elit grafi

Σκέψεις για τη μοντέρνα και τη μεταμοντέρνα πεζογραφία, την υποδοχή της από την κριτική και το διαρκώς αυξανόμενο χάσμα από τον μέσο αναγνώστη. Στην κεντρική εικόνα: Μέλπω Αξιώτη, Αλέξανδρος Κοτζιάς, Γιώργος Χειμωνάς, Γιώργος Δέλιος, Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο μοντερνισμός, με τη ριζοσπαστικοποίηση της γραφής του και την απομάκρυνση από τη ρεαλιστική επιφάνεια, προκάλεσε κι ένα πλήγμα στη σχέση της λογοτεχνίας με τον αναγνώστη. Στις ακραίες του εκφάνσεις παρουσιάζει τον κόσμο με πολύ στενά κάτοπτρα, δεμένα στο υποσυνείδητο, εσωστρεφή, κρυπτικά, ανοιχτοφοβικά θα έλεγα, που οδηγεί σε ρήξεις με το παρελθόν και σε νέες μορφές συνειδητοποίησης, αλλά συνάμα αποκλείει τον αναγνώστη από τη ανάγνωση και τη χαρά της, όσο κι αν διακηρύττει ότι έτσι τον ενεργοποιεί και τον αφυπνίζει.

Σημαντικά κείμενα της παγκόσμιας και της ελληνικής πεζογραφίας (για να μην αναφερθώ στην ιδιαίτερη υφή της νεωτερικής ποίησης) έχουν μια τόσο δύσβατη μορφή, που στο πρωτοποριακό τους ξεδίπλωμα άφησαν πίσω όχι μόνο τον μέσο αλλά και τον ψαγμένο αναγνώστη. Έτσι, ενώ καινοτόμησαν κι έμειναν στην Ιστορία των γραμμάτων ως ανατρεπτικές απόπειρες, ταυτόχρονα έμειναν κλεισμένα σε έναν κύκλο ειδικών, οι οποίοι ηδονίζονταν με την εφαρμογή θεωριών και νέων τρόπων προσέγγισης (Τοντόροφ 2013: 78), πειραματίζονταν με την κρυπτική αφήγηση και το αυτιστικό ύφος τους, αλλά ταυτόχρονα απομακρύνθηκαν, σκόπιμα ή όχι, από την απόλαυση της ανάγνωσης. Αντί δηλαδή η γραφή να τροφοδοτεί και να ερεθίζει τον αναγνώστη, αυτήν τον άφησε εκκρεμή να μην μπορεί (και να μην θέλει ως εκ τούτου) να παρακολουθήσει την πτήση της. Αυτή η πεζογραφία έμεινε ερμητική, ανέδειξε το συγγραφικό εγώ, τον κλειστό συγγραφικό κόσμο, και σνόμπαρε την ευθεία επικοινωνία με τους αποδέκτες.

Έτσι, ενώ καινοτόμησαν κι έμειναν στην Ιστορία των γραμμάτων ως ανατρεπτικές απόπειρες, ταυτόχρονα έμειναν κλεισμένα σε έναν κύκλο ειδικών, οι οποίοι ηδονίζονταν με την εφαρμογή θεωριών και νέων τρόπων προσέγγισης, πειραματίζονταν με την κρυπτική αφήγηση και το αυτιστικό ύφος τους, αλλά ταυτόχρονα απομακρύνθηκαν, σκόπιμα ή όχι, από την απόλαυση της ανάγνωσης.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα μεταμοντερνιστικά έργα, όσα συνέχισαν τη ρηξικέλευθη λογοτεχνική τάση και πειραματίστηκαν με τις νέες ανατρεπτικές τεχνικές, με κατάδυση στα ψυχολογικά στρώματα του υποκειμένου και με υπερέκταση των αναγνωστικών αντοχών. Η διάσπαση της αφήγησης, η χρήση νεωτεριστικών τεχνικών, η περίκλειστη γλώσσα που αγγίζει την ποίηση, ο πυρετικός λόγος, η πλήρης αναντιστοιχία του κειμένου με την εξωλογοτεχνική πραγματικότητα, η οποία θεωρείται ότι δεν υπάρχει, αλλά ότι όλα είναι μια κατασκευή κ.λπ. ανατινάζει το πλαίσιο συνεννόησης και δυναμιτίζει τη σύμβαση επικοινωνίας μεταξύ του λογοτέχνη και του αναγνώστη.

Οι κατηγορίες εναντίον του μοντερνισμού και του ριζοσπαστικού μεταμοντερνισμού, που τον συνεχίζει (Αριστηνός 2007: 43), είναι γνωστές ήδη από τη δεκαετία του ’70. Η μοντερνιστική επανάσταση έδωσε τους καρπούς της αλλά πλέον έχει εξαντληθεί, πλην εξαιρέσεων οι οποίες μπορούν να κρατούν τη σπιρτάδα της πειραματικής λογοτεχνίας, συνδυάζοντάς την όμως με την επικοινωνιακή γέφυρα προς τον αναγνώστη. Τα υπόλοιπα κείμενα που εξακολουθούν σολιψιστικά και αυτιστικά να πιστεύουν στην αυτονομία της τέχνης και στη δεσποτική κυριαρχία της γλώσσας αφορούν όλο και μικρότερο ακροατήριο. 

Μόνο η κριτική, πρωτογενής ή δευτερογενής, όταν στέκεται στις τεχνικές της πρωτοπορίας και στις μορφικές καινοτομίες, ακόμα κι αν είναι κενές και αλυσιτελείς, συνεχίζει να επαινεί ένα τέτοιο ελιτίστικο πρόταγμα. Σαν να ευλογεί τα γένια της αυτοπαρουσιαζόμενη ως μύστης ενός κλειστού, μόνο για μυημένους, συστήματος, το επικροτεί, χωρίς να ενδιαφέρεται για την αναγνωστική ανταπόκριση, κι επευφημεί τη ρηξικέλευθη δομή και τις «επαναστατικές» ακροβασίες. Είναι σαν, καταδικάζοντας a priori κάθε ευκολία και την όποια ευκρίνεια, να θέλει να εδραιώσει τη δική της θέση ως επαρκούς μεσολαβητή, που μπορεί –μόνη αυτή– να εξηγήσει τους χρησμούς της μοντερνιστικής θεότητας.

Είναι σαν, καταδικάζοντας a priori κάθε ευκολία και την όποια ευκρίνεια, να θέλει να εδραιώσει τη δική της θέση ως επαρκούς μεσολαβητή, που μπορεί –μόνη αυτή– να εξηγήσει τους χρησμούς της μοντερνιστικής θεότητας.

Ο John Barth έχει ήδη συνοψίσει αυτήν την εξάντληση της γραφής από τους μοντερνιστές (ίσως και πιο πριν)· με επιχειρήματα, σύγχρονα και εύστοχα, επισημαίνει πόσο αυτοαναφορική και δύστροπη είναι η γραφή τους. Ο Αμερικάνος καθηγητής και μυθιστοριογράφος αναγνωρίζει τις καινοτομίες του μοντερνισμού, αλλά ταυτόχρονα πιστεύει ότι και το δικό του αφήγημα δεν έλυσε τα προβλήματα της γραφής: η ρήξη με τη γραμμικότητα, η ακαθοριστία, το υποσυνείδητο, η ακραία αυτοαναφορικότητα, οδήγησαν τη μοντερνιστική γραφή στην αυτοπεριχαράκωση, στη δυσκολία κατανόησής της και στον ερμητισμό. Κρατώ μια καίρια φράση του: «Είναι πιο εύκολο και πιο κοινωνικά αποδεκτό να μιλάς τεχνικά παρά να κάνεις τέχνη» (Barth 1984: 65).

Αν δούμε τις τεντωμένες-στα-όριά-τους απόπειρες μοντερνισμού στην ελληνική πεζογραφία, θα συνειδητοποιήσουμε ότι τέτοια κείμενα, όσο κι αν αναγνωρίζονται γραμματολογικά ως (μικρές ή μεγάλες) τομές στην ιστορία των γραμμάτων μας, γιατί καινοτόμησαν και άλλαξαν το παράδειγμα, έμειναν ταυτόχρονα μόνο σ’ αυτήν την ιστορική τους καταξίωση, μακριά από την αναγνωστική επαφή και τη διαχρονική τους αξία. Η Σχολή της Θεσσαλονίκης (Δέλιος, Ξεφλούδας, ακόμα και ο Πεντζίκης) δύσκολα διαβάζεται σήμερα, η Μέλπω Αξιώτη δεν βγαίνει έξω από τα φιλολογικά σαλόνια ή ο πολύς Γιώργος Χειμωνάς είναι ένας αφασικός συγγραφέας, που εξοβελίζει τον αναγνώστη από τον κλειστό του κόσμο. Ακόμα κι ο Αλέξανδρος Κοτζιάς, που είναι κορυφαίος λογοτέχνης μας, δεν είναι εύκολο να παρακολουθηθεί σε όλα του τα έργα, ειδικά σε όσα τραβάει τον εσωτερικό μονόλογο, με όλο το χάος, τη ροή της συνείδησης, τις διαλείψεις και τους αναστοχασμούς, τον ταυτοχρονισμό, την τήξη των χρόνων και την ανατροφοδοσία της μνήμης, στα άκρα της αναγνωστικής αντοχής.

vivlia 1

Σήμερα, τέτοιες μοντέρνες και μεταμοντέρνες προσπάθειες, που ευτυχώς σταδιακά μειώνονται (Κούρτοβικ 2021: 54), δεν παύουν να εκτιμώνται από την κριτική, ακριβώς επειδή δοκιμάζουν τα όρια της λογοτεχνίας και κόβουν-ράβουν νέα κοστούμια, όχι φυσικά pret-a-porter, αλλά υψηλής ραπτικής, εξτρίμ και πειραματικά σταυρόλεξα για απαιτητικούς λύτες. 

Αν μείνω στην τελευταία τριακονταετία, βρίσκω έργα σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων που κινούνται στο πεδίο του ελιτισμού, εξυψώνουν τη μορφή, φετιχοποιούν τη γλώσσα, εγκλωβίζουν μέσα τους την ανάπλαση της πραγματικότητας –ή η λογοτεχνική πραγματικότητα είναι το μόνο δύστροπο σημαίνον τους, χωρίς σημαινόμενο– και οδηγούν τη γραφή στα απώτατα άκρα του λογοτεχνικού γαλαξία (βλ. και τις παρατηρήσεις του Κούρτοβικ ήδη από το 1990 και το 1999). Πολλά κείμενα του Αλέξανδρου Ασωνίτη  (π.χ. Η συνείδηση της αιωνιότητας, 1995), του Δημήτρη Καλοκύρη (π.χ. Η ανακάλυψη της ομηρικής, 1995), του Θανάση Βαλτινού (π.χ. Ημερολόγιο 1836-2011, 2001, και Ημερολόγιο της Αλοννήσου, 2017), του Άρη Μαραγκόπουλου (Αγάπη κήποι αχαριστία, 2002), της Μαρίας Μήτσορα (π.χ. Καλός καιρός / μετακίνηση, 2005), του Χρήστου Χρυσόπουλου (π.χ. Φανταστικό μουσείο, 2005, και Άλμα, 2019), του Αριστείδη Αντονά (π.χ. Η τραγουδίστρια και η πολυθρόνα, 2009) και του Μισέλ Φάις (π.χ. Πορφυρά γέλια, 2010, Όπως ποτέ, 2019, και Η ερευνήτρια, 2020) κ.ά. αφήνουν απ’ έξω τον αναγνώστη, μέσω της εσωστρέφειας και της ερμητικής τους γραφής. 

Για τον Δημήτρη Καλοκύρη λ.χ. παρατηρεί ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου (2018: 897): «η λογοτεχνία εν προκειμένω αρνείται εκ πεποιθήσεως την εξωτερική της ματιά, μένοντας μακριά από την κοινωνία και την Ιστορία». Ανάλογα, ο Κωστής Παπαγιώργης (2013) σημειώνει για το Ημερολόγιο 1836-2011 του Θανάση Βαλτινού: «Ο τρόπος γραφής […] θυμίζει τραύλισμα μιας ιδιωτικής γλώσσας που σημειώνει λίγα, αλλά θυμάται πολλά». Ο Μισέλ Φάις, από την άλλη, γράφει η Ελ. Κοτζιά (2020: 598) «δημιούργησε μια πεζογραφία με βασικά χαρακτηριστικά τον κατακερματισμό, την ετερογένεια και το μη προσδιορίσιμο ρευστό [… η οποία] δημιουργεί […] την αίσθηση του βεβιασμένου και του τεχνητού, [με αρετές που] δεν δείχνουν […] πειστικές».

Όλα αυτά –και πολλά άλλα έργα–, που μεταξύ τους φαίνονται ασύμπτωτα, βασίζονται σε έναν κοινό παρονομαστή: φτιάχνουν περίκλειστους κόσμους, τους οποίους μόνο οι κριτικοί αναγνωρίζουν, είτε λόγω της διάθεσής τους να αποθέωσουν την τεχνική, που ενίοτε είναι όντως σπουδαία, είτε από συνειδητό ή ασύνειδο στρουθοκαμηλισμό, ότι δηλαδή παραγνωρίζουν την ελιτίστικη διάθεση τέτοιων κειμένων, επειδή είναι σε θέση να συλλάβουν το βαθιά κρυπτικό πνεύμα της (μετα)μοντέρνας λογοτεχνίας αυτού του είδους. Αυτά, άλλωστε, εγγράφονται στην Ιστορία ως κορυφαία!

vivlia 2

Συνεπώς, «οι μοντερνιστές γίνονται σκόπιμα ακαδημαϊκοί, ερμητικοί και δυσανάγνωστοι. […] Ο μοντερνιστής μυθιστοριογράφος διαπράττει έτσι μιαν ύβρη: αίρεται στο ύψος του Θεού Δημιουργού και πιστεύει ότι δημιουργεί τον κόσμο, ότι η συνείδηση του είναι η μόνη πραγματικότητα. Αυτό βέβαια σημαίνει πως το ίδιο το μυθιστορηματικό είδος περιέρχεται σε μια κατάσταση “αυτισμού”, αφού παραιτείται από τη φιλοδοξία να αναπαραστήσει την πραγματικότητα» (Πινακούλας 2017). Και μια τάση του μεταμοντερνισμού εξίσου!

Φυσικά δεν ζητώ να ξαναγυρίσουμε σε μια ξερή ρεαλιστική αφήγηση, αλλά το μετανεωτερικό, που συμπεριλαμβάνει –σε ισορροπία– τον αναγνώστη και την καινοτομία, την επικοινωνιακή διάσταση της λογοτεχνίας με την τεχνική αναζήτηση της νέας πραγματικότητας, ίσως μπορεί να ξεπεράσει τέτοιες ελιτίστικες γραφές και να επανασυνδέσει το έργο με τον αποδέκτη του.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).


Μικρή βιβλιογραφία
Αριστηνός, Γιώργος (2007): «Εισαγωγή», στο Νάρκισσος και Ιανός. Η νεωτερική πεζογραφία στην Ελλάδα, εικασ. επίμ. Μ. Στεφανίδης, εκδ. Μεσόγειος, Αθήνα, σελ. 23-61.
Κοτζιά, Ελισάβετ (2020): Ελληνική πεζογραφία 1974-2010. Το μέτρο και τα σταθμά, εκδ. Πόλις, Αθήνα.
Κούρτοβικ. Δημοσθένης (1990): «Η αναγέννηση του μυθιστορήματος», εφ. Ελευθεροτυπία, 1.8.1990.
Κούρτοβικ. Δημοσθένης (1999): «Την υγειά του να’χει αλλά…», εφ. Τα Νέα, 9.10.1999.
Κούρτοβικ, Δημοσθένης (2021): Η ελιά κι η φλαμουριά, εκδ. Πατάκης, Αθήνα.
Μαραγκόπουλος, Άρης (2005): Διαφθορείς, Εραστές, Παραβάτες. Για την αναθεώρηση της νεοελληνικής πεζογραφίας, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα.
Παπαγιώργης, Κωστής (2013): «Το ημερολόγιο του Θανάση Βαλτινού», εφ. Lifo, 15.3.2013. [https://www.lifo.gr/culture/vivlio/imerologio-toy-thanasi-baltinoy-0]
Πινακούλας, Γιώργος (2017): «Για το μοντερνιστικό μυθιστόρημα», περ. Νέο Πλανόδιον, 1.9.2017 [neoplanodion.gr/2017/09/01/για-το-μοντερνιστικό-μυθιστόρημα]
Τοντόροφ, Τσβέταν (2013): Η λογοτεχνία σε κίνδυνο, μτφρ. Χρ. Βαγενά, εισαγ. Ν. Βαγενάς, Πόλις, Αθήνα.
Χατζηβασιλείου, Βαγγέλης (2018): Η κίνηση του εκκρεμούς. Άτομο και κοινωνία στη μεταπολιτευτική πεζογραφία 1974-2017, εκδ. Πόλις, Αθήνα.
Barth, John (1984): «The Literature of Exhaustion», The Friday Book: Essays and Other Non-Fiction, The John Hopkins University Press, Λονδίνο, σελ. 62-76.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ποιος φοβάται το φύλο»; Το Τζούντιθ Μπάτλερ απαντά στη βία και τις προκαταλήψεις με νέο βιβλίο

«Ποιος φοβάται το φύλο»; Το Τζούντιθ Μπάτλερ απαντά στη βία και τις προκαταλήψεις με νέο βιβλίο

Μήνας pride o Ιούνιος, αλλά αυτά τα ζητήματα που μας απασχολούν όλους πρέπει να τα συζητάμε και να τα προβάλλουμε όλον τον χρόνο. Το Τζούντιθ Μπάτλερ είναι από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στο χώρο των σπουδών φύλου στις μέρες μας. Στο τελευταίο του βιβλίο «Who's Afraid of Gender» γράφει ότι οι άνθρωποι έχ...

Ο δημιουργός ως καταγραφέας της επικαιρότητας – Σκέψεις για τη σχέση λογοτεχνίας και Ιστορίας

Ο δημιουργός ως καταγραφέας της επικαιρότητας – Σκέψεις για τη σχέση λογοτεχνίας και Ιστορίας

Γίνεται ο δημιουργός να κρατήσει έξω από το φράγμα του ατομικού του δημιουργικού χώρου την ιστορική πλημμυρίδα; Έχει τη δυνατότητα να μην γίνει ένας απλός καταγραφέας παροδικών συμβάντων, αλλά να μετρήσει τις οικείες δυνάμεις μόνος του, μακριά από τις απαιτήσεις των αναγνωστών; 

...
Τεχνητή νοημοσύνη και λογοτεχνία: Ο δεύτερος «θάνατος του συγγραφέα»

Τεχνητή νοημοσύνη και λογοτεχνία: Ο δεύτερος «θάνατος του συγγραφέα»

Η Τεχνητή Νοημοσύνη παράγει τέχνη; Οι αναγνώστες μπορούν να κάνουν τον διαχωρισμό μεταξύ ενός λογοτεχνικού έργου υπογεγραμμένου από συγγραφέα, ενός προερχόμενου από την Τεχνητή Νοημοσύνη, κι ενός αξιόλογου λογοτεχνικού κειμένου;

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα) συνομιλούμε με τον Χιλιανό συγγραφέα Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] για τον μαγικό ρεαλισμό και τη σπουδαιότητα της προφορικής αφήγησης.

Συνέντευξη στον Διονύσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ