pressler-photo390

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα το μυθιστόρημα για εφήβους Θεατής... ή το επόμενο θύμα; του Τζέιμς Πρέλλερ που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Ο Έρικ, ένας έφηβος μαθητής της Β' Γυμνασίου, μόλις έχει μετακομίσει σε καινούργια πόλη μαζί με τη μητέρα του και τον μικρό του αδελφό μετά το διαζύγιο των γονιών του εξαιτίας της εγκατάλειψης της οικογένειας από τον άρρωστο ψυχικά πατέρα. Είναι ένα αγόρι που έχει ωριμάσει πρόωρα εξαιτίας των οικογενειακών προβλημάτων που έχει αντιμετωπίσει και που διατηρεί σποραδικές επαφές με τον πατέρα του μέσω τηλεφώνου. Σύντομα έχει την πρώτη συνάντηση με τους νταήδες του σχολείου του κατά την οποία θα συνειδητοποιήσει πως οι επιλογές του είναι περιορισμένες: πρέπει να αποδεχτεί τους κανόνες τους χωρίς και πάλι να είναι βέβαιος πως θα καταφέρει να μην στοχοποιηθεί. Οι κανόνες περιλαμβάνουν κοροϊδίες, απάτες, μικροκλεψιές, ψέματα, προκλήσεις, προσβλητικές δοκιμασίες, κακόβουλα σχόλια, διαπόμπευση (και μέσω διαδικτύου), παλικαρισμούς και ξύλο.

Οι ρόλοι εναλλάσσονται και ο θύτης μιας ιστορίας  βίας μπορεί κάλλιστα να είναι το θύμα μιας άλλης.

Η αφήγηση της ιστορίας του 13χρονου Έρικ έχει ως αφετηρία μια σκηνή όπου ένα τρομαγμένο παιδί τρέχει για να ξεφύγει. Μια δυνατή εικόνα που εισάγει ευθύς εξαρχής το θέμα του εκφοβισμού (bullying, όπως είναι ο όρος στα αγγλικά), όπου θύτες και θύματα αποτελούν τους παίκτες μιας παρτίδας στο αδιέξοδο παιχνίδι της λεκτικής, της φυσικής, της έμμεσης βίας ή του εκφοβισμού. Οι ρόλοι εναλλάσσονται και ο θύτης μιας ιστορίας μπορεί κάλλιστα να είναι το θύμα μιας άλλης.

Στην προσέγγιση που κάνει ο Πρέλλερ ενδιαφέρον έχει η επιλογή του να εντάξει το γνωστό ψυχολογικό πείραμα του Στάνλεϋ Μίλγκραμ περί υπακοής στη σχολική πραγματικότητα*. Αυτό γίνεται αμέσως μετά από μια οργανωμένη συζήτηση στην τάξη με θέμα τον σχολικό εκφοβισμό. Και τα δύο περιστατικά λειτουργούν για τον αναγνώστη και ως παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο οι καθηγητές του Γυμνασίου (μπορούν ή θα μπορούσαν να) συζητούν το φαινόμενο με τους μαθητές τους.

Η γλώσσα της πρωτοπρόσωπης αφήγησης των εμπειριών του Έρικ ορισμένες φορές ξενίζει καθώς περισσότερο παραπέμπει στην αντίληψη που έχουν οι μεγάλοι για το πώς σκέπτονται οι έφηβοι, ωστόσο οι προβληματισμοί του 13χρονου ήρωα είναι απολύτως συμβατοί με το πνεύμα της ταραγμένης εφηβείας που πολλά παιδιά βιώνουν. Στην περίπτωση του βιβλίου μάλιστα πρόκειται για ένα αγόρι που νοιώθει προδωμένο από τον πατέρα του ενώ οι συνομίλικοί του δεν ανταποκρίνονται στο ύψος των προσδοκιών του.

Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται

Το βιβλίο απευθύνεται στα παιδιά του Γυμνασίου που έχουν παρόμοιους προβληματισμούς με τους ήρωες του βιβλίου παρά τις σημαντικές διαφορές στον τρόπο που διαρθρώνεται η σχολική ζωή των παιδιών στην Ελλάδα και την Αμερική όπου ζουν οι ήρωες του βιβλίου.

preller-photo
   Ο Τζέιμς Πρέλλερ μαζί με μαθητές που κρατάνε το βιβλίο
   του Θεατής ή το επόμενο θύμα; 

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο Αμερικανός Τζέιμς Πρέλλερ (1961) είναι συγγραφέας δεκάδων βιβλίων για παιδιά και εφήβους. Είναι ο βενιαμίν μιας πολυμελούς οικογένειας με επτά παιδιά. Μεγάλωσε με αγάπη, όπως ο ίδιος γράφει στον προσωπικό του ιστότοπο, σε ένα ήσυχο οικογενειακό περιβάλλον. Πλέον ζει στο Ντέλμαρ της Πολιτείας της Νέας Υόρκης με τη σύζυγό του και τα τρία του παιδιά.

Για ποιο λόγο θα το αγαπήσουν τα παιδιά

Τα παιδιά που έχουν πια μπει στην εφηβική ηλικία θα αγαπήσουν το βιβλίο για την ιστορία που αφηγείται και την ευθύτητα με την οποία ο συγγραφέας προσεγγίζει το θέμα από τη σκοπιά του θεατή και ταυτόχρονα δυνητικού θύματος ή θύτη. 

Για ποιο λόγο να το προτιμήσουν οι γονείς

Επιλέγοντας το Θεατής... ή το επόμενο θύμα; οι γονείς ανοίγουν στην πραγματικότητα τη συζήτηση με τα παιδιά τους πάνω στο θέμα του εκφοβισμού, της βίας, των ορίων, της σιωπής και της συνενοχής και άρα της ηθικής και της ευθύνης. «Εγώ δεν έκανα τίποτα. Αλλά γιατί νοιώθω σα να έχω κάνει;...» αναρωτιέται μια ηρωίδα του βιβλίου τοποθετώντας το θέμα στην ουσία του: η σιωπή και η ανοχή δεν είναι τίποτε άλλο παρά συνενοχή κι ευθύνη.

ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ

* Το πείραμα του Στάνλεϋ Μίλγκραμ περί υπακοής ήταν το πρώτο μιας σειράς πειραμάτων κοινωνικής ψυχολογίας που διεξήχθησαν την δεκαετία του '60 στο Πανεπιστήμιο του Yale. Ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 1961, τρεις μήνες μετά την έναρξη της δίκης του ναζί εγκληματία πολέμου Άντολφ Άιχμαν. Μελετήθηκε η προθυμία των συμμετεχόντων να υπακούσουν σε ένα πρόσωπο που έχει εξουσία και τους δίνει εντολή να προβούν σε ενέργειες που έρχονταν σε αντίθεση με την συνείδηση τους. Σκοπός του Μίλγκραμ ήταν να δώσει απάντηση στο ερώτημα: «Αν ο Άιχμαν και οι συνεργοί του στο Ολοκαύτωμα απλώς ακολουθούσαν διαταγές». Στο πρώτο πείραμα, 40 άτομα, Αμερικανοί 20 έως 50 ετών δέχθηκαν να πάρουν μέρος σε μια διαδικασία όπου υποδυόμενοι τον δάσκαλο τιμωρούσαν με ηλεκτροσόκ κάποιον που υποδυόταν τον μαθητή κάθε φορά που έκανε λάθος. Κάθε επιπλέον λάθος συνοδευόταν από αύξηση της έντασης του ηλεκτροσόκ. Από τα 40 άτομα του δείγματος, τα 14 δεν υπάκουσαν και σταμάτησαν νωρίς. Οι υπόλοιποι 26 υπάκουσαν και έφτασαν μέχρι τη δυνατότερη ένταση ηλεκτροσόκ ξεπερνώντας την ηθική τους και υπακούοντας στην εξουσία του επιστήμονα που τους είχε καλέσει να λάβουν μέρος στο πείραμα.

pressler-james-exofΘεατής... ή το επόμενο θύμα; 
Τζέιμς Πρέλλερ 
Μτφρ. Αργυρώ Πιπίνη 
Πατάκης, 2014
ΣΕΛ. 200, ΤΙΜΗ: € 9,70 
politeia-link

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι ματαιωμένοι αρραβώνες της Ιζαμπώ και του Τραϊανού

Οι ματαιωμένοι αρραβώνες της Ιζαμπώ και του Τραϊανού

Η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα, το ιστορικό μυθιστόρημα της Βησσαρίας Ζορμπά-Ραμμοπούλου «Οι ματαιωμένοι αρραβώνες» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

...
Σκουλήκι αγαπάει σκουλήκι και είναι περήφανο γι' αυτό

Σκουλήκι αγαπάει σκουλήκι και είναι περήφανο γι' αυτό

Αυτή την εβδομάδα το εικονογραφημένο παραμύθι για μικρά παιδιά «Σκουλήκι αγαπάει σκουλήκι» των J.J. Austrian και Mike Curato που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Της Ελένης Κορόβηλα

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Δυο σκουλήκ...

Διαβάζοντας με τον μπαμπά, για τον μπαμπά

Διαβάζοντας με τον μπαμπά, για τον μπαμπά

Με αφορμή τη Γιορτή του Πατέρα, ορισμένα από τα ωραιότερα βιβλία για μικρά και μεγαλύτερα παιδιά που είναι αφιερωμένα στη σχέση μπαμπά – παιδιού. Βιβλία για  μπαμπάδες ήρωες και για μπαμπάδες αντιήρωες, για μπαμπάδες πολύ στεναχωρημένους και για πάρα πολύ αστείους, για μπαμπάδες που μπορούν να πάνε μέχρι το φεγ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σχολείο χωρίς τέχνη δεν είναι σχολείο

Σχολείο χωρίς τέχνη δεν είναι σχολείο

Την εβδομάδα 25-31 Μαΐου 2020 γιορτάστηκε η Παγκόσμια Εβδομάδα Τεχνών στην Εκπαίδευση, μια πρωτοβουλία της Unesco και του World Alliance for Arts Education. Στο διαφημιστικό βίντεο Why Arts Education matters έγραφε χαρακτηριστικά: We all have an artistic soul. Ώστε, λοιπόν, «όλοι έχουμε μια κα...

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Αυτό που κάνει η Μαρία Λαϊνά με τις λέξεις

Αυτό που κάνει η Μαρία Λαϊνά με τις λέξεις

Οι λέξεις δεν είναι πράγματα, αλλά κάνουν πράγματα. Τι μπέρδεμα... Αλλά και πάλι, πώς μπορεί κανείς να είναι σίγουρος; Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το αφήγημα της Μαρίας Λαϊνά «Τι όμορφη που είναι η ζωή» (εκδ. Πατάκη)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...
13 μυθιστορήματα τρόμου και φαντασίας για γερά νεύρα

13 μυθιστορήματα τρόμου και φαντασίας για γερά νεύρα

Μυθιστορήματα που δοκιμάζουν τη φαντασία μας, που δεν μπορούμε να τα αφήσουμε από τα χέρια μας, που μας κάνουν να ξενυχτάμε από την αγωνία ή να καθυστερούμε λίγο ακόμη την επόμενη βουτιά.

Του Λεωνίδα Καλούση

Ενώ είναι αλήθεια ότι πολλά από τα μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εν

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ