annita250

Συνέντευξη στον Κώστα Κατσουλάρη

Η Αννίτα Π. Παναρέτου γεννήθηκε στην Αθήνα όπου σπούδασε αγγλική και ελληνική φιλολογία. Έχει δημοσιεύσει μελέτες για πρόσωπα και θέματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ενώ αφιέρωσε πολλά χρόνια στη μελέτη της ελληνικής ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Έχει δημοσιεύσει επίσης το παιδικό αφήγημα «Μια ιστορία καλοκαιρινή» (Καστανιώτης) καθώς και το βιβλίο «Η παρηγορία των επιστολών σου» (Ωκεανίδα). Το μυθιστόρημά της "Τα πορτραίτα της" μόλις κυκλοφόρησε από την Εστία. 

Είναι το πρώτο σας μυθιστόρημα και είναι ιστορικό. Πολλοί συγγραφείς τελευταία ασχολούνται με τη μικρασιατική καταστροφή, εσείς καταπιάνεστε με την περίοδο αμέσως μετά. Γιατί αυτή η επιλογή;

Πριν απαντήσω, θα ήθελα να διευκρινίσω ότι Τα πορτραίτα της, είναι το δεύτερο λογοτεχνικό βιβλίο μου (προηγήθηκαν οκτώ μη λογοτεχνικά), αλλά δεν ξέρω κατά πόσον είναι το πρώτο μυθιστόρημά μου: το 2007 εκδόθηκε "Η παρηγορία των επιστολών σου", που φέρεται μεν ως μυθιστόρημα, χωρίς όμως να είναι, τουλάχιστον όχι αμιγώς. Πραγματεύεται μια υποθετική αλληλογραφία ανάμεσα στις δύο πρώτες νεοελληνίδες λόγιες, την Ευανθία Καΐρη και την Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου, μένοντας μέχρι κεραίας πιστό στην ιστορική πραγματικότητα, καθώς όλα τα πρόσωπα και τα περιστατικά της ελληνικής ιστορίας γενικότερα και της τοπικής ιστορίας ειδικότερα είναι απολύτως αυθεντικά.

Και περνώ στην ερώτησή σας. Ήθελα να ξεκινήσω την πλοκή των Πορτραίτων της προς το τέλος της δεκαετίας του 1920, γιατί εκεί συνέκλιναν διάφορες παράμετροι, ιστορικές και καλλιτεχνικές, που με ενδιέφεραν. Εκ των πραγμάτων λοιπόν δεν καταπιάστηκα με τη μικρασιατική καταστροφή, αλλά με τις συνέπειές της, που στα 1927 εξακολουθούσαν όχι απλώς να είναι αισθητές, αλλά να καθορίζουν δραματικά την πορεία της Ελλάδας.

Ένα από τα «ζεύγη» στο βιβλίο σας αφορά τη σχέση ενός Αθηναίου με μια μικρασιάτισσα. Πού βασιστήκατε για την ανάπτυξη αυτής της σχέσης;

Αναζητώντας υλικό μέσα στο ευρύτατο φάσμα γεγονότων που συνέθεσαν τη φυσιογνωμία της συγκεκριμένης δεκαετίας, δεν ήταν δυνατό να μη σταθώ στην τρομαχτική εθνική τραγωδία, που όμως μεταλλάχθηκε ύστερα σε μια μεγάλη εθνική πρόκληση. Ταξίδεψα πολύ, μέσα στην ατέλειωτη σχετική βιβλιογραφία· έμαθα πολλά, για τα οποία ήμουν ανυποψίαστη· και κατέληξα ότι δε γινόταν να μην αγγίξω στο βιβλίο αυτό το θέμα, η συναισθηματική διάσταση του οποίου είναι συγκλονιστική.

Το κεντρικό ζεύγος, ωστόσο, αφορά τη σχέση ενός ζωγράφου με μια νεαρή. Φαίνεται να διερευνάτε τη σχέση καλλιτέχνη και μοντέλου, μια σχέση σχεδόν αρχετυπική. Μέσα από ποιο πρίσμα την βλέπετε;

Ξέρετε, τελικά είναι το υλικό μας που μας οδηγεί. Και αν αγαπάμε το υλικό μας, θα σταθούμε απέναντί του έντιμα, απροκατάληπτα και χωρίς εκπτώσεις, κι αυτό θα μας ανταμείψει πλουσιοπάροχα. Εγώ είχα από έφηβη μια γλυκιά σχέση με τη ζωγραφική – γι΄ αυτό το λόγο εξάλλου την επέλεξα ως θεμέλιο για Τα Πορτραίτα της. Το δικό μου υλικό, σε ό,τι αφορά το εικαστικό στοιχείο του βιβλίου, ήταν κυρίως η περιδιάβαση σε έργα της ελληνικής τέχνης και σε βιβλία σχετικά με την ιστορία της ελληνικής τέχνης – τονίζω το «ελληνικής».

Μέσα από αυτή την περιδιάβαση, δηλαδή μέσα από αυτό το υλικό, ζήτησα να συμμετάσχω στη ζωγραφική ματιά, γιατί η δυναμική και η ποιητικότητά της αποδεικνύονται πανίσχυρες και γιατί μιλά εξίσου στις αισθήσεις και στην ψυχή – γι΄αυτό εξάλλου είναι τόσο ποικιλόμορφα ερωτική. Αυτό ήταν το πρίσμα μου. Μετά, όλα τα υπόλοιπα, ανάμεσά τους και η σχέση καλλιτέχνη και μοντέλου την οποία θίγετε, ήρθαν μόνα τους, το ένα έφερε το άλλο.

Ποιοι συγγραφείς, Έλληνες ή ξένοι, υπήρξαν πρότυπά σας όταν δουλεύατε το βιβλίο σας; Υπάρχει κάποιο μυθιστόρημα με το οποίο το δικό σας θα θέλατε να μοιάζει;

Εδώ και καιρό δεν διαβάζω συστηματικά λογοτεχνία – κακώς, γιατί καταλαβαίνω ότι χάνω αφενός την τέρψη άξιων αναγνωσμάτων και αφετέρου την επαφή μου με τα λογοτεχνικά τεκταινόμενα. Αντιθέτως, βρίσκω ακαταμάχητη την τέρψη της Ιστορίας, στην οποία και υπέκυψα άνευ όρων. Έτσι, δεν είχα συγκεκριμένα λογοτεχνικά πρότυπα, τουλάχιστον όχι συνειδητά και σίγουρα όχι πρόσφατα.

Έχω «ζηλέψει» το γράψιμο ουκ ολίγων συν-συγγραφέων. Πιστεύω όμως ότι όλοι μας επιδιώκουμε να αποκτήσουμε και να διατηρήσουμε το προσωπικό μας ύφος, ασχέτως τελικών αποτιμήσεων.

 

panaretou-exofΤα πορτρέτα της
Αννίτα Π. Παναρέτου
Εκδόσεις της Εστίας

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σπύρος Πετρουλάκης: «Έχω αδυναμία στις αδυναμίες των ανθρώπων»

Σπύρος Πετρουλάκης: «Έχω αδυναμία στις αδυναμίες των ανθρώπων»

Συνέντευξη με τον Σπύρο Πετρουλάκη με αφορμή το μυθιστόρημά του «Η νύχτα της αλήθειας» (εκδ. Μίνωας).

Της Στεφανίας Τζακώστα

Ο Σπύρος Πετρουλάκης γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα, έχοντας ζήσει επίσης στο Ρέθυμνο και στα Χανιά από...

Ζαχαρίας Σκούρας: «Η Γη είναι φιλόξενος ξενιστής μας»

Ζαχαρίας Σκούρας: «Η Γη είναι φιλόξενος ξενιστής μας»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Ζαχαρία Σκούρα, με αφορμή το βιβλίο του «Ταξιδεύοντας στην εποχή του ανθρώπου – η ζωή στην Ανθρωπόκαινο» (εκδ. Γερμανός).

Της Ελένης Κορόβηλα

Μπορεί ένα βιβλίο να αγγίξει σχεδόν όλα τα ζητήματα που άπτονται της ιστορίας του ...

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός).

Της Στεφανίας Τζακώστα

Καταρχάς μας τράβηξε ο τίτλος του βιβλίου. ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Πτυχές του πολυσχιδούς έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που, σε ηλικία 89 ετών, έφυγε χθες από κοντά μας. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Το κανονικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης, α...

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έφυγε στα 89 του χρόνια ο ποιητής και διηγηματογράφος Ντίνος Χριστιανόπουλος, λογοτέχνης ταυτισμένος με την πόλη και την Ιστορία της Θεσσαλονίκης. 

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ