METAIXMIO decastro tanks

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

Της Ελένης Κορόβηλα

Δυο βιβλία που εκδόθηκαν με μεταξύ τους απόσταση τεσσάρων δεκαετιών, το μυθιστόρημα «Τα Γενέθλια», (1977, Κέδρος, 1992, Πατάκης), της Ζωρζ Σαρή και το βιβλίο γνώσεων «2651 ημέρες δικτατορίας» (2018, Μεταίχμιο) της Μαρίζας Ντεκάστρο καταφέρνουν να μεταφέρουν το κλίμα της εποχής στα σημερινά παιδιά, να δώσουν τον παλμό και να μεταφέρουν το συναίσθημα που τα γεγονότα γεννούσαν στους εφήβους τότε και να προσφέρουν συνοπτικά όλες τις πληροφορίες που ένα σημερινό παιδί ή έφηβος είναι καλό να γνωρίζει.

Το 1977 κυκλοφορούν Τα γενέθλια της Ζωρζ Σαρή (1923 - 2012). Είναι το έκτο βιβλίο της μέσα σε οκτώ χρόνια από το 1969 όταν μέσα στη χούντα άρχισε να γράφει για παιδιά και κυκλοφόρησε το πρώτο, «Ο Θησαυρός της Βαγίας». Το βιβλίο, που περιέγραφε τις περιπέτειες και τις εξερευνήσεις μιας καλοκαιρινής παρέας παιδιών στην Αίγινα, είχε γίνει μεγάλη επιτυχία που ανανεώθηκε χάρη στην επίσης επιτυχημένη τηλεοπτική μεταφορά του το 1983 από τον Δημήτρη Δημογεροντάκη για την ΕΡΤ που και σήμερα είναι διαθέσιμη μέσω της πλατφόρμας ERTFlix.

Καθώς η ηρωίδα της Σαρρή φλέγεται από καθοριστικά ερωτήματα, ανεπίγνωστα αφήνει πίσω της το παιδί και παίρνει αποφάσεις για το ποια είναι και κυρίως ποια θα γίνει.

PATAKIS sarri genethliaΣτα Γενέθλια, η Άννα, ένα οκτάχρονο κοριτσάκι που ζει στην Αθήνα με τους γονείς και τον μεγαλύτερο αδελφό της, βλέπει με απογοήτευση τη γιορτή για τα γενέθλιά της να ακυρώνεται καθώς συμπίπτει με το πραξικόπημα των συνταγματαρχών. Οι νεαροί αναγνώστες παρακολουθούν τη ζωή της στα επτά χρόνια που ακολουθούν, τα χρόνια της χούντας, που στην αρχή κάποιοι δεν πήραν στα σοβαρά και δεν πίστευαν πως θα διαρκέσει τόσο. Η κορύφωση της ιστορίας έρχεται στο προτελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου που είναι αφιερωμένο στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, με την Άννα, έφηβη πια στα 14 της, να παρακολουθεί από το αστικό σαλόνι του οικογενειακού διαμερίσματος στο Κολωνάκι τις εξελίξεις από τον σταθμό των «ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων». Η Άννα αφουγκράζεται τον παλμό των γεγονότων, νοιώθει την ένταση, αντιλαμβάνεται την πυκνότητα του χρόνου, βλέπει την καταλυτική επίδραση στους ίδιους τους γονείς της που πια χωρίς δικαιολογίες πρέπει κάτι να κάνουν (γιατί η μητέρα της φορά το καλό παλτό της και στολισμένη δίνει ραντεβού στους δρόμους με τις φίλες της; γιατί ο γιατρός πατέρας της δεν ανταποκρίνεται στο κάλεσμα των φοιτητών για ιατρική βοήθεια; πού είναι ο φοιτητής αδελφός της που προέτρεπε τους γονείς να κατέβουν στο Πολυτεχνείο; γιατί δεν θα τολμήσουν να πειράξουν τους φοιτητές; πώς αντηχεί μέσα της το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία»;). Καθώς η ηρωίδα της Σαρρή φλέγεται από καθοριστικά ερωτήματα, ανεπίγνωστα αφήνει πίσω της το παιδί και παίρνει αποφάσεις για το ποια είναι και κυρίως ποια θα γίνει.

Τα Γενέθλια είναι ένα τολμηρό μυθιστόρημα για παιδιά και εφήβους που γράφτηκε όσο ακόμα τα γεγονότα ήταν νωπά και συνέβαλε ώστε οι αμέσως επόμενες γενιές αλλά κι αυτές που ακολούθησαν κι αυτές που θα έρθουν να αισθανθούν τα διακυβεύματα και την περιπλοκότητα της εποχής και να την κατανοήσουν μέσα από τα μάτια μιας συνομίλικής τους.

Στο βιβλίο της Ντεκάστρο τίποτα δεν λείπει και τίποτα δεν περισσεύει ούτε στο επίπεδο των πληροφοριών ούτε και στο ύφος της αφήγησης που παραμένει ειλικρινές, καλοζυγισμένο και καλά τεκμηριωμένο.

METAIXMIO DECASTRO 2651Τέσσερις δεκαετίες μετά την Σαρή, η παιδαγωγός, συγγραφέας, μεταφράστρια και κριτικός βιβλίων για παιδιά Μαρίζα Ντεκάστρο με αφορμή τα προσωπικά της βιώματα αφηγείται τις 2651 ημέρες δικτατορίας - 21 Απριλίου 1967 - 24 Ιουλίου 1974 (2018, Μεταίχμιο) σε ένα πολύ ξεχωριστό εγχείρημα. Το βιβλίο, σε εικονογράφηση του Βασίλη Παπαγεωργίου, κατατάσσεται στην κατηγορία βιβλίου γνώσεων, ωστόσο είναι ίσως το πιο προσωπικό βιβλίο της Ντεκάστρο, που πιάνει το νήμα της αφήγησής της από την 21η Απριλίου, όταν η ίδια ήταν στο ξεκίνημα της εφηβείας, μαθήτρια του Γυμνασίου, και συνεχίζει μέχρι την πτώση της χούντας το καλοκαίρι του 1974, όταν πια νεαρή κοπέλα έχει ξεκινήσει τις σπουδές της.

Αν η Σαρή, στα 54 της το 1977 και μητέρα μιας έφηβης, της αξέχαστης επίσης συγγραφέα Μελίνας Καρακώστα (1959 - 2007), που είχε την ηλικία της ηρωίδας της, έπιασε τον σφυγμό αυτών των παιδιών που δεν πρόλαβαν ηλικιακά να κάνουν κάτι αλλά που η παιδική κι εφηβική ηλικία τους σημαδεύτηκε για πάντα από την ταραγμένη εποχή στην οποία μεγάλωσαν, η Ντεκάστρο είναι ένα από αυτά τα παιδιά. Στο δικό της βιβλίο τίποτα δεν λείπει και τίποτα δεν περισσεύει ούτε στο επίπεδο των πληροφοριών ούτε και στο ύφος της αφήγησης που παραμένει ειλικρινές, καλοζυγισμένο και καλά τεκμηριωμένο. Όλα τα κομβικά γεγονότα παρουσιάζονται σε μια αλυσιδωτή αφήγηση που περνά από τα στιγμιότυπα, διανθισμένα με προσωπικά στοιχεία και ανησυχίες, στη μεγάλη εικόνα, χωρίς να ξεχνά το γενικό, διεθνές πλαίσιο, τις ιστορικές εξελίξεις και τα μεγάλα κινήματα. Στο βιβλίο αφιερώνονται κεφάλαια στο πραξικόπημα, τη νέα κατάσταση, τα ιδεολογήματα των συνταγματαρχών για κάθε τομέα, όπως για την Παιδεία, τους παραλογισμούς του Παπαδόπουλου, τις διεθνείς αντιδράσεις, την παρανομία, τη συνωμοτικότητα, τις συλλήψεις, τα βασανιστήρια, τις μεγάλες αντιδράσεις, τις πρώτες μαζικές αντιχουντικές εκδηλώσεις, τις εξεγέρσεις της νεολαίας, με κορυφαία αυτή του Πολυτεχνείου, αλλά και τη θλιβερή δικτατορία του Ιωαννίδη και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και τελικά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.

Το βιβλίο είναι ένα ευσύνοπτο και καλογραμμένο χρονικό και ταυτόχρονα ένα οδοιπορικό αναζήτησης της μνήμης και διάσωσης του αποστάγματός της μέσα από τα αληθινά γεγονότα με τη διπλή ματιά της νεαρής κοπέλας αλλά και της κατοπινής εξέλιξής της. 

* Η Ελένη Κορόβηλα είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ