elit grafi

Σκέψεις για τη μοντέρνα και τη μεταμοντέρνα πεζογραφία, την υποδοχή της από την κριτική και το διαρκώς αυξανόμενο χάσμα από τον μέσο αναγνώστη. Στην κεντρική εικόνα: Μέλπω Αξιώτη, Αλέξανδρος Κοτζιάς, Γιώργος Χειμωνάς, Γιώργος Δέλιος, Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο μοντερνισμός, με τη ριζοσπαστικοποίηση της γραφής του και την απομάκρυνση από τη ρεαλιστική επιφάνεια, προκάλεσε κι ένα πλήγμα στη σχέση της λογοτεχνίας με τον αναγνώστη. Στις ακραίες του εκφάνσεις παρουσιάζει τον κόσμο με πολύ στενά κάτοπτρα, δεμένα στο υποσυνείδητο, εσωστρεφή, κρυπτικά, ανοιχτοφοβικά θα έλεγα, που οδηγεί σε ρήξεις με το παρελθόν και σε νέες μορφές συνειδητοποίησης, αλλά συνάμα αποκλείει τον αναγνώστη από τη ανάγνωση και τη χαρά της, όσο κι αν διακηρύττει ότι έτσι τον ενεργοποιεί και τον αφυπνίζει.

Σημαντικά κείμενα της παγκόσμιας και της ελληνικής πεζογραφίας (για να μην αναφερθώ στην ιδιαίτερη υφή της νεωτερικής ποίησης) έχουν μια τόσο δύσβατη μορφή, που στο πρωτοποριακό τους ξεδίπλωμα άφησαν πίσω όχι μόνο τον μέσο αλλά και τον ψαγμένο αναγνώστη. Έτσι, ενώ καινοτόμησαν κι έμειναν στην Ιστορία των γραμμάτων ως ανατρεπτικές απόπειρες, ταυτόχρονα έμειναν κλεισμένα σε έναν κύκλο ειδικών, οι οποίοι ηδονίζονταν με την εφαρμογή θεωριών και νέων τρόπων προσέγγισης (Τοντόροφ 2013: 78), πειραματίζονταν με την κρυπτική αφήγηση και το αυτιστικό ύφος τους, αλλά ταυτόχρονα απομακρύνθηκαν, σκόπιμα ή όχι, από την απόλαυση της ανάγνωσης. Αντί δηλαδή η γραφή να τροφοδοτεί και να ερεθίζει τον αναγνώστη, αυτήν τον άφησε εκκρεμή να μην μπορεί (και να μην θέλει ως εκ τούτου) να παρακολουθήσει την πτήση της. Αυτή η πεζογραφία έμεινε ερμητική, ανέδειξε το συγγραφικό εγώ, τον κλειστό συγγραφικό κόσμο, και σνόμπαρε την ευθεία επικοινωνία με τους αποδέκτες.

Έτσι, ενώ καινοτόμησαν κι έμειναν στην Ιστορία των γραμμάτων ως ανατρεπτικές απόπειρες, ταυτόχρονα έμειναν κλεισμένα σε έναν κύκλο ειδικών, οι οποίοι ηδονίζονταν με την εφαρμογή θεωριών και νέων τρόπων προσέγγισης, πειραματίζονταν με την κρυπτική αφήγηση και το αυτιστικό ύφος τους, αλλά ταυτόχρονα απομακρύνθηκαν, σκόπιμα ή όχι, από την απόλαυση της ανάγνωσης.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα μεταμοντερνιστικά έργα, όσα συνέχισαν τη ρηξικέλευθη λογοτεχνική τάση και πειραματίστηκαν με τις νέες ανατρεπτικές τεχνικές, με κατάδυση στα ψυχολογικά στρώματα του υποκειμένου και με υπερέκταση των αναγνωστικών αντοχών. Η διάσπαση της αφήγησης, η χρήση νεωτεριστικών τεχνικών, η περίκλειστη γλώσσα που αγγίζει την ποίηση, ο πυρετικός λόγος, η πλήρης αναντιστοιχία του κειμένου με την εξωλογοτεχνική πραγματικότητα, η οποία θεωρείται ότι δεν υπάρχει, αλλά ότι όλα είναι μια κατασκευή κ.λπ. ανατινάζει το πλαίσιο συνεννόησης και δυναμιτίζει τη σύμβαση επικοινωνίας μεταξύ του λογοτέχνη και του αναγνώστη.

Οι κατηγορίες εναντίον του μοντερνισμού και του ριζοσπαστικού μεταμοντερνισμού, που τον συνεχίζει (Αριστηνός 2007: 43), είναι γνωστές ήδη από τη δεκαετία του ’70. Η μοντερνιστική επανάσταση έδωσε τους καρπούς της αλλά πλέον έχει εξαντληθεί, πλην εξαιρέσεων οι οποίες μπορούν να κρατούν τη σπιρτάδα της πειραματικής λογοτεχνίας, συνδυάζοντάς την όμως με την επικοινωνιακή γέφυρα προς τον αναγνώστη. Τα υπόλοιπα κείμενα που εξακολουθούν σολιψιστικά και αυτιστικά να πιστεύουν στην αυτονομία της τέχνης και στη δεσποτική κυριαρχία της γλώσσας αφορούν όλο και μικρότερο ακροατήριο. 

Μόνο η κριτική, πρωτογενής ή δευτερογενής, όταν στέκεται στις τεχνικές της πρωτοπορίας και στις μορφικές καινοτομίες, ακόμα κι αν είναι κενές και αλυσιτελείς, συνεχίζει να επαινεί ένα τέτοιο ελιτίστικο πρόταγμα. Σαν να ευλογεί τα γένια της αυτοπαρουσιαζόμενη ως μύστης ενός κλειστού, μόνο για μυημένους, συστήματος, το επικροτεί, χωρίς να ενδιαφέρεται για την αναγνωστική ανταπόκριση, κι επευφημεί τη ρηξικέλευθη δομή και τις «επαναστατικές» ακροβασίες. Είναι σαν, καταδικάζοντας a priori κάθε ευκολία και την όποια ευκρίνεια, να θέλει να εδραιώσει τη δική της θέση ως επαρκούς μεσολαβητή, που μπορεί –μόνη αυτή– να εξηγήσει τους χρησμούς της μοντερνιστικής θεότητας.

Είναι σαν, καταδικάζοντας a priori κάθε ευκολία και την όποια ευκρίνεια, να θέλει να εδραιώσει τη δική της θέση ως επαρκούς μεσολαβητή, που μπορεί –μόνη αυτή– να εξηγήσει τους χρησμούς της μοντερνιστικής θεότητας.

Ο John Barth έχει ήδη συνοψίσει αυτήν την εξάντληση της γραφής από τους μοντερνιστές (ίσως και πιο πριν)· με επιχειρήματα, σύγχρονα και εύστοχα, επισημαίνει πόσο αυτοαναφορική και δύστροπη είναι η γραφή τους. Ο Αμερικάνος καθηγητής και μυθιστοριογράφος αναγνωρίζει τις καινοτομίες του μοντερνισμού, αλλά ταυτόχρονα πιστεύει ότι και το δικό του αφήγημα δεν έλυσε τα προβλήματα της γραφής: η ρήξη με τη γραμμικότητα, η ακαθοριστία, το υποσυνείδητο, η ακραία αυτοαναφορικότητα, οδήγησαν τη μοντερνιστική γραφή στην αυτοπεριχαράκωση, στη δυσκολία κατανόησής της και στον ερμητισμό. Κρατώ μια καίρια φράση του: «Είναι πιο εύκολο και πιο κοινωνικά αποδεκτό να μιλάς τεχνικά παρά να κάνεις τέχνη» (Barth 1984: 65).

Αν δούμε τις τεντωμένες-στα-όριά-τους απόπειρες μοντερνισμού στην ελληνική πεζογραφία, θα συνειδητοποιήσουμε ότι τέτοια κείμενα, όσο κι αν αναγνωρίζονται γραμματολογικά ως (μικρές ή μεγάλες) τομές στην ιστορία των γραμμάτων μας, γιατί καινοτόμησαν και άλλαξαν το παράδειγμα, έμειναν ταυτόχρονα μόνο σ’ αυτήν την ιστορική τους καταξίωση, μακριά από την αναγνωστική επαφή και τη διαχρονική τους αξία. Η Σχολή της Θεσσαλονίκης (Δέλιος, Ξεφλούδας, ακόμα και ο Πεντζίκης) δύσκολα διαβάζεται σήμερα, η Μέλπω Αξιώτη δεν βγαίνει έξω από τα φιλολογικά σαλόνια ή ο πολύς Γιώργος Χειμωνάς είναι ένας αφασικός συγγραφέας, που εξοβελίζει τον αναγνώστη από τον κλειστό του κόσμο. Ακόμα κι ο Αλέξανδρος Κοτζιάς, που είναι κορυφαίος λογοτέχνης μας, δεν είναι εύκολο να παρακολουθηθεί σε όλα του τα έργα, ειδικά σε όσα τραβάει τον εσωτερικό μονόλογο, με όλο το χάος, τη ροή της συνείδησης, τις διαλείψεις και τους αναστοχασμούς, τον ταυτοχρονισμό, την τήξη των χρόνων και την ανατροφοδοσία της μνήμης, στα άκρα της αναγνωστικής αντοχής.

vivlia 1

Σήμερα, τέτοιες μοντέρνες και μεταμοντέρνες προσπάθειες, που ευτυχώς σταδιακά μειώνονται (Κούρτοβικ 2021: 54), δεν παύουν να εκτιμώνται από την κριτική, ακριβώς επειδή δοκιμάζουν τα όρια της λογοτεχνίας και κόβουν-ράβουν νέα κοστούμια, όχι φυσικά pret-a-porter, αλλά υψηλής ραπτικής, εξτρίμ και πειραματικά σταυρόλεξα για απαιτητικούς λύτες. 

Αν μείνω στην τελευταία τριακονταετία, βρίσκω έργα σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων που κινούνται στο πεδίο του ελιτισμού, εξυψώνουν τη μορφή, φετιχοποιούν τη γλώσσα, εγκλωβίζουν μέσα τους την ανάπλαση της πραγματικότητας –ή η λογοτεχνική πραγματικότητα είναι το μόνο δύστροπο σημαίνον τους, χωρίς σημαινόμενο– και οδηγούν τη γραφή στα απώτατα άκρα του λογοτεχνικού γαλαξία (βλ. και τις παρατηρήσεις του Κούρτοβικ ήδη από το 1990 και το 1999). Πολλά κείμενα του Αλέξανδρου Ασωνίτη  (π.χ. Η συνείδηση της αιωνιότητας, 1995), του Δημήτρη Καλοκύρη (π.χ. Η ανακάλυψη της ομηρικής, 1995), του Θανάση Βαλτινού (π.χ. Ημερολόγιο 1836-2011, 2001, και Ημερολόγιο της Αλοννήσου, 2017), του Άρη Μαραγκόπουλου (Αγάπη κήποι αχαριστία, 2002), της Μαρίας Μήτσορα (π.χ. Καλός καιρός / μετακίνηση, 2005), του Χρήστου Χρυσόπουλου (π.χ. Φανταστικό μουσείο, 2005, και Άλμα, 2019), του Αριστείδη Αντονά (π.χ. Η τραγουδίστρια και η πολυθρόνα, 2009) και του Μισέλ Φάις (π.χ. Πορφυρά γέλια, 2010, Όπως ποτέ, 2019, και Η ερευνήτρια, 2020) κ.ά. αφήνουν απ’ έξω τον αναγνώστη, μέσω της εσωστρέφειας και της ερμητικής τους γραφής. 

Για τον Δημήτρη Καλοκύρη λ.χ. παρατηρεί ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου (2018: 897): «η λογοτεχνία εν προκειμένω αρνείται εκ πεποιθήσεως την εξωτερική της ματιά, μένοντας μακριά από την κοινωνία και την Ιστορία». Ανάλογα, ο Κωστής Παπαγιώργης (2013) σημειώνει για το Ημερολόγιο 1836-2011 του Θανάση Βαλτινού: «Ο τρόπος γραφής […] θυμίζει τραύλισμα μιας ιδιωτικής γλώσσας που σημειώνει λίγα, αλλά θυμάται πολλά». Ο Μισέλ Φάις, από την άλλη, γράφει η Ελ. Κοτζιά (2020: 598) «δημιούργησε μια πεζογραφία με βασικά χαρακτηριστικά τον κατακερματισμό, την ετερογένεια και το μη προσδιορίσιμο ρευστό [… η οποία] δημιουργεί […] την αίσθηση του βεβιασμένου και του τεχνητού, [με αρετές που] δεν δείχνουν […] πειστικές».

Όλα αυτά –και πολλά άλλα έργα–, που μεταξύ τους φαίνονται ασύμπτωτα, βασίζονται σε έναν κοινό παρονομαστή: φτιάχνουν περίκλειστους κόσμους, τους οποίους μόνο οι κριτικοί αναγνωρίζουν, είτε λόγω της διάθεσής τους να αποθέωσουν την τεχνική, που ενίοτε είναι όντως σπουδαία, είτε από συνειδητό ή ασύνειδο στρουθοκαμηλισμό, ότι δηλαδή παραγνωρίζουν την ελιτίστικη διάθεση τέτοιων κειμένων, επειδή είναι σε θέση να συλλάβουν το βαθιά κρυπτικό πνεύμα της (μετα)μοντέρνας λογοτεχνίας αυτού του είδους. Αυτά, άλλωστε, εγγράφονται στην Ιστορία ως κορυφαία!

vivlia 2

Συνεπώς, «οι μοντερνιστές γίνονται σκόπιμα ακαδημαϊκοί, ερμητικοί και δυσανάγνωστοι. […] Ο μοντερνιστής μυθιστοριογράφος διαπράττει έτσι μιαν ύβρη: αίρεται στο ύψος του Θεού Δημιουργού και πιστεύει ότι δημιουργεί τον κόσμο, ότι η συνείδηση του είναι η μόνη πραγματικότητα. Αυτό βέβαια σημαίνει πως το ίδιο το μυθιστορηματικό είδος περιέρχεται σε μια κατάσταση “αυτισμού”, αφού παραιτείται από τη φιλοδοξία να αναπαραστήσει την πραγματικότητα» (Πινακούλας 2017). Και μια τάση του μεταμοντερνισμού εξίσου!

Φυσικά δεν ζητώ να ξαναγυρίσουμε σε μια ξερή ρεαλιστική αφήγηση, αλλά το μετανεωτερικό, που συμπεριλαμβάνει –σε ισορροπία– τον αναγνώστη και την καινοτομία, την επικοινωνιακή διάσταση της λογοτεχνίας με την τεχνική αναζήτηση της νέας πραγματικότητας, ίσως μπορεί να ξεπεράσει τέτοιες ελιτίστικες γραφές και να επανασυνδέσει το έργο με τον αποδέκτη του.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).


Μικρή βιβλιογραφία
Αριστηνός, Γιώργος (2007): «Εισαγωγή», στο Νάρκισσος και Ιανός. Η νεωτερική πεζογραφία στην Ελλάδα, εικασ. επίμ. Μ. Στεφανίδης, εκδ. Μεσόγειος, Αθήνα, σελ. 23-61.
Κοτζιά, Ελισάβετ (2020): Ελληνική πεζογραφία 1974-2010. Το μέτρο και τα σταθμά, εκδ. Πόλις, Αθήνα.
Κούρτοβικ. Δημοσθένης (1990): «Η αναγέννηση του μυθιστορήματος», εφ. Ελευθεροτυπία, 1.8.1990.
Κούρτοβικ. Δημοσθένης (1999): «Την υγειά του να’χει αλλά…», εφ. Τα Νέα, 9.10.1999.
Κούρτοβικ, Δημοσθένης (2021): Η ελιά κι η φλαμουριά, εκδ. Πατάκης, Αθήνα.
Μαραγκόπουλος, Άρης (2005): Διαφθορείς, Εραστές, Παραβάτες. Για την αναθεώρηση της νεοελληνικής πεζογραφίας, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα.
Παπαγιώργης, Κωστής (2013): «Το ημερολόγιο του Θανάση Βαλτινού», εφ. Lifo, 15.3.2013. [https://www.lifo.gr/culture/vivlio/imerologio-toy-thanasi-baltinoy-0]
Πινακούλας, Γιώργος (2017): «Για το μοντερνιστικό μυθιστόρημα», περ. Νέο Πλανόδιον, 1.9.2017 [neoplanodion.gr/2017/09/01/για-το-μοντερνιστικό-μυθιστόρημα]
Τοντόροφ, Τσβέταν (2013): Η λογοτεχνία σε κίνδυνο, μτφρ. Χρ. Βαγενά, εισαγ. Ν. Βαγενάς, Πόλις, Αθήνα.
Χατζηβασιλείου, Βαγγέλης (2018): Η κίνηση του εκκρεμούς. Άτομο και κοινωνία στη μεταπολιτευτική πεζογραφία 1974-2017, εκδ. Πόλις, Αθήνα.
Barth, John (1984): «The Literature of Exhaustion», The Friday Book: Essays and Other Non-Fiction, The John Hopkins University Press, Λονδίνο, σελ. 62-76.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

Για τη συλλογή διηγημάτων του Sergio del Molino «Το δέρμα» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία © Larm Rmah / Unsplash

Του Γιώργου Αθανασιάδη

 

...

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Τρεις μεταφραστικές απόπειρες ενός ποιήματος του Luis García Montero αφιερωμένο στην Almudena Grandes, που απεβίωσε πρόσφατα.

Tου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Στις 27 Νοεμβρίου 2021 απεβίωσε στα 61 της χρόνια εξαιτίας ενός καρκίνου, η πολύ σημαντ...

Ο Σεφέρης και ο χορός του Ζορμπά

Ο Σεφέρης και ο χορός του Ζορμπά

Γιατί ο Γιώργος Σεφέρης χάρισε τον Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη σε επιφανείς ξένους, αφού πρώτα τον είχε απορρίψει στο ημερολόγιό του; Μυστήρια, στο περιθώριο της λογοτεχνικής ιστορίας.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τέσσερα ισπανικά έργα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

Τέσσερα ισπανικά έργα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

Το ισπανικό θέατρο έχει την τιμητική του στις αθηναϊκές σκηνές του Ιανουαρίου. Ιδού τέσσερα έργα που ξεχωρίσαμε. 

Του Νίκου Ξένιου

Σε σημαντική χοροθεατρική διασκευή είδαμε το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, που συνοψίζει ...

Η Φανί Αρντάν διαβάζει Σολωμό στη Σορβόννη – Εκδήλωση του ΕΙΠ για τα 200 χρόνια από το 1821

Η Φανί Αρντάν διαβάζει Σολωμό στη Σορβόννη – Εκδήλωση του ΕΙΠ για τα 200 χρόνια από το 1821

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στη Σορβόννη: «Η Ελλάδα και η Γαλλία τον 19ο αιώνα». Την εκδήλωση διοργάνωσε και παρουσίασε ο συγγραφέας και Πρέσβης Πολιτισμού του ΕΙΠ στο Παρίσι Γιώργος Αρχιμανδρίτης. 

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Την ώρα της αλλαγής του χρόνου, τη μαγική στιγμή που φέρει την υπόσχεση της επανεκκίνησης και την ελπίδα πως αυτή τη νέα χρονιά όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα, το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας είναι ένα βιβλίο. Επιλέξαμε και προτείνουμε δεκαπέντε όμορφα, εμπνευσμένα, ξεχωριστά βιβλία, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ