Paris

Ένα χρόνο μετά τα μαζικά τρομοκρατικά χτυπήματα, στις 13 Νοεμβρίου 2015, οι Γάλλοι πασχίζουν να συγχωρήσουν αλλά και να κατανοήσουν τα αίτια της ισλαμικής ριζοσπαστικοποίησης.

Του Θωμά Συμεωνίδη

Τα γεγονότα, δυστυχώς, είναι λίγο έως πολύ γνωστά: Το βράδυ της 13ης Νοεμβρίου 2015, έξι τρομοκρατικά χτυπήματα, αρχικά στο Σεν Ντενί και στη συνέχεια στο 10ο και 11ο διαμέρισμα του Παρισιού, προκαλούν τον θάνατο συνολικά 130 και τον τραυματισμό 413 ατόμων, μεταξύ των οποίων οι 99 πολύ σοβαρά. Το τέταρτο χτύπημα, στο συναυλιακό χώρο Μπατακλάν ήταν το πιο βαρύ: 90 άτομα θα χάσουν τη ζωή τους μεταξύ των οποίων και η Ελέν Μυγιάλ-Λερίς, μία τριανταπεντάχρονη γυναίκα που εργαζόταν ως μακιγιέζ και κομμώτρια στον χώρο της μόδας και του κινηματογράφου. Ο άντρας της, Αντουάν Λερίς, δημοσιογράφος στη France Bleu, αμέσως μετά την αναγνώριση του πτώματος της γυναίκας του, αποφασίζει να απευθύνει μία επιστολή στους δολοφόνους της, την οποία δημοσιεύει στη σελίδα του στο Facebook (διαβάζουμε την πρώτη από τις τέσσερις παραγράφους): Την Παρασκευή το βράδυ κλέψατε τη ζωή μίας ξεχωριστής ύπαρξης, της αγάπης της ζωής μου, της μητέρας του παιδιού μου, αλλά δεν θα έχετε το μίσος μου. Δεν ξέρω ποιοι είστε και δεν θέλω να μάθω, είστε ψυχικά νεκροί. Εάν ο Θεός για τον οποίο σκοτώνετε τυφλά μας έχει κάνει σύμφωνα με την εικόνα του, κάθε σφαίρα στο σώμα της γυναίκας μου θα ήταν μία πληγή στην καρδιά του. Μέσα σε μία μέρα, η ανάρτηση του Λερίς θα κοινοποιηθεί 100.000 φορές περίπου. 

leiris2Στον μήνα που ακολουθεί, ο Λερίς αφιερώνεται στο παιδί του, ένα αγοράκι δεκαεπτά μηνών, και στο γράψιμο, δύο ασχολίες που θα του επιτρέψουν να πάρει μία απόσταση από τα εξωτερικά γεγονότα και να εστιάσει στον τρόπο με τον οποίο, αυτός και το παιδί του πλέον, θα συνεχίσουν τη ζωή τους, χωρίς την Ελέν. Στην αφήγηση που μας καταθέτει ο Λερίς, παρακολουθούμε αρχικά τον τρόπο με τον οποίο πληροφορείται για τα τρομοκρατικά χτυπήματα και την προσπάθειά του να επικοινωνήσει και στη συνέχεια να εντοπίσει την Έλεν, εστιάζοντας ταυτόχρονα στις απαιτήσεις που έχει η φροντίδα του μικρού παιδιού τους. Ο Λερίς, καταγράφει τις κινήσεις του, τις σκέψεις του, την επαφή του με τον οικογενειακό και κοινωνικό του περίγυρο, αλλά και την εμπλοκή του σε μία σειρά από γραφειοκρατικές διαδικασίες. Αντιμέτωπος με όλα αυτά, ο Λερίς εσωτερικεύει τη θλίψη του σε μία προσπάθεια να οδηγηθεί ο ίδιος από μόνος του, σε εκείνη την άγνωστη, νέα σχέση που πρέπει να αποκαταστήσει με την Έλεν, η οποία θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και τη νέα μορφή που θα έχει η ζωή του.

exofillo misous
    Το βιβλίο του Λερίς θα κυκλοφορήσει
    στα ελληνικά στις 14 Νοεμβρίου από τις
    εκδόσεις Στερέωμα (μτφρ. Κατερίνα Σχινά)
 

Με εξαίρεση την ανοιχτή επιστολή που θα δημοσιεύσει στο Facebook και κάποιες σκέψεις περιμένοντας στο νεκροτομείο καθώς «πρέπει να δει την Έλεν», δεν υπάρχει καμία άλλη αναφορά στους δολοφόνους της. Ο Λερίς «δεν ξεχνά τίποτα και δεν συγχωρεί κανέναν». Πιστεύει όμως ότι η εστίαση στους ενόχους θα τον οδηγήσει στο μίσος και μακριά από όσα υπάρχουν ακόμα στη ζωή και αξίζουν τον κόπο. Ακόμα και αν το μίσος θα ήταν μία λυτρωτική διέξοδος για τον θυμό του, αναγνωρίζει ότι πρόκειται για μία παγίδα μέσω της οποίας η ζωή του θα χάσει αυτό το ελάχιστο αυτονομίας που της απομένει. Ο θυμός και το μίσος, το μόνο που θα καταφέρουν τελικά είναι να τον εξομοιώσουν με τους δολοφόνους της γυναίκας του, να τον καταστήσουν εξίσου «ψυχικά νεκρό». Αυτή η δημόσια στάση του Λερίς είχε πολύ μεγάλη απήχηση, σε μία Γαλλία που δοκιμαζόταν για δεύτερη φορά μέσα σε μία μόνο χρονιά, μετά τα τραγικά γεγονότα με επίκεντρο τη σατυρική εφημερίδα Charlie Hebdo, στις αρχές Ιανουαρίου του 2015. Ωστόσο, τα ερωτήματα ήταν και παραμένουν πολλά. Η στάση του Λερίς απέναντι στους δολοφόνους είναι βαθιά ανθρώπινη και μπορεί να γίνει εύκολα κατανοητή. Ποιοι όμως ήταν αυτοί οι άνθρωποι, αυτοί «οι ψυχικά νεκροί» που μπόρεσαν να προκαλέσουν τόσο πόνο;

Η αποκάλυψη των ταυτοτήτων των τριών δραστών της επίθεσης στο Μπατακλάν, όπως και στις επιθέσεις στη Charlie Hebdo, προκάλεσε οργή, θυμό, αλλά και μεγάλη αμηχανία στο εσωτερικό της Γαλλίας. Και στις δύο περιπτώσεις, η ανάληψη της ευθύνης έγινε από το επονομαζόμενο «Ισλαμικό Κράτος», ενώ οι δράστες ήταν Γάλλοι πολίτες οι οποίοι γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και σε μεγάλο βαθμό ριζοσπαστικοποιήθηκαν σε γαλλικό έδαφος. Ανάλογα προβλήματα αντιμετώπισαν έως ένα βαθμό το Βέλγιο και η Αγγλία, με πολλές περιπτώσεις νέων ανθρώπων να ακολουθούν την ίδια διαδρομή η οποία περιλαμβάνει την ένταξη στους κόλπους του «Ισλαμικού Κράτους» και το πέρασμα στη Συρία. Από όλη τη συζήτηση σχετικά με την ταυτότητα και τα χαρακτηριστικά των δολοφόνων, ένα βασικό ερώτημα συνεχίζει να τροφοδοτεί το ενδιαφέρον: Ποιος είναι αυτός ο μηχανισμός («ριζοσπαστικοποίησης») που μπορεί και μεταμορφώνει νέους ανθρώπους κυριολεκτικά σε μηχανές αυτοκαταστροφής και μαζικού θανάτου;

weep

Σε αυτό που έχει αποδοθεί ως η «γαλλική διαμάχη σχετικά με τον τζιχαντισμό» (βλ. το σχετικό άρθρο της Σεσίλ Νταμάς, στη Libération, 14.4.2016), βρίσκουμε, στον ένα πόλο, την άποψη που υποστηρίζει ότι ριζοσπαστικοποίηση είναι μία διαδικασία που μπορεί να προκληθεί στο εσωτερικό πολλών και διαφορετικών συμφραζομένων μεταξύ των οποίων και η θρησκεία. Στον άλλο πόλο, την άποψη ότι προκειμένου να κατανοηθεί η ισλαμιστική τρομοκρατία, πρέπει να ξεκινήσουμε αποκλειστικά και μόνο από τη θρησκεία. Στον πρώτο πόλο, προεξέχουν μορφές, όπως αυτή του Γάλλου καθηγητή και θεωρητικού του Ισλάμ, Ολιβιέ Ρουά, ο οποίος στο πιο πρόσφατο βιβλίο του, Η τζιχάντ και ο θάνατος (Εκδόσεις Seuil, 2016), υποστηρίζει ότι έχουμε να κάνουμε με μία ισλαμοποίηση της ριζοσπαστικοποίησης, σε αντίθεση με τα όσα υποστηρίζει ο Ζιλ Κεπέλ, επίσης Γάλλος καθηγητής και θεωρητικός του Ισλάμ, προεξέχουσα μορφή του άλλου πόλου στη γαλλική διαμάχη για τον τζιχαντισμό, ο οποίος υποστηρίζει ότι το βασικό πρόβλημα είναι, αντιστρόφως, η ριζοσπαστικοποίηση του ισλάμ. Το ερώτημα λοιπόν για την εξάλειψη της ισλαμιστικής τρομοκρατίας μπορεί να διατυπωθεί με δύο εναλλακτικούς τρόπους: Πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στις ρίζες του κοινωνικού και πολιτικού μηδενισμού που εκφράζεται μέσα από μαζικές δολοφονίες και επιθέσεις αυτοκτονίας (ο ένας πόλος) ή, αντίθετα, πρέπει να αναζητήσουμε στο εσωτερικό του Ισλάμ τους λόγους της καταστροφικής δράσης του «Ισλαμικού Κράτους» (ο άλλος πόλος).

Obs
    Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Nouvel
    Observateur φιλοξενείται «κατηγορώ»
   του Gilles Kepel εναντίον της Αριστεράς 
    και των απόψεών της για το Ισλάμ. 
 

Η ύπαρξη άλλων μορφών ριζοσπαστικοποίησης, πέραν της ισλαμικής, αποδυναμώνει σε μεγάλο βαθμό το επιχείρημα περί μίας εγγενούς βίας στην ουσία του Ισλάμ, ως αποκλειστικής αιτίας της ισλαμιστικής τρομοκρατίας. Και ταυτόχρονα, αποδυναμώνει μοιραία και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών (ισλαμιστικής) «από-ριζοσπαστικοποίησης» οι οποίες έχουν τεθεί σε εφαρμογή στη Γαλλία. Επίσης, τα ίδια τα χαρακτηριστικά των δραστών των τρομοκρατικών επιθέσεων, αποδυναμώνουν τις θέσεις που επιχειρούν να εξηγήσουν τη δράση τους αποκλειστικά με όρους ένταξης / μη ένταξης στη γαλλική κοινωνία, σύγκρουσης πολιτισμών, βιοτικού επιπέδου και καταγωγής – η οποία μπορεί να συνδεθεί με το επιχείρημα που σχετίζεται με το αποικιοκρατικό παρελθόν της Γαλλίας και τις τεταμένες σχέσεις κυρίως με την Αλγερία, από την οποία έχουν την καταγωγή τους πολλοί από τους δράστες. Αυτά τα στοιχεία, έρχονται να προστεθούν, σε μία σειρά από δεδομένα, τα οποία έχουν προκύψει από έρευνες και μαρτυρίες. Για παράδειγμα, ένας στους πέντε Γάλλους μαθητές λυκείων πιστεύει σε θεωρίες συνωμοσίας, στοιχείο το οποίο όχι μόνο είναι ενδεικτικό της απαξίωσης της δημόσιας πληροφόρησης, αλλά και της αδυναμίας να υπάρξει κριτική σκέψη και διαχείριση της πληροφορίας από όπου και αν προέρχεται. Επίσης: πολλοί από τους «μαχητές» δεν γνωρίζουν καν πού βρίσκεται η Συρία (βλ. σχετικά, Le Monde, 15.12.2015, Désarmé la haine (αφοπλίστε το μίσος), έρευνα της Μαρί-Μπεατρίς Μποντέ). Αντίστοιχα, σε μια άλλη έρευνα διαβάζουμε ότι πολλοί από τους «μαχητές» που επιστρέφουν από τη Συρία δεν γνωρίζουν ποιοι είναι οι πέντε βασικοί πυλώνες του Ισλάμ (βλ. σχετικά πάλι, Le Monde, 11.5.2016, την προδημοσίευση του για το βιβλίο Un furieux désir de sacrifice (Μία οργισμένη επιθυμία θυσίας) του Φετί Μπενσλαμά, καθηγητή στο Παρί-Ντιντερό).

Ο πόλεμος στη Συρία, η θρησκεία του Ισλάμ, είναι μόνο το πρόσχημα για να αποκτήσουν στέγη κάτω από ένα εξιδανικευμένο και φαντασιακό κέλυφος, νέοι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται σε πλήρη σύγχυση.

Αυτά τα στοιχεία, βέβαια, ενθαρρύνουν την άποψη ότι το «Ισλαμικό Κράτος», ο πόλεμος στη Συρία, η θρησκεία του Ισλάμ, είναι μόνο το πρόσχημα για να αποκτήσουν στέγη κάτω από ένα εξιδανικευμένο και φαντασιακό κέλυφος, νέοι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται σε πλήρη σύγχυση και απομόνωση από τη μία, αλλά την ίδια στιγμή, με έντονη ανάγκη να αποκτήσουν μια πολύ ισχυρή ταυτότητα και να συνδέσουν τον θάνατό τους με μiα «υψηλή» πράξη. Το «Ισλαμικό Κράτος» από την άλλη, εκμεταλλεύεται στο έπακρο αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις ανθρώπων: η μεταστροφή τους επιτυγχάνεται σε ελάχιστες μέρες, η καθοδήγησή τους είναι πλήρης και λαμβάνει τη μορφή, μεταξύ άλλων, δεκάδων sms που υπαγορεύουν το κάθε τους βήμα.

Η Ελέν Ερβουέ θα μαχαιρώσει στην τύχη, έναν άντρα, στην περιοχή της Εσόν, στη Γαλλία, τον περασμένο Σεπτέμβριο, λειτουργώντας ως «αυτόματο» κάτω από την καθοδήγηση δύο άλλων γυναικών, οι οποίες είχαν ενταχθεί στην ιεραρχία του «Ισλαμικού Κράτους». Η Ερβουέ μίλησε κατά την απολογία της για το γεγονός ότι «τρελαίνεται όταν βλέπει νεκρά παιδιά», «ότι ήθελε με αυτόν τον τρόπο να εκδικηθεί τον θάνατο όλων των νεκρών μουσουλμάνων», «για τον θυμό της απέναντι στη Γαλλία και ειδικά τον Φρανσουά Ολάντ» και «τους βιασμούς στο Μαλί από Γάλλους στρατιώτες». Λίγες εβδομάδες πριν την επίθεσή της με μαχαίρι συνέταξε υπό την καθοδήγηση ενός άντρα, επίσης ενταγμένου στο «Ισλαμικό Κράτος», τη διαθήκη της, γράμματα αποχαιρετισμού και έφτιαξε ένα βίντεο αλληλεγγύης προς το «Ισλαμικό Κράτος». Στη μητέρα της θα γράψει: «Μην θυμώσεις με αυτό που θα κάνω, φεύγω για να αναζητήσω μία Κατοικία στον Παράδεισο. Για τον Πιστό, οι πόρτες του θανάτου είναι οι πόρτες της Αληθινής Ζωής. Σε αγαπώ πολύ». Μερικές εβδομάδες αργότερα και μετά την επίθεσή της στην Εσόν, η Ερβουέ θα πει κατά την απολογία της: «Κοιτάζοντας προς τα πίσω, είχα μία καλή ζωή. Αλλά ίσως είναι εσωτερική δυσφορία. Είναι σύνθετο». 

 * O ΘΩΜΑΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ είναι συγγραφέας.

Plantu
      Σκίτσο του Plantu που δημοσίευσε η Monde, για την επέτειο από τις επιθέσεις.
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Το μήνυμα στη λογοτεχνία

Σκέψεις για τη λογοτεχνική ανάγνωση, την ερμηνεία των έργων, τα ζητήματα της αισθητικής, της αναπαράστασης και του ρεαλισμού στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο υπήρξε η μόνιμη επωδός που μας συνοδ...

Σκόρπιες σημειώσεις για τον έρωτα και την ευτυχία στο «Λεμονοδάσος» του Κοσμά Πολίτη

Σκόρπιες σημειώσεις για τον έρωτα και την ευτυχία στο «Λεμονοδάσος» του Κοσμά Πολίτη

Σκέψεις και υποθέσεις με αφορμή την επανέκδοση του «Λεμονοδάσους» του Κοσμά Πολίτη από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, στη σειρά Παλαιά κείμενα, νέες αναγνώσεις, που συνοδεύεται από το κείμενο της Αγγέλας Καστρινάκη «Αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας: ένα ταξίδι στους μύθους και στα σύμβολα του Λεμονοδάσους».

...
Εκατό χρόνια φιλολογική σκόνη – σκέψεις για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή της

Εκατό χρόνια φιλολογική σκόνη – σκέψεις για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή της

Για την «Έρημη χώρα» του Τ.Σ. Έλιοτ: Ο Σεφέρης, οι αναθεωρητικές μεταφράσεις, ο Ρίλκε, ο Χάρολντ Μπλούμ κι ένα ερώτημα: «Στους κόλπους της ποιητικής συντεχνίας, ο φιλολογισμός αυτός δίχως άλλο εξακολουθεί να γοητεύει. Ωστόσο –εκατό χρόνια από την ιστορική πρώτη έκδοση, το ερώτημα είναι θεμιτό– γοητεύει άλλον κανένα;...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Ο Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σήμερα το πρωί σε ηλικία 66 χρονών.

Επιμέλεια: Book Press

Η ανακοίνωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

...
Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο βραβευμένος συγγραφέας Μάριο Ντεζιάτι θα παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Φεβρουαρίου 2023, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Επιμέλεια: Book Press

O Mario Desiati, συγγραφέας του μυθιστορήματος Ασυμβίβαστοι (πρωτ. τίτλος Spatriat...

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ