμε τίποτε από τον ενθουσιασμό μας για τα επιτεύγματα του χώρου. Επίσης, θα αποδιώξουμε ή, έστω, θα αποδυναμώσουμε τους παράλογους φόβους και θα διασκεδάσουμε με τις πολυδιαφημισμένες -και ιδιαίτερα στρεβλές- ιστορίες σχετικά με τις νοήμονες μηχανές στο σήμερα και το αύριο.
Τα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου είναι αφιερωμένα στο πώς μεταφέρονται όλες αυτές οι ειδήσεις και τα επιτεύγματα εντός της χώρας μας, μακριά από θεωρίες συνωμοσίας και κλειστές κοινότητες. Επίσης, ο Γιώργος Γιαννακόπουλος μάς υπενθυμίζει πως η αναζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι στη βάση της μια ουσιαστική αναζήτηση στα βάθη του ανθρώπου, της ανθρωπιάς και της ανθρωπότητας.
Amy, η κόρη μου, Μιτς Γουάινχαουζ [μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού]
Yπήρξε ένα ποπ είδωλο και, τελικά, μια τραγική φιγούρα που «κάηκε» νωρίς. Η Έιμι Γουάινχαουζ έφυγε από τη ζωή στις 23 Ιουλίου 2011 σκορπώντας θλίψη και πόνο στους οικείους της, αλλά και στα εκατομμύρια των φαν της. Ο πατέρας της Έιμι Γουάινχαουζ στο βιβλίο Amy η κόρη μου (μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού) διηγείται με ειλικρίνεια τη συγκλονιστική και σπαρακτική ιστορία της κόρης του, ενός εντυπωσιακά ταλαντούχου κοριτσιού, αλλά και της καλλιτεχνικής κληρονομιάς της, που θα μείνει στην ιστορία.
Στο τρυφερό βιβλίο του, ο πατέρας και σύμβουλός της Μιτς Γουάινχαουζ μας δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε τη ζωή της Έιμι όπως την έζησε εκείνος. Επιλέγει την έκθεση γεγονότων αντί της μυθοπλασίας, και περιγράφει λεπτομερώς τα περιστατικά και τους ανθρώπους που σημάδεψαν τα νεανικά της χρόνια, το πώς καλλιέργησε τη χαρακτηριστική φωνή της, δημιούργησε το αξέχαστο στιλ της και διοχέτευσε την ίδια τη ζωή της σε επιτυχίες όπως τα «You Know I’m No Good», «Rehab» και «Back to Black».
Αποκαλύπτει τι συνέβαινε στ’ αλήθεια όλα εκείνα τα εξαντλητικά χρόνια και εξηγεί πως το πιο τραγικό για όσους ήταν σε επαφή με την Έιμι τους τελευταίους μήνες της ζωής της ήταν το γεγονός ότι πέθανε ακριβώς τη στιγμή που όλα έδειχναν πως άρχισε επιτέλους να νικά τους δαίμονές της.
Κάποιοι ακόμη αξιοπρόσεκτοι τίτλοι
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν ακόμη, μεταξύ πολλών άλλων τίτλων: το βιβλίο του Πέτρου Λ. Παπαγιωτόπουλου Ποιότητα ζωής, το συλλογικό Φιλοσοφία της τεχνολογίας (μτφρ. Χαράλαμπος Κόκκινος), Θάνατον διδόναι του Ζακ Ντεριντά (μτφρ. Βαγγέλης Μπιτσώρης), Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων της Μαγδαληνής Αναστασίου, ο Χώρος ονείρων (μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού) του γνωστού σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λιντς και της Κριστίν Μακένα, Η ξάγρυπνη πόλη (μτφρ. Βαγγέλης Προβιάς) του Μπιλ Χέιζ που έζησε όσο κανένας άλλος από κοντά τον Όλιβερ Σακς και η αυτοβιογραφία της Μαρίνα Αμπράμοβιτς Περνώντας από τοίχους (μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού).
＊Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
