90_6
του Σάκη Σερέφα Τα προκαταρκτικά Τέλη της δεκαετίας του 1960. Η τηλεόραση δεν έχει έρθει ακόμη για τα καλά στην Ελλάδα. Ούτε οι τοστιέρες. Ούτε τα φωτοτυπικά μηχανήματα. Ούτε τα κασετόφωνα. Ούτε η κρέμα γάλακτος και τα φιλέτα
κροκόδειλου στα ακριβά ρεστοράν. Έχει έρθει όμως η κολόνια Tosca 711 και ξεσαλώνει στους γυναικείους κόρφους. Στην αυλή ενός δημοτικού σχολείου, τα πιτσιρίκια παίζουν ένα αγαπημένο παιχνίδι τους. Το ίδιο παίζουν και στο παραδιπλανό σχολείο. Και στον παρακάτω νομό. Κι ακόμα παραπέρα. Άρα, είναι ένα δημοφιλέστατο πανελλήνιο παιχνίδι. Το εξής: Τα παιδιά επαναλαμβάνουν εν χορώ, ταχύρρυθμα, δίχως ανάσα, με βαλκανικό αξάν, τις συνδηλώσεις που παράγει η ατελείωτη λέξη: «To-sca-to-sca-to-sca-to-sca-to-sca-to-sca-to-sca-to-», και πάει λέγοντας. Στο τέλος, ξεκαρδίζονται στα γέλια. Ανάμεσά τους και ο γνωστός πια Τάσος του προ-προηγούμενου κειμένου, εκείνου με τον τίτλο «Οι ποιητές την ξέρουν καλά τη σιωπή». Τι; Τον λησμονήσατε κιόλας; Αχ, έρημε, αρκεί που σε θυμάμαι εγώ.

Και τώρα, δράση 90

Στις αρχές του ίδιου αιώνα, το 1902, πολύ πριν γεννηθούν οι γονείς αυτών των ξεκαρδισμένων παιδιών που έχουν τις λέξεις για παιχνίδι τους, ένας ποιητής σε μιαν εξοχή της Βιέννης μασάει τις σάρκες του επειδή δεν μπορεί να μασήσει τις λέξεις του. «Απώλεσα εντελώς την ικανότητα να σκέφτομαι ή να μιλώ για κάτι με κάποια συνοχή... Οι λέξεις πλέουν σκόρπιες γύρω μου, πήζουν και μεταμορφώνονται σε μάτια που καρφώνονται πάνω μου και με αναγκάζουν κι εγώ να τα κοιτάζω... Ένα ποτιστήρι, ένα σκυλί ξαπλωμένο στον ήλιο, ένα ταπεινό κοιμητήρι, ένας ανάπηρος μπορούν να αποκτήσουν ξαφνικά χαρακτήρα τόσο ανώτερο, ώστε όλες οι λέξεις να μου φαίνονται φτωχές για να τον εκφράσω... Οι λέξεις με εγκαταλείπουν...» («Η επιστολή του Λόρδου Τσάντος», μτφρ. Έφη Γιαννοπούλου, Άγρα). Ο ποιητής Ούγκο Φον Χόφμανσταλ αποχαιρετά τις λέξεις, αφού εννοεί πως δεν μπορεί πια να τις χρησιμοποιήσει για να μιλήσει για τη ζωή, καθώς αυτές από μόνες τους έχουν εσωστρεφώς τη δική τους, αυτόνομη μυστική ζωή. Στις περιπλανήσεις του στην εξοχή βλέπει μια αγελάδα να κοιμάται και δεν ξέρει πώς αυτό μπορεί να εκφραστεί σωστά με λέξεις, γιατί νιώθει πως μέσα στην αγελάδα κοιμούνται και οι λέξεις οι οποίες αποτελούν την κατάσταση του ύπνου της – έτσι αποφάσισα να το καταλάβω εγώ.
Κάτι που ίσως δεν υποψιάζονται οι αναγνώστες της λογοτεχνίας είναι ο φόβος του συγγραφέα πως μπορεί μια μέρα να τον εγκαταλείψουν οι λέξεις του. Είναι ο φόβος όχι της απώλειας της «έμπνευσης», αλλά ο φόβος της εισβολής μέσα του μιας «έμπνευσης» η οποία είναι ανίκανη να συνεργαστεί με τις λέξεις, διότι δουλεύει με άλλο λειτουργικό σύστημα. Με λίγα λόγια, ο συγγραφέας τρέμει με την ιδέα πως μπορεί μια μέρα αυτός και η πραγματικότητα να γίνουν ένα, καταργώντας εκείνη την ευεργετική απόσταση που του επέτρεπε τόσον καιρό να απλώνει προς αυτήν τις γέφυρές του, οι οποίες αποτελούνταν από λέξεις.
Γι’ αυτό, η πιο βασανιστική ερώτηση την οποία θα μπορούσε να υποβάλει ένας δημοσιογράφος σε έναν συγγραφέα ίσως να είναι: «Ποιο θα είναι το θέμα της επικείμενης σιωπής σας;».
Τέλος χρόνου.

Αμέσως μετά
Η Γουίνι του Μπέκετ στις «Ευτυχισμένες μέρες» αναφωνεί θαμμένη μέχρι την καρωτίδα της: «Υπάρχουν στιγμές που ακόμα κι οι λέξεις σ’ εγκαταλείπουν. Τι πρέπει λοιπόν να κάνει κανείς ώσπου να ξανάρθουν; Να χτενιστεί αν δεν το ’χει κάνει ή να λιμάρει τα νύχια του αν έχουν ανάγκη από λιμάρισμα. Έτσι, θα μπορεί να περιμένει ώσπου να ’ρθουν πάλι οι λέξεις».
Αναγνώστη, στοχάσου για 90 δευτερόλεπτα όλους εκείνους τους συγγραφείς οι οποίοι αυτήν τη στιγμή περιμένουν σιωπηλοί τις λέξεις τους να επιστρέψουν.
Σάκης Σερέφας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άφησε κάτω την παλιά εφημερίδα

Άφησε κάτω την παλιά εφημερίδα

Του Σάκη Σερέφα

Οι μύγες μπορούν να εντοπίζουν πολύ γρήγορα μια απειλή και να σχεδιάζουν τη διαφυγή τους. Εσύ;
Τα προκαταρκτικά
Μύγες υπά...

Το σφαγείο του καθρέφτη

Το σφαγείο του καθρέφτη

Του Σάκη Σερέφα
Τα προκαταρκτικά
Είναι μια πράξη με την οποία εκκινείς και τερματίζεις τον ημερήσιο βίο σου.
...
Πολλαπλές επιλογές

Πολλαπλές επιλογές

Του Σάκη Σερέφα
Τα προκαταρκτικά
Σήμερα θα παίξουμε ένα παιχνίδι. Εκείνο των πολλαπλών επιλογών. Έτοιμοι;
Και τώρα, δράση 90′′
Βρίσκεστε μέσα σε ένα τρένο. Στη θέση απέναντί σας κάθεται ένας μεσόκοπος κύρι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Από τους Αγώνες Πείνας στην Μπαλάντα των Αηδονιών – οι επιδραστικές δυστοπίες της Σούζαν Κόλλινς

Από τους Αγώνες Πείνας στην Μπαλάντα των Αηδονιών – οι επιδραστικές δυστοπίες της Σούζαν Κόλλινς

Μπορεί κάθε δυστοπικό μυθιστόρημα να προβάλει την αφήγησή του σε ένα μελλοντικό κόσμο, καταστατικά διαφορετικό από τον δικό μας, αυτό όμως που το καθιστά σημαντικό και τελικά ενδιαφέρον είναι ο τρόπος που διαχειρίζεται και περιπλέκει, στην προέκτασή τους, σύγχρονα ζητήματα και προβληματισμούς. Αυτό είναι που δίνει κ...

«Διαμαρτυρία απέναντι σε κάθε είδους ρατσισμό και διάκριση»

«Διαμαρτυρία απέναντι σε κάθε είδους ρατσισμό και διάκριση»

Ο Άρης θα γνωρίσει από νωρίς το σκληρό πρόσωπο της κοινωνίας, θα νιώσει τη σύνθλιψη και τον εκφοβισμό, θα χλευαστεί για τη σεξουαλικότητά του, θα οχυρωθεί πίσω από μια αδιαπέραστη εικόνα επαγγελματικής επιτυχίας. Στο πρώτο μυθιστόρημα του Άκη Κοπανάκη «Άρης, μια ιστορία ψυχοθεραπείας» (εκδ. Βακχικόν). 

...
Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

27 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών. Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ