METAIXMIO decastro tanks

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

Της Ελένης Κορόβηλα

Δυο βιβλία που εκδόθηκαν με μεταξύ τους απόσταση τεσσάρων δεκαετιών, το μυθιστόρημα «Τα Γενέθλια», (1977, Κέδρος, 1992, Πατάκης), της Ζωρζ Σαρή και το βιβλίο γνώσεων «2651 ημέρες δικτατορίας» (2018, Μεταίχμιο) της Μαρίζας Ντεκάστρο καταφέρνουν να μεταφέρουν το κλίμα της εποχής στα σημερινά παιδιά, να δώσουν τον παλμό και να μεταφέρουν το συναίσθημα που τα γεγονότα γεννούσαν στους εφήβους τότε και να προσφέρουν συνοπτικά όλες τις πληροφορίες που ένα σημερινό παιδί ή έφηβος είναι καλό να γνωρίζει.

Το 1977 κυκλοφορούν Τα γενέθλια της Ζωρζ Σαρή (1923 - 2012). Είναι το έκτο βιβλίο της μέσα σε οκτώ χρόνια από το 1969 όταν μέσα στη χούντα άρχισε να γράφει για παιδιά και κυκλοφόρησε το πρώτο, «Ο Θησαυρός της Βαγίας». Το βιβλίο, που περιέγραφε τις περιπέτειες και τις εξερευνήσεις μιας καλοκαιρινής παρέας παιδιών στην Αίγινα, είχε γίνει μεγάλη επιτυχία που ανανεώθηκε χάρη στην επίσης επιτυχημένη τηλεοπτική μεταφορά του το 1983 από τον Δημήτρη Δημογεροντάκη για την ΕΡΤ που και σήμερα είναι διαθέσιμη μέσω της πλατφόρμας ERTFlix.

Καθώς η ηρωίδα της Σαρρή φλέγεται από καθοριστικά ερωτήματα, ανεπίγνωστα αφήνει πίσω της το παιδί και παίρνει αποφάσεις για το ποια είναι και κυρίως ποια θα γίνει.

PATAKIS sarri genethliaΣτα Γενέθλια, η Άννα, ένα οκτάχρονο κοριτσάκι που ζει στην Αθήνα με τους γονείς και τον μεγαλύτερο αδελφό της, βλέπει με απογοήτευση τη γιορτή για τα γενέθλιά της να ακυρώνεται καθώς συμπίπτει με το πραξικόπημα των συνταγματαρχών. Οι νεαροί αναγνώστες παρακολουθούν τη ζωή της στα επτά χρόνια που ακολουθούν, τα χρόνια της χούντας, που στην αρχή κάποιοι δεν πήραν στα σοβαρά και δεν πίστευαν πως θα διαρκέσει τόσο. Η κορύφωση της ιστορίας έρχεται στο προτελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου που είναι αφιερωμένο στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, με την Άννα, έφηβη πια στα 14 της, να παρακολουθεί από το αστικό σαλόνι του οικογενειακού διαμερίσματος στο Κολωνάκι τις εξελίξεις από τον σταθμό των «ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων». Η Άννα αφουγκράζεται τον παλμό των γεγονότων, νοιώθει την ένταση, αντιλαμβάνεται την πυκνότητα του χρόνου, βλέπει την καταλυτική επίδραση στους ίδιους τους γονείς της που πια χωρίς δικαιολογίες πρέπει κάτι να κάνουν (γιατί η μητέρα της φορά το καλό παλτό της και στολισμένη δίνει ραντεβού στους δρόμους με τις φίλες της; γιατί ο γιατρός πατέρας της δεν ανταποκρίνεται στο κάλεσμα των φοιτητών για ιατρική βοήθεια; πού είναι ο φοιτητής αδελφός της που προέτρεπε τους γονείς να κατέβουν στο Πολυτεχνείο; γιατί δεν θα τολμήσουν να πειράξουν τους φοιτητές; πώς αντηχεί μέσα της το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία»;). Καθώς η ηρωίδα της Σαρρή φλέγεται από καθοριστικά ερωτήματα, ανεπίγνωστα αφήνει πίσω της το παιδί και παίρνει αποφάσεις για το ποια είναι και κυρίως ποια θα γίνει.

Τα Γενέθλια είναι ένα τολμηρό μυθιστόρημα για παιδιά και εφήβους που γράφτηκε όσο ακόμα τα γεγονότα ήταν νωπά και συνέβαλε ώστε οι αμέσως επόμενες γενιές αλλά κι αυτές που ακολουθούν κι αυτές που έρχονται να αισθανθούν τα διακυβεύματα της εποχής και να την κατανοήσουν μέσα από τα μάτια μιας συνομίλικής τους.

Στο βιβλίο της Ντεκάστρο τίποτα δεν λείπει και τίποτα δεν περισσεύει ούτε στο επίπεδο των πληροφοριών ούτε και στο ύφος της αφήγησης που παραμένει ειλικρινές, καλοζυγισμένο και καλά τεκμηριωμένο.

METAIXMIO DECASTRO 2651Τέσσερις δεκαετίες μετά την Σαρή, η παιδαγωγός, συγγραφέας, μεταφράστρια και κριτικός βιβλίων για παιδιά Μαρίζα Ντεκάστρο με αφορμή τα προσωπικά της βιώματα αφηγείται τις 2651 ημέρες δικτατορίας - 21 Απριλίου 1967 - 24 Ιουλίου 1974 (2018, Μεταίχμιο) σε ένα πολύ ξεχωριστό εγχείρημα. Το βιβλίο, σε εικονογράφηση του Βασίλη Παπαγεωργίου, κατατάσσεται στην κατηγορία βιβλίου γνώσεων, ωστόσο είναι ίσως το πιο προσωπικό βιβλίο της Ντεκάστρο, που πιάνει το νήμα της αφήγησής της από την 21η Απριλίου, όταν η ίδια ήταν στο ξεκίνημα της εφηβείας, μαθήτρια του Γυμνασίου, και συνεχίζει μέχρι την πτώση της χούντας το καλοκαίρι του 1974, όταν πια νεαρή κοπέλα έχει ξεκινήσει τις σπουδές της.

Αν η Σαρή, στα 54 της το 1977 και μητέρα μιας έφηβης, της αξέχαστης επίσης συγγραφέα Μελίνας Καρακώστα (1959 - 2007), που είχε την ηλικία της ηρωίδας της, έπιασε τον σφυγμό αυτών των παιδιών που δεν πρόλαβαν ηλικιακά να κάνουν κάτι αλλά που η παιδική κι εφηβική ηλικία τους σημαδεύτηκε για πάντα από την ταραγμένη εποχή στην οποία μεγάλωσαν, η Ντεκάστρο είναι ένα από αυτά τα παιδιά. Στο δικό της βιβλίο τίποτα δεν λείπει και τίποτα δεν περισσεύει ούτε στο επίπεδο των πληροφοριών ούτε και στο ύφος της αφήγησης που παραμένει ειλικρινές, καλοζυγισμένο και καλά τεκμηριωμένο. Όλα τα κομβικά γεγονότα παρουσιάζονται σε μια αλυσιδωτή αφήγηση που περνά από τα στιγμιότυπα, διανθισμένα με προσωπικά στοιχεία και ανησυχίες, στη μεγάλη εικόνα, χωρίς να ξεχνά το γενικό, διεθνές πλαίσιο, τις ιστορικές εξελίξεις και τα μεγάλα κινήματα. Στο βιβλίο αφιερώνονται κεφάλαια στο πραξικόπημα, τη νέα κατάσταση, τα ιδεολογήματα των συνταγματαρχών για κάθε τομέα, όπως για την Παιδεία, τους παραλογισμούς του Παπαδόπουλου, τις διεθνείς αντιδράσεις, την παρανομία, τη συνωμοτικότητα, τις συλλήψεις, τα βασανιστήρια, τις μεγάλες αντιδράσεις, τις πρώτες μαζικές αντιχουντικές εκδηλώσεις, τις εξεγέρσεις της νεολαίας, με κορυφαία αυτή του Πολυτεχνείου, αλλά και τη θλιβερή δικτατορία του Ιωαννίδη και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και τελικά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.

Το βιβλίο είναι ένα ευσύνοπτο και καλογραμμένο χρονικό και ταυτόχρονα ένα οδοιπορικό αναζήτησης της μνήμης και διάσωσης του αποστάγματός της μέσα από τα αληθινά γεγονότα με τη διπλή ματιά της νεαρής κοπέλας αλλά και της κατοπινής εξέλιξής της. 

* Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Κουφάκης απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ