o logos tis grafis

Σκέψεις για την ποιητική γραφή και τον ποιητή Γιώργο Βέη με αφορμή τα βιβλία του «Για την ποιητική γραφή» και «Ποιήματα 1974-2023» (εκδ. Ύψιλον, αμφότερα). Εικόνα: Από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Ο λόγος τής γραφής» του Μιχάλη Αναστασίου. 

Γράφει η Αιμιλία Βλαχογιάννη

Με αφορμή την κυκλοφορία του συγκεντρωτικού τόμου των ποιημάτων του Γιώργου Βέη, με τίτλο Ποιήματα 1974-2023, ευωδίασε συνειρμικά στο νου μου η αύρα του βιβλίου του Για την ποιητική γραφή (εκδ. Ύψιλον, 2021). Τα σημεία κλειδιά του έχουν τη δυναμική να ανοίγουν διάπλατα τις μισόκλειστες πόρτες των ποιημάτων του. Για την ποιητική γραφή, ένα βιβλίο που με είχε συνεπάρει εξ αρχής. Πυκνά νοήματα, με έναν λακωνικό, μη βερμπαλιστικό τρόπο, ανοιγμένα στη σκέψη, στην ψυχή. Δοκιμίων σύνοψις εξάλλου.

ipsilon veis gia tin poiitiki grafi

Ενας κήπος διακειμενικότητας. Με ένα ροζ μαρκαδοράκι υπογράμμιζα ό,τι λουλούδι με ενδιέφερε, με ό,τι συνταυτιζόμουν και ό,τι ήδη γνώριμο, ειπωμένο από άλλους  δημιουργούς, που είχε επιλέξει ο Βέης να αναφέρει με μαεστρία, με άγγιζε. Τα αφουγκραζόμουν να διαλέγονται παρεΐστικα, απλά, γοητευτικά να αναβαπτίζονται και να αναβαθμίζονται μέσα από τις σκέψεις και τον ποιητικό τρόπο γραφής του συγγραφέα, που τον θεωρώ μέγιστο τεχνίτη του λόγου. Μέσα, λοιπόν, από το βασικό του στόχο, την αναφορά στην ποιητική γραφή, αναφέρεται φιλοσοφικά, διαλεκτικά σε πλείστες άλλες απόψεις, που ευφυώς ενέταξε στον δοκιμιακό του λόγο. Γράφει για τις εστίες της ποιητικής γραφής, για τον χρόνο στην ποίηση, για το αποτύπωμα της ποίησης, για το μυστικό νόημα. Μου θύμισε τη ρήση του Τ. Σ. Έλιοτ, ο οποίος υπογράμμισε με ημιστίχιό του από τα Τέσσερα κουαρτέτα: Δεν είναι η ποίηση που προέχει. Και για τον Γιώργο Βέη η ποίηση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά οδός με αισθητική αξία που οδηγεί σε πνευματικές αξίες, όπως και σε στοχασμούς μετασκέψης. Είναι το ταξίδι προς την ποίηση, με την κυριολεκτική έννοια του όρου «ποιώ».

bookpress deite to big 300 new

Όταν έφτασα στη φράση του Ζαν Λυκ Γκοντάρ «απολαμβάνουμε την ύπαρξη αλλά όχι τη ζωή» (σ. 34), αποφάσισα να γράψω για το βιβλίο και τον Γιώργο Βέη. Τα πράγματα υφίστανται ως αποτέλεσμα αιτιωδών σχέσεων, αλληλεπιδράσεων, εμπειριών. Η φιλοσοφία, η οποία επιδιώκει να προσδιορίσει το «όντως ον», αλλά και η ψυχανάλυση και η ιστορία σχετίζονται με την ποίηση. Ο Βέης είναι θιασώτης του Λακάν, ο οποίος λατρεύει τη δυναμική του αποφθέγματος (Encore), όπως άλλωστε και η γράφουσα. Το ρήμα σημασιοδοτεί ισχυρά την ενέργεια, την πράξη. Το ρήμα απολαμβάνουμε, στη φράση του Γκοντάρ, διαθέτει δυναμική παρουσία, όμως, με έναν οξύμωρο τρόπο στατικότητας μεταβαίνει στο αντικείμενό του, την ύπαρξη, προσπαθώντας να μας αφυπνίσει. Σαν την ψυχαναλυτική κατάδυση του Λακάν στην ομιλία και τη γλώσσα, την επικοινωνιακή της λειτουργία, την πολυσημία της. Η ετυμολογία της λέξης ύπαρξη από το ρήμα υπ-άρχω σημαίνει βρίσκομαι υπό την εξουσία κάποιου πράγματος, είμαι υπό την αρχήν. Διακρίνεται το σημαίνον λογοπαίγνιο, με βαθυστόχαστη διαλεκτική, όπου αναδεικνύονται αντιφάσεις, διαφορετικότητες, λεπτές αποχρώσεις του σημαινομένου. Το σημαίνον εισάγει την ασυνείδητη γνώση, η σημαίνουσα άρθρωση γίνεται μέσον της απόλαυσης. Άραγε ο σημερινός άνθρωπος διακρίνει την ύπαρξη από τη ζωή; Και ποια είναι η ζωή που αξίζει να την απολαμβάνουμε;

Ο καλλιτέχνης, ο συλλογικός άνθρωπος

Το ποιητικό και το λογοτεχνικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται χάρη σε μια ιδιαίτερα στενή σχέση ανάμεσα στη μορφική και τη σημασιακή πλευρά του λογοτεχνήματος, όπως λέει ο σημειολόγος, θεωρητικός της λογοτεχνίας, ιστορικός  του πολιτισμού Juri Lotman, ο οποίος φτάνει τελικά στο συμπέρασμα ότι η ομορφιά είναι πληροφορία (εδώ, η ομορφιά της γραφής). Παρεμφερώς γράφει και ο Βέης: «Συλλέγω τις λέξεις, δηλαδή εντοπίζω και ταξινομώ ό,τι το χάος επιτρέπει να ταξινομηθεί... Διαχωρίζω όσο μπορώ την Ποίηση από τα ποιήματα... Γράφουμε για να πληρώσουμε ορισμένα κενά της ύπαρξης» (σ. 15). Ή μήπως και της ζωής; Επανέρχεται το ερώτημα. Σε αυτό το δίλημμα παρατίθεται μια ορμική διατύπωση του Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ στη σ. 30. Η τέχνη είναι ένα είδος έμφυτης παρόρμησης που κυριεύει τον άνθρωπο και τον κάνει όργανό της. Ο καλλιτέχνης είναι ο συλλογικός άνθρωπος, ένας άνθρωπος που βιώνει, εκφράζει και διαπλάθει την ασυνείδητη ψυχική ζωή της ανθρωπότητας. Αυτό είναι το φορτίο του, το λειτούργημά του και γι' αυτό θυσιάζει την καθημερινότητά του.

Για την ταξινόμηση και τη διαβάθμιση των ποιητών, ο Βέης ακολουθεί τη ρήση του Ελύτη: Οι κακοί ποιητές τρέφονται από τα γεγονότα, οι μέτριοι από τα αισθήματα και οι καλοί από τη μετατροπή του τίποτε σε κάτι.

Σίγουρα μέσα στον χωροχρόνο «χρησιμεύει» η ποίηση. Ξυπνά το συλλογικό ασυνείδητο του αναγνώστη σαν καθρέφτης και σαν παιδαγωγός. Το όλο θέμα αφορά στη σχέση πομπού και δέκτη και τον κώδικα ερμηνείας, που είναι ένα είδος «μετάφρασης» των πληροφοριών, των συνδηλώσεων, των πολλαπλών αποχρώσεων. Πάντα, βέβαια, αναμένεται η συνύπαρξη ποικίλων ερμηνειών, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα να αποφασιστεί ποια είναι η σωστή. Διαλεκτική που συνεχώς τροποπείται από τις προσλήψεις της ζωής, τα βιώματα, ακόμη και από τις επιδραστικές αναμνήσεις στην ύπαρξη. Στον τρόπο σκέψης, δράσης, στην ουσία, οι αναμνήσεις σε ζεσταίνουν εσωτερικά, αλλά και σε διαλύουν επίσης (σ.44 από τον Χ. Μουρακάμι, Ο Κάφκα στην ακτή). Αυτονόητα το ίδιο συμβαίνει και για την ποίηση, για τις συγγενείς παραστάσεις που ανακαλεί, την αναλαμπή, τη σκέψη που τρέφει, την προοπτική του τοκετού του απώτερου νοήματος (σ.61), την αλλαγή πλεύσης.

Οι αυθαιρεσίες της Ποίησης

Για την ταξινόμηση και τη διαβάθμιση των ποιητών, ο Βέης ακολουθεί τη ρήση του Ελύτη: Οι κακοί ποιητές τρέφονται από τα γεγονότα, οι μέτριοι από τα αισθήματα και οι καλοί από τη μετατροπή του τίποτε σε κάτι. Ο ίδιος τρέφεται από ένα ηλιοβασίλεμα, που το έχει δει δεκάδες φορές με τους φίλους στους Σπαθαραίους της Σάμου, από όπου θα αγναντέψει τη Σαμιοπούλα και στο βάθος την Πάτμο και τη Λέρο (σ.35). Μία θα συνομιλήσει βαθιά μαζί του, όπως κι ένα ποτήρι κόκκινο κρασί και θα χαράξει λέξεις στην ψυχή και στα χαρτιά του.

Ενώ η ιστορία στηρίζεται σε πηγές, γεγονότα, ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα, η ποίηση αυθαιρετεί, καταστρέφει τα δεδομένα και προβαίνει σε τολμηρές ερμηνείες. Ως αποτέλεσμα σχέσεων και εμπειριών η ποίηση τεκταίνεται, βρίσκεται υπό διαρκή διαμόρφωση και διαπραγμάτευση, όπως και η φιλοσοφία που σχετίζεται άμεσα με την ποίηση. Η δυναμική αισθητική τοποθετεί ποιείν-ποίημα-ποίηση-ποιητή σε δίκτυα αλλελεπίδρασης, σε συνεχή επαναπροσδιορισμό, αφού όσες οι αναγνώσεις, τόσες και οι προσλήψεις.

Η Ποίηση δεν είναι η απελευθέρωση των αισθημάτων, αλλά η δραπέτευση από τα αισθήματα. Δεν είναι η έκφραση της προσωπικότητας αλλά η δραπέτευση από την προσωπικότητα.

Θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε με τον Αριστοτέλη ότι η ποίηση είναι του ευφυούς παρά του μανικού, του εμπνευσμένου. Γιατί η ποίηση χρειάζεται αρμονία, ρυθμό, πυκνό δέσιμο επιλεγμένων λέξεων (μελοποιία και λέξις), συναίσθημα, ευφυία για να υπηρετήσεις το σημαινόμενο. Και αναρίθμητα νοήματα, κατά τον Νίτσε, όπως παραθέτει ο Βέης στη σελίδα 72. Και επιβεβαίωνει με παράθεμα του Φουκώ για το ορμέμφυτο που δηλώνει το ευφυές (ευ-φύομαι, σ. 71), ως εξ ορμ-εμ-φύτου, η ποίηση θα εξακολουθεί να λειτουργεί παλίντροπα.

Η Ποίηση δεν είναι η απελευθέρωση των αισθημάτων, αλλά η δραπέτευση από τα αισθήματα. Δεν είναι η έκφραση της προσωπικότητας αλλά η δραπέτευση από την προσωπικότητα. Αλλά θα πρέπει κανείς να έχει αισθήματα και προσωπικότητα για να θέλει να δραπετεύσει από αυτά, κατά τον Τ. Σ. Έλιοτ. Προσωπικότητα σημαίνει, ανάμεσα στα άλλα, αισθητική, εμπειρίες, κριτική σκέψη, συναισθηματική νοημοσύνη, διάβασμα πίσω από τις γραμμές. Και για τον αναγνώστη και για τον ποιητή. Συνυποδηλώσεις, υποφώσκοντα νοήματα, μορφικές επιλογές.


• Διαβάστε επίσης: «Ποιήματα 1974-2023» του Γιώργου Βέη (κριτική) – Υπηρετώντας τη μουσική των λέξεων, το βάρος των νοημάτων


Συνομιλώντας με τον ποιητή

Ρωτώ τον Γιώργο Βέη για το ποίημα, που θεωρώ ότι συμπυκνώνει λιτά τα τρωτά της σημερινής πραγματικότητας με μια θετική αύρα που τα ξορκίζει, με τίτλο «Εκεί είναι»: 

Για τα καλοκαίρια που έρχονται
για όσα μας υπόσχονται από τώρα
και μας φτιάχνουν τη μέρα
δεν χρειάζεται να περιμένουμε
ας κοιταχτούμε μόνο στα μάτια
όχι βιαστικά κι επιπόλαια... (απόσπασμα)

Μου απαντά:

Γ.Β.: Η ερμηνεία υπονομεύει το δεδομένο νόημα. Καταχρηστικά, λοιπόν, ας συνοψίσω. Το ποίημα δηλώνει την αφθαρσία του πλατωνικού τρόπου σκέψης και δράσης, που είναι και το ζητούμενο, ιδίως στη σημερινή εποχή.

Από τι εμπνέεστε; Ρωτώ.

Γ.Β.: Τα ερεθίσματα σαν να είναι δοσμένα. Δεν με παροτρύνει η συναισθηματική συνθήκη. Ούτε με εμπόδισε η λύπη ή η χαρά να γράψω. Εμπνέομαι και από τη φύση και από τα ανθρώπινα. Δεν μπορώ να διακρίνω τι μου αρέσει περισσότερο. Συνομιλώ ανυστερόβουλα με τη φύση και νιώθω πιο κοντά στην αλήθεια της.

Ποιο ποίημα σπουδαίου ποιητή θα θέλατε να είχετε γράψει εσείς;

Γ.Β.: Το Sunday morning του Ουάλας Στίβενς. Διαθέτει, μεταξύ άλλων, το χάρισμα της υποδειγματικής τονικότητας, η οποία μπορεί με ευχέρεια να προωθεί το δεδομένο νόημα στους δέκτες του. 

Την πρωινή ώρα νιώθετε πρόσφορη για την ποιητική γραφή σας;

Γ.Β.: Ναι, το πρωί. Άλλωστε, το υποστηρίζω στον τίτλο ποιήματός μου:

Τα καλύτερα ποιήματα γράφονται το πρωί

όταν το λεπίδι της νύχτας
στάζει ακόμα αίμα εικόνων,
τότε μπορείς να δεις καθαρά τα παιδιά
να παίζουν στη μέση της πλατείας
γυμνά, απροστάτευτα, να χάνονται ύστερα
προς το βορρά –
ό,τι δεν μπόρεσες να κρατήσεις κοντά σου
που θέλησες πολύ και λύγισες στα δύο
τανάλια σκουριασμένη, για να γίνει δικό σου για πάντα,
τώρα καφές και μία φέτα ψωμί με βούτυρο.

Παρότι γράφει το πρωί ο Βέης, οι αιχμηρές σκέψεις της νύχτας είναι που του υπαγορεύουν το σημαινόμενον. Κατ' ακολουθίαν, το σημαίνον, η μορφή συναρμολογείται το πρωί με το φως της μέρας, με το φως του ξεκάθαρου μυαλού.

Ποια στοιχεία από μεγάλους Έλληνες ποιητές σας έχουν επηρεάσει; (Με αιφνιδιάζει, απαντώντας πηγαία έτοιμος, σαν να γνώριζε την ερώτησή μου από πριν).

Γ.Β.: Ο όνειρικός ερμητισμός του αυτοματισμού του Εμπειρίκου, η περιεκτική συλλογιστική του Σεφέρη, η περιπλανητική συγκλίνουσα, συνειρμική γραφή του Ρίτσου και η εικονοποίηση ιδεών-συμβόλων του Ελύτη.

Και μια κοινότοπη ερώτηση. Τι είναι ποίηση;

Γ.Β.: Πρόκειται για μια εμπειρία καθαρά μεταφυσική. Δεν ξέρω ακόμη από ποιο στρώμα του ασύνειδου ή από ποια πτύχωση του συνειδητού προέρχεται η λέξη της ποίησης. Η κατάλληλη λέξη, η συλλαβή, ο ήχος-αρμός: πρόκειται εν ολίγοις για μια μυσταγωγία φώτισης.

Όμως η πιο «μαγική» περίοδος ήταν η επταετής διαμονή μου στην Κίνα. Μία πρωτογενής επαφή με την επικράτεια μιας άλλης ετερότητας. Η ακουστική πρόσληψη μιας ιδιαίτερης ηχητικής ταυτότητας στην κινεζική γλώσσαα.

Επιχειρεί να διαλευκάνει μια αναζήτηση των ασύνειδων αποκαλύψεων εντός μας σαν την ψυχολογία του βάθους του Καρλ Γιουνγκ, ο οποίος τιμούσε την πολυπλοκότητα και το βάθος της προσωπικότητας και θεωρούσε ότι η πνευματικότητα και η στοχαστικότητα αποτελεί κεντρικό κομμάτι του ανθρώπινου ταξιδιού. Το ταξίδι το κυριολεκτικό και το εσωτερικό. Και τα δύο τα έζησε ο Βέης. Από τους πιο πολυταξιδεμένους ποιητές μας.

Τον ρωτώ τι του «έδωσε» η κάθε ήπειρος, που διέμεινε για χρόνια, λόγω της ιδιότητός του ως διπλωμάτη.

Γ.Β.: Στην Αμερική, η Νέα Υόρκη μού έδωσε το βάφτισμα στο επάγγελμα που με ενέκρινε. Σε άλλες περιοχές της αισθάνθηκα τη γείωση από την πολικότητα, απαντά. Στην Αφρική, ιδίως στις υποσαχάριες περιοχές, δεν ξεχνώ το υψηλό όριο αντοχής των γηγενών σε ακραίες συνθήκες. Όμως η πιο «μαγική» περίοδος ήταν η επταετής διαμονή μου στην Κίνα. Μία πρωτογενής επαφή με την επικράτεια μιας άλλης ετερότητας. Η ακουστική πρόσληψη μιας ιδιαίτερης ηχητικής ταυτότητας στην κινεζική γλώσσαα. Θα πω και κάτι πρωτόγνωρο, η κινεζική γλώσσα εμπεριέχει λέξη που ακουστικά ηχεί σαν το όνομά μου: Βου Βέη ,που σημαίνει σιωπηλή δύναμη.


•  Διαβάστε επίσης: «Ποιήματα 1974-2023» του Γιώργου Βέη (κριτική) – Ένα σώμα ποιητικών ιδεών και αξιών


Και η αναστοχαστική εγρήγορση είναι δύναμη. Ας θυμηθούμε μια φράση από το πεζό δημιούργημα του Ρίλκε, ο οποίος κατεξοχήν εκπαιδευμένος στην παρατηρητικότητα, βλέπει τα πράγματα σε βάθος, αναγνωρίζει το κρυμμένο πρόσωπο των ανθρώπων και τα προσωπεία τους. Γράφει, λοιπόν, για την ποίηση: «θα’ πρεπε κανείς να περιμένει με τους στίχους και να μαζεύει νόημα μιαν ολόκληρη ζωή, κι αν είναι δυνατόν μια μακριά ζωή, κι ύστερα, ολότελα στο τέλος, ίσως μπορούσε κανείς τότε να γράψει δέκα σειρές, που να ΄ναι καλές... Μονάχα όταν γίνουν αίμα μέσα μας, βλέμμα και χειρονομία, δίχως όνομα και δίχως να μπορεί κανείς να τις ξεχωρίσει από μας τους ίδιους, τότε μόνο μπορεί μια πολύ σπάνιαν ώρα να υψωθεί στη μέση τους και να βγει απ' αυτές η πρώτη λέξη ενός στίχου». (Rilke Rainer Maria, Μάλτε Λάουριντς Μπρίγκε, μτφρ. Δήμου Δημήτρης, εκδ. Το Ροδακιό, 1993).

Ίσως αυτό το απόσπασμα να είχε στο μυαλό του ο Βέης, που στο τέλος του βιβλίου τιμά, αναμεσα και σε άλλες σπουδαίες γυναίκες, μια μεγάλη ποιήτρια και παραθέτει αλήθειες ζωής από τις συνεντεύξεις και το έργο της, με τίτλο «η ποιητική μαρτυρία της Κατερίνας Αγγελάκη Ρουκ». Για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής, κατά την προσφιλή έκφραση του Βέη, παραθέτω επιλεκτικά αποσπάσματα. «Η ευλογία της έλλειψης». Γράφει η Αγγελάκη-Ρουκ, εκθέτοντας εξομολογητικά τη δική της πραγματικότητα:

Ό,τι μου λείπει με διδάσκει...
Η αγάπη, από λαχτάρα που ήταν
έγινε φίλη καλή
μαζί γευόμαστε τη μελαγχολία του Χρόνου...

Συμπυκνώνοντας και απόψεις άλλων μελετητών ο Βέης σχολιάζει εύστοχα, ποιητικά, με ψυχογραφική διείσδυση, και φιλοσοφικό προβληματισμό:

Η Επιθυμία ισούται με την απρόσκοπτη εμπέδωση του μείον... (σ. 76)

Ο ποιητικός λόγος προβάλλει από το κορμί ως θεράπων. Η υλικότητα των γραμμάτων, το καλούπωμα των στίχων, το ζύγισμα των συλλαβών συνιστούν κινήσεις, εκτάσεις του σώματος (σ .77).

Οι εξομολογήσεις υπομνηματίζουν το αγωνιώδες και ασίγαστο της χάραξης του χρόνου (του Χρόνου με Χ κεφαλαίο)... τον κομβικό ιστό του ποιήματος, δηλαδή την τόσο βαρύνουσα λέξη «αγάπη» (σ. 82).

Λέει η Ρουκ: το ποίημα δεν αναγγέλλει ποτέ την άφιξή του. Έρχεται απροσκλητο. Η συγγραφή της ποίησης δεν είναι καθόλου κοπιαστική. Όταν έρχεται είναι σαν ευλογία. Όσα διεκδικεί το φως, αυτά ακριβώς μας ανήκουν, γι' αυτό γράφουμε, συμπληρώνει ο Βέης (σ. 79).

Και τελειώνει με έναν αποφθεγματικό λόγο για την Ποίηση της Ρουκ, αλλά που ισχύει για την Ποίηση γενικώς: Η δομή είναι λόγος. Και μάλιστα ασίγαστος. Ο ήχος είναι στερέωμα και θόλος της φωνούλας... Κι όπως τεντώνονται οι ιστοί, παράγεται αυτομάτως ένα είδος μουσικής. Η αντήχηση του όντος, η υλικότητα των κινήσεων της ύπαρξης. Οι συλλαβές από φορείς καταστατικούς των συμπτωμάτων άλγους, πένθους, απώλειας και πτώσης ηχούν εν τέλει ικανο – Ποίηση (σ. 85).

Θέλω να κλείσω με ένα από τα ποίηματα του Γιώργου Βέη, το οποίο θεωρώ ότι εμπεριέχει πολλές από τις ανωτέρω αποτιμήσεις του ποιητή. Ποίηση και φιλοσοφία οφείλουν να ενωθούν, κατά την αποφθεγματική ρήση του Friedrich Schlegel (σ.69), ακόμη και σε έναν πρωτότυπο τίτλο, ένα παρακείμενο που αφυπνίζει ποικίλους συνειρμούς, ραγίζει τους πόθους του νόστου, διαψεύδει ελπίδες, δικαιώνει τον Πίνδαρο (σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος...):

Σε σκέφτομαι, χωρίς σκοπό, έτσι

Είναι οι μουσικοί που γέρασαν
και ξέχασαν τις σωστές παύσεις,
σκύβουν, μετρούν τους χρόνους με βιάση,
τα χέρια τους δεν αφήνεται πια μια γυναίκα.
Είναι οι μουσικοί που δεν θα προλάβουν
να παίξουν κάτι δικό τους-
(κάποτε το πιστεύουν και πεθαίνουν).
Μη μ’ αφήσεις και μένα να πιστέψω
πως θα κυλήσουν τόσο άσκοπα οι μέρες,
πως δε θα ξαναπερπατήσουμε κάτω απ’ τη βροχή μαζί.
Μπορεί να ξεχάσω κι εγώ εκείνα τα άδολα χέρια σου,
που ζήταγαν να μ’αφανίσουν ειρηνικά μέσα στη νύχτα.
Μπορεί οι πέτρες να μείνουν εκεί, κάτω απ’ το πλατάνι,
τ’ακίνητο μάτι του κότσιφα μπορεί πάντα να προσμένει την καταιγίδα,
όμως εγώ πόσο καιρό θα σκέφτομαι, χωρίς σκοπό, έτσι;
Μέχρι να ραγίσει ο πόθος του νόστου, νηστικό αγρίμι,
γεράκι με ματωμένες φτερούγες είμαι,
και κάτω ως πέρα το αίμα, σα να ξυπνάω μέσα στο αίμα
κι οι κύκλοι μικραίνουν, οι φωνές σκληραίνουν συνέχεια,
το φως δε μου φθάνει
κι η ελευθερία γ έ ρ α σ ε.

(Τα ποιήματα, που αναφέρθηκαν, βρίσκονται στον συγκεντρωτικό τόμο: Γιώργος Βέης, Ποιήματα 1974-2023, εκδ. Ύψιλον).

ΑΙΜΙΛΙΑ ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας, σύμβουλος εκπαίδευσης και συγγραφέας.


Λίγα λόγια για τον ποιητή

Ο Γιώργος Βέης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1955. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε επτά ευρωπαϊκές γλώσσες και στα κινεζικά. Το πρώτο του βιβλίο, Φόρμες και άλλα ποιήματα, εκδόθηκε το 1974. Από το 1976 ασχολείται με την κριτική της λογοτεχνίας.

Διετέλεσε Πρόξενος στη Νέα Υόρκη, Γενικός Πρόξενος στο Ντόρτμουντ, στη Μελβούρνη, στο Χονγκ Κονγκ και στο Μακάο, σύμβουλος Πρεσβείας στο Πεκίνο και στη Σεούλ, επιτετραμμένος στο Καμερούν, με παράλληλη διαπίστευση στο Τσαντ, στο Σάο Τομέ-Πρινσίπε, στην Γκαμπόν, στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και στη Γουϊνέα του Ισημερινού. Διετέλεσε πρέσβης στο Σουδάν, με παράλληλη διαπίστευση στη Σομαλία. Το 2010 τοποθετήθηκε πρέσβης στην Ινδονησία, με παράλληλη διαπίστευση στη Μαλαισία, στο Σουλτανάτο του Μπρουνέι και στο Ανατολικό Τιμόρ.

giorgos veis 3

Έχει τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Μαρτυρίας το 2000, για το βιβλίο Ασία, Ασία, και με το Κρατικό Βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας το 2010, για το βιβλίο Από το Τόκιο στο Χαρτούμ. Η ποιητική του συλλογή Λεπτομέρειες κόσμων (εκδ. Ύψιλον) απέσπασε το Βραβείο Λάμπρος Πορφύρας της Ακαδημίας Αθηνών το 2007. Το 2012 του απονεμήθηκε ο Ανώτερος Ταξιάρχης του Φοίνικος για τις υπηρεσίες του στο διπλωματικό σώμα. Το 2014 τιμήθηκε με το Βραβείο Ποίησης του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου του. Τον Ιούλιο του 2015 προήχθη κατ' απόλυτη εκλογή από τον βαθμό του Πληρεξούσιου Υπουργού Α' στον βαθμό του Πρέσβεως και διορίστηκε Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO. Τιμήθηκε με το Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο Μαρτυρίας - Βιογραφίας - Χρονικού - Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας του 2016 για το βιβλίο του με τίτλο Παντού: Μαρτυρίες, μεταμορφώσεις.

Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Συγγραφέων.

Είναι Επίτιμος διδάκτωρ του Φιλολογικού Τμήματος της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Επινοώντας γέφυρες» – Η ισπανόφωνη ποίηση πέρα από τα σύνορα

«Επινοώντας γέφυρες» – Η ισπανόφωνη ποίηση πέρα από τα σύνορα

Για τη δίγλωσση ανθολογία ισπανόφωνης ποίησης «Επινοώντας γέφυρες» (εκδ. Άνω τελεία, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ ΛΕΑ). Εικόνα: Ο επιμελητής της έκδοσης, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. 

Γράφει η Μαρία Αθανασιάδου

...

«Ο χρόνος ο αντικρυστός» του Κλωντ Λωράν – Δίδυμες ιστορίες που συνομιλούν παίζοντας μεταξύ τους

«Ο χρόνος ο αντικρυστός» του Κλωντ Λωράν – Δίδυμες ιστορίες που συνομιλούν παίζοντας μεταξύ τους

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κλωντ Λωράν «Ο χρόνος ο αντικρυστός – Δώδεκα αφηγηματικοί καρσιλαμάδες» (εκδ. Αλεξάνδρεια). Εικόνα: Ο συγγραφέας. 

Γράφει η Μαρία Μοίρα

Στην εκδήλωση για το βιβλίο του Κλωντ Λωράν την Πέμπτη 25...

Ο βιβλιογράφος Δημήτρης Δασκαλόπουλος – Η πολύτιμη παρακαταθήκη του

Ο βιβλιογράφος Δημήτρης Δασκαλόπουλος – Η πολύτιμη παρακαταθήκη του

Κάποιες σκέψεις για το έργο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου (1939-2026) ως βιβλιογράφου. © Irene Savaidis 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Όταν ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Είδαμε την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν – Ο πόλεμος δεν τελειώνει στην Τροία: Δημιουργική ανάγνωση του Έπους με σημερινά γυαλιά

Είδαμε την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν – Ο πόλεμος δεν τελειώνει στην Τροία: Δημιουργική ανάγνωση του Έπους με σημερινά γυαλιά

Για την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, που προβάλλεται αυτές τις μέρες στους κινηματογράφους. 

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Εφόσον το μπλοκμπάστερ στην εποχή μας χαρακτηρίζεται από πολλούς ως το σύγχρονο «έπος», υπήρξε άρ...

«Πόση Μεγάλη Ελλάδα θέλετε; -Ναι!» του Θεόδωρου Παπακώστα – Για την κοιτίδα του ελληνισμού στην Κάτω Ιταλία και τη Σικελία

«Πόση Μεγάλη Ελλάδα θέλετε; -Ναι!» του Θεόδωρου Παπακώστα – Για την κοιτίδα του ελληνισμού στην Κάτω Ιταλία και τη Σικελία

Για το δοκίμιο εκλαϊκευμένης ιστορίας του Θεόδωρου Παπακώστα «-Πόση Μεγάλη Ελλάδα θέλετε; -Ναι» (εκδ. Key Books). Εικόνα: Η μάχη στις Συρακούσες κατά την Εκστρατεία στη Σικελία.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου ...

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Γεωργίας Α. Ανδριώτου «Οι κόρες του Αϊβαλιού», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Ιουλίου από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Παναγής Αφεντέλλης ρούφηξε νωχελικά τον καφέ του κι άφησε απαλά τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Γεωργίας Α. Ανδριώτου «Οι κόρες του Αϊβαλιού», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Ιουλίου από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Παναγής Αφεντέλλης ρούφηξε νωχελικά τον καφέ του κι άφησε απαλά τ...

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογραφικό έργο της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς [Marie Luise Kaschnitz] «Περιγραφή ενός χωριού» (Μετάφραση – Επίμετρο – Σημειώσεις: Αλέξανδρος Κυπριώτης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Ιουλίου από τις εκδόσεις η βαλίτσα.

Επιμέλεια: Κ...

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σέρινταν Λε Φανού (Sheridan Le Fanu) «Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» (ανθολόγηση, μτφρ., εισαγωγικό σημείωμα: Γιώργος Θάνος, επιμέλεια: Γιάννης Μπαρτσώκας), η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Printa.

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μια τελευταία ματιά» & «Οι ωραιότερες συναντήσεις μου με ζώα» – Δύο βιβλία για τη ζωή μας με τα (άλλα) ζώα

«Μια τελευταία ματιά» & «Οι ωραιότερες συναντήσεις μου με ζώα» – Δύο βιβλία για τη ζωή μας με τα (άλλα) ζώα

Συναντήσεις με απειλούμενα είδη, καθώς και με άλλα ζώα που μας θυμίζουν τον εαυτό μας. Δύο βιβλία από τις εκδόσεις ΕΠΟΨ μας αποκαλύπτουν τα μυστικά του ζωικού βασιλείου. © Duke Lemur Center

Επιλογή-παρουσίαση: Σόλωνας Παπαγεωργίου

Η κλιματ...

«Χωρίς δείκτη προστασίας» – 26 αστυνομικά, νουάρ και θρίλερ για ένα μακρύ αναγνωστικό καλοκαίρι

«Χωρίς δείκτη προστασίας» – 26 αστυνομικά, νουάρ και θρίλερ για ένα μακρύ αναγνωστικό καλοκαίρι

Καταιγιστική δράση αλλά και χαλαρή ατμόσφαιρα, κοινωνικός σχολιασμός και σκοτεινός ρεαλισμός: Είκοσι έξι αστυνομικά, νουάρ και ψυχολογικά θρίλερ, για ένα καλοκαίρι γεμάτο συγκινήσεις. 

Επιλογή-παρουσίαση: Χίλντα Παπαδημητρίου

...
Ποιήματα που φέρνει ο Βαρδάρης – Πέντε συλλογές από τη σοδειά του βορρά

Ποιήματα που φέρνει ο Βαρδάρης – Πέντε συλλογές από τη σοδειά του βορρά

Πέντε ποιητικά έργα με πυκνή γραφή, φιλοσοφικούς στοχασμούς και πολιτικό περιεχόμενο.

Επιλογή-παρουσίαση Παναγιώτης Γούτας

Πέντε ποιητικά έργα από τον βορρά, καρποί ώριμης γραφής, που εκφράζουν φιλοσοφικούς αλλά και πολιτικούς προβληματισμούς. 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ