ert4

Με αφορμή το κλείσιμο της ΕΡΤ

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ας αφήσουμε στην άκρη τον τρόπο με τον οποίο μεθοδεύτηκε το λουκέτο στην ΕΡΤ και την πολιτική ποιότητα των ανθρώπων που πήραν κι εφάρμοσαν αυτή την απόφαση, τους λόγους για τους οποίους πάρθηκε, όσο και την ιλιγγιώδη ανικανότητα των κυβερνώντων να διαχειριστούν την παραμικρή ουσιαστική μεταρρύθμιση του Δημοσίου, η οποία για εκείνους, όπως φαίνεται, στην πράξη ταυτίζεται με την απομείωσή του. Ας αφήσουμε στην άκρη το δράμα των άνεργων, πλέον, πρώην εργαζομένων που επιπλέον κατασυκοφαντήθηκαν – όλα τους σημαντικά ζητήματα που θα άξιζαν ξεχωριστή διαπραγμάτευση.

Κι ας αναρωτηθούμε, με ένα αποστασιοποιημένο βλέμμα, αν πραγματικά χρειαζόμαστε δημόσια ραδιοτηλεόραση σήμερα, δηλαδή όταν έχουμε τόσα ιδιωτικά ηλεκτρονικά (αλλά και έντυπα) μέσα επικοινωνίας; Για ποιο λόγο να επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι πολίτες και μάλιστα διπλά, πληρώνοντας το σχετικό τέλος μέσω της ΔΕΗ, αλλά και μέσω του κρατικού προϋπολογισμού; Ήδη, ο κοινότοπος τρόπος με τον οποίο τίθεται το ερώτημα υποδηλώνει μια γενική προπαραδοχή: δηλαδή ότι είναι εύλογο καταρχάς να εμπιστευόμαστε την «αγορά» ως πιο αποδοτική, οικονομικά συμφέρουσα κ.ο.κ. έναντι του κράτους το οποίο οφείλει να περιορίζεται σε τομείς που αφορούν μόνον σημαντικά δημόσια αγαθά τα οποία η αγορά δεν μπορεί να τα προσφέρει χωρίς υψηλό τίμημα, π.χ. σχετιζόμενα με την υγεία.

Αναλαμβάνοντας το ρίσκο να φανώ αθεράπευτος κρατιστής επιθυμώ να διαψεύσω ότι αυτός ο ισχυρισμός έχει καθολική ισχύ, κάνοντας μια μικρή παρέκβαση: Ένα παράδειγμα που γνωρίζω ως προσωπικό βίωμα είναι αυτό που συνέβη με την πλαζ του ΕΟΤ στη Βάρκιζα της οποίας πριν από μια δεκαετία και κάτι (δεν θυμάμαι πότε ακριβώς) η εκμετάλλευση εκχωρήθηκε σε ιδιώτες. Από τη μια στιγμή στην άλλη, η ποιότητα των υπηρεσιών έπεσε δραματικά, όσο εξίσου δραματικά ανέβηκε το κόστος: το εισιτήριο εισόδου αυξήθηκε πάνω από 100% μέσα σε 1-2 έτη, το πάρκιν ήταν δωρεάν και κατόπιν είχε τίμημα, αλλά επιπλέον περιορίστηκαν σχεδόν μέχρι εξαφανίσεως οι προηγουμένως δωρεάν προσφερόμενες καρέκλες, ξηλώθηκαν μεγάλες τέντες που πρόσφεραν σκιά κι απαγορεύτηκε να κάθεσαι κάτω από μεγάλα πλατάνια (που επίσης πρόσφεραν δροσιά και σκιά) κι αντ’ αυτού γέμισε ο τόπος μικρές ομπρέλες και ξαπλώστρες, ακριβώς επειδή χρεώνονται έξτρα.

Οι πιο ευημερούσες κοινωνίες στην Ευρώπη σήμερα εξακολουθούν να είναι οι σκανδιναβικές. Είναι οι χώρες που έχουν πολύ εκτεταμένο δημόσιο τομέα τόσο ως προς τις υπηρεσίες, όσο κι ως προς τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων. Βεβαίως, ο δημόσιος τομέας συντηρείται με πολύ υψηλή φορολογία η οποία ωστόσο «πιάνει τόπο», λόγω ορθολογικής οργάνωσης και υψηλής απόδοσης (οι οποίες αποδεικνύεται ότι καθόλου δεν είναι προνόμια των ιδιωτικών επιχειήσεων), κάτι που σημαίνει ότι είναι κοινωνίες με λιγότερες ανισότητες, ακριβώς διότι οι άριστες υπηρεσίες παιδείας, υγείας κ.ο.κ. επιβαρύνουν το σύνολο της κοινωνίας και ανάλογα με τη φοροδοτική ικανότητα του καθενός. Στο αντεπιχείρημα ότι εμείς δεν είμαστε ούτε μπορούμε να γίνουμε Σκανδιναβοί, ένα ερώτημα είναι: και γιατί να μην μπορούμε να γίνουμε ως προς το δημόσιο, αλλά να μπορούμε να γίνουμε ως προς τον ιδιωτικό τομέα (ο οποίος οδηγείται σε «κινεζοποίηση» σήμερα, αντί να επενδύει σε γνώση και καινοτομία);

r822206_7463003Ας επανέλθουμε όμως στην ΕΡΤ κι ας αναρωτηθούμε ξανά. Τι χάσαμε από χτες στις 23.15 το βράδυ; Ασφαλώς δεν θα μας λείψουν οι γνωστές παθογενείς καταστάσεις με το όργιο διορισμών των «δικών μας παιδιών», ακόμη και τώρα, επί τρικομματικής διακυβέρνησης με αναλογία 4 (ΝΔ), 2 (ΠΑΣΟΚ), 1 (ΔΗΜΑΡ), η ανορθολογική, σπάταλη και η όχι σπάνια σκανδαλώδης διαχείριση δημοσίων πόρων, ούτε η λειτουργία της, πότε λιγότερο πότε περισσότερο ως κυβερνητικό φερέφωνο. Όμως, αυτά ακριβώς έπρεπε να αντιμετωπιστούν με ένα σχέδιο εξυγίανσης, όχι με delete. Η δημόσια ραδιοτηλεόραση, καταρχάς επειδή ήταν μονοπώλιο, συγκρότησε έναν ενιαίο οπτικοακουστικό χώρο στον οποίο βιώθηκαν γεγονότα σημαντικά για την ίδια τη συλλογική μας ταυτότητα και μνήμη, σε ό,τι δηλαδή δίνει υπόσταστη και προοπτική σε μια κοινωνία. Ο στίχος από το τραγούδι του Κηλαηδόνη το συμπυκνώνει καλύτερα από εμένα: «Πώς μας ενώνει και πώς μας δονεί του Διακογιάννη η φωνή». Η από κοινού βίωση καθημερινών, αλλά και ξεχωριστών τραυματικών ή θριαμβευτικών εμπειριών και μάλιστα εθνικής εμβέλειας, εάν περιλάβουμε και τους Έλληνες του εξωτερικού, τα οποία είναι χραγμένα στη συνείδησή μας και μάς δίνουν την αίσθηση ότι ανήκουμε σε μια κοινότητα, ότι μετέχουμε ενός κοινού πολιτισμού (περιλαμβανομένων των εσωτερικών αντιθέσεων και συγκρούσεων), είναι αυτό κυρίως που πιστεύω ότι κάνει τόσο έντονες και συναισθηματικά έμφορτες τις αντιδράσεις στο «λουκέτο» και κάνει επίσης να φαντάζει αδιανόητο ότι πέφτουν «τίτλοι τέλους» με δυο υπουργικές υπογραφές, έστω και προσωρινά.

Όταν πληροφορήθηκα για το κλείσιμο το πρώτο πράγμα που μου ήρθε ασυναίσθητα στο μυαλό ήταν το μουσικό σήμα τίτλων της «Αθλητικής Κυριακής». Σε κάποιον άλλον μπορεί να ήρθε η Eurovision, το Ευρωμπάσκετ του 1987, η θεία λειτουργία της Κυριακής ή το «Θέατρο της Δευτέρας». Είμαι σίγουρος ότι με νιώθετε, δεν χρειάζεται να σας κουράζω άλλο. Είναι αυτό που υποτίμησαν οι πολιτικοί μας φωστήρες, παρόλη την τεχνοκρατική τους αξιοσύνη. Καλά ξεμπερδέματα τώρα (στις πλάτες μας, βέβαια) με ανασύσταση της ΕΡΤ με τη βαθυστόχαστη μέθοδο «απόψε αυτοσχεδιάζουμε». Αλλά, θα μού αντιτείνετε οι ψυχραιμότεροι, εδώ και 25 χρόνια έχουμε πλήθος ιδιωτικών καναλιών, δεν είναι η ίδια συνθήκη. Σωστά. Κι αυτό σημαίνει, ότι αν δεν είμαστε δογματικοί κι αξιοποιήσουμε την εμπειρία αυτή, οφείλουμε να αναζητήσουμε το λόγο ύπαρξης μιας δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στη συμπληρωματικότητα των δύο. Δηλαδή, πρωτίστως να διαπιστώσουμε τη σχεδόν πλήρη απουσία προγράμματος πολιτισμού στα ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια και την ελάχιστη και πάντως μη ικανοποιητική κάλυψη στα ραδιοφωνικά πιο απαιτητικών μορφών, π.χ. κλασικής μουσικής, εικαστικών, βιβλίου. Δεύτερον, την ανάγκη πλουραλιστικής ενημέρωσης την οποία μια πραγματικά ανεξάρτητη δημόσια ραδιοτηλεόραση, δηλαδή με κομμένο τον κυβερνητικό λώρο, θα μπορούσε να υπηρετήσει, διορθωτικά προς τα όρια που θέτουν στην ιδιωτική τα κριτήρια εμπορικότητας, όσο και το ιδιοκτησιακό της καθεστώς (π.χ. πώς μπορεί να γίνει ένα ρεπορτάζ ερενητικής δημοσιογραφίας που να θίγει, ενδεχομένως, τραπεζικά συμφέροντα όταν τα ιδιωτικά κανάλια βασίζονται στον τραπεζικό δανεισμό κι επιπλέον οι τράπεζες είναι και διαφημιζόμενοι;). Τρίτον, υπάρχουν κάποια γεγονότα, όπως π.χ. οι Ολυμπιακοί Αγώνες, τόσο πολύπολοκα κι απαιτητικά σε πόρους που κανένα ιδιωτικό κανάλι δεν μπορεί να αναλάβει αξιοπρεπώς την κάλυψή τους χωρίς να «μπει μέσα». Εξίσου, κανένα ιδιωτικό κανάλι δεν μπορεί να συντηρήσει ένα ικανοποιητικό δίκτυο ανταποκριτών στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Και κάποιος μπορεί να αναφερθεί σε παράπλευρες, αλλά όχι ασήμαντες δραστηριότητες συνδεόμενες με την ΕΡΤ, όπως τα μουσικά της σύνολα κ.ο.κ.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κρίση που περνάμε μάς υποχρεώνει να αναθεωρήσουμε τη σχέση μας με το κράτος και, πράγμα διαφορετικό, με το δημόσιο συμφέρον. Και υπάρχει κάτι που λέγεται δημόσιο αγαθό το οποίο πρέπει να διαφυλάξουμε όχι παρά την κρίση, αλλά εξαιτίας της. Διότι τα δημόσια αγαθά, περιλαμβανομένων αυτών συμβολικής φύσεως, αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη αξία ακριβώς όταν οι άνθρωποι δυσπραγούν και νιώθουν ανασφαλείς. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κοστίζουν πανάκριβα, ούτε ότι δεν πρέπει να γίνουν μεταρρυθμίσεις. Σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν. Στ’ αλήθεια όμως.

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι θέλουμε να κάνει το σχολείο μας;

Τι θέλουμε να κάνει το σχολείο μας;

Σκέψεις γύρω από τα πιο αποτελεσματικά εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο και αναπόφευκτες συγκρίσεις με το «ελληνικό παράδειγμα», με αφορμή το βιβλίο-μελέτη της Lucy Crehan «Φυτώρια ευφυΐας» (μτφρ. Μαρία Παπαηλιάδη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Του Σωτήρη Βανδώρου ...

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Για το βιβλίο «Life 3.0» του Max Tegmark (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Εξολοθρευτής, Μάτριξ, Blade Runner κτλ. κτλ. Οι συνειρμοί που κάνουμε οι περισσότεροι όταν ακούμε περί τεχνητή...

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Για το βιβλίο «Το πρωτείο της δημοκρατίας - Η σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία» του Γιώργου Σιακαντάρη (εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Σωτήρη ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ