pillow-books_04

Της Σώτης Τριανταφύλλου

H Αυστρία είναι χώρα μεγάλων ποιητών που βρίσκονται δίπλα στο μαξιλάρι μου. Τα θολά της σύνορα έχουν συμβάλει στις πολλαπλές της ταυτότητες (δεν ήταν άραγε ο Κάφκα ένας γερμανόφωνος Τσεχο-αυστριακός, εβραϊκής καταγωγής, γεννημένος στην Πράγα της αυστρο-ουγγρικής αυτοκρατορίας;), στον συγκερασμό του ρομαντισμού με το μπαρόκ και του επαναστατικού πνεύματος του 19ου αιώνα με τον εξπρεσιονισμό των αρχών του 20ού. Ύστερα, η καταστροφή: ο ναζισμός και ο εξτρεμιστικός καθολικισμός, η προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία· η φυγή των ποιητών, τα αμερικανικά όνειρά τους στη γερμανική γλώσσα. 

«In welcher Sprache traumen Sie?» –Σε ποια γλώσσα ονειρεύεστε;– ήταν ο τίτλος μιας συλλογής εξόριστων Αυστριακών συγγραφέων: ανάμεσά τους, η Ίλζε Άιχινγκερ, ο Γιόζεφ Ροτ και ο Στέφαν Τσβάιχ. Πόσο διαφορετική ήταν η αυστριακή πραγματικότητα από τo ποιμενικό ειδύλλιο της «Μελωδίας της ευτυχίας», από τη γλυκύτητα της οικογένειας Τραπ· πόσο διαφορετική... Στο κομοδίνο μου, αυτές τις μέρες, δύο Αυστριακοί: το «Τριακοστό έτος» της Ίγκεμποργκ Μπάχμαν –μια νουβέλα που θέλω να μεταφράσω στα ελληνικά, παρότι οι μεταφράσεις από τα γερμανικά δεν είναι εύκολες για μένα– και μία συλλογή κειμένων με τίτλο «Ο άγνωστος Τόμας Μπέρνχαρντ» (εκδ. Νάρκισσος), που βρίσκεται πολύ καιρό εκεί πάνω, μιας και τη διαβάζω αποσπασματικά· κάποτε-κάποτε, μία σελίδα, ένα σχόλιο για την προσωπικότητα και το έργο του Μπέρνχαρντ, μια συνέντευξη, ένα κομμάτι μονολόγου.

Μπέρνχαρντ, όπως σημειώνει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης στον πρόλογο, μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας: το αντικειμενικό τυχαίο μάς φέρνει κοντά σε ανθρώπους σαν κι αυτόν, ανθρώπους που μας παρασύρουν σε ιλιγγιώδεις λαβυρίνθους λέξεων και ιδεών και που τολμούν να δουν και να ξεστομίσουν ό,τι δεν καταφέραμε ποτέ να δούμε και να ξεστομίσουμε. Επειδή δεν μας αρκεί το μυαλό, επειδή μας λείπει η δύναμη του χαρακτήρα. «Ο άγνωστος Τόμας Μπέρνχαρντ» είναι, για όποιον έχει διαβάσει τον «Ανιψιό του Βιτγκεντστάιν», το «Μπετόν», την «Υψικάμινο», ο γνωστός Τόμας Μπέρνχαρντ: η σωματική αρρώστια (υπέφερε σε όλη του τη ζωή από πνευμονοπάθεια), η ειρωνεία έναντι του ανθρωπίνου είδους, η αδιαφορία για την καθημερινότητα, η βίαιη απόρριψη της πατρίδας-Αυστρίας· εκεί που οι άλλοι χειροκροτούν, εκεί που ενώνονται με το πλήθος, ο Μπέρνχαρντ αποτραβιέται κι ο πόλεμός του με τον κόσμο τον μεταμορφώνει σε «μαύρη κουρούνα» (όπως λέει ο ίδιος). Στο βιβλίο εκδιπλώνεται η ζωή του, φαινομενικά γεμάτη αντιφάσεις, στην ουσία όμως σαν ένα σώμα συμπαγές, με όρια σαφώς περιγεγραμμένα: τρόφιμος σανατορίων, πλάνητας στη ρημαγμένη Κεντρική Ευρώπη του μεταπολέμου, ακάματος συγγραφέας, κηπουρός και ερημίτης· το 1968, αφού κερδίζει το κρατικό βραβείο, εκφωνεί λόγο εναντίον της Αυστρίας, όχι μόνον για τη στάση της απέναντι στον Χίτλερ, αλλά και για τον μικροαστισμό της, για εκείνο τον καθημερινό φασισμό που καταγγέλλει στον κινηματογράφο ο Μίκαελ Χάνεκε. Ο λυρισμός της Βιέννης είναι ένας μύθος: τα αυστριακά σύνορα δεν είναι μόνο θολά, είναι ασφυκτικά· ακόμα κι αν η άπατρις στάση παραβλέπεται και συγχωρείται, οι περισσότεροι Αυστριακοί θεωρούν τον Μπέρνχαρντ «Νestbeschmutzer»· άνθρωπο που, επειδή δεν παινεύει το σπίτι του, το σπίτι πέφτει και τον πλακώνει. Καμιά φορά, το σκέφτομαι και για τον εαυτό μου: όχι ότι θα βαλθώ να παινεύω μια πατρίδα που δεν είναι άξια επαίνων.

Σώτη Τρανταφύλλου

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ