proust250

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Φέτος υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα το διαβάσω όλο· ότι δεν θα σταματήσω στο σημείο όπου πεθαίνει η Αλμπερτίν· ότι κάθε φορά που θα ξεχνάω ένα πρόσωπο θα ανατρέχω στους προηγούμενους τόμους – δυο χιλιάδες πρόσωπα, επτά τόμοι, αν υπολογίσουμε και τον «Ξανακερδισμένο χρόνο». Τούτη τη χρονιά (annus mirabilis!) διάβασα λοιπόν το “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο” του Μαρσέλ Προυστ.

Το σημειώνω στο ημερολόγιό μου: 2011, annus mirabilis… Το σημειώνω κι εδώ, όχι για να αναλύσω το έργο του –όπως είναι φυσικό, έχει αναλυθεί σε βάθος– αλλά σαν μια προτροπή: «Διαβάστε το "Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο", welcome to the club – ας περάσουμε μαζί τα βροχερά απογεύματα συζητώντας για το πόσο αξιολύπητος είναι τελικά ο βαρόνος ντε Σαρλύς, για το πόσο γνώριμη είναι σε όλους μας η κυρία Βερντυρέν· δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην ξέρει μια κυρία Βερντυρέν... Πολλά βιβλία μάς αρέσουν, οι «ταλαντούχοι» συγγραφείς δεν λείπουν... Όμως, ο Προυστ είναι μια ξεχωριστή κατηγορία, μια επανάσταση στο μυθιστόρημα, στην τέχνη της αφήγησης.

proust«Κάναμε», όπως συνηθίζουμε να λέμε, το «Du côté de chez Swann» στο πανεπιστήμιο: πολλοί το διάβαζαν από λυσάρια... άλλοι έλεγαν «κόβω φλέβα...»: η έκφραση, που σήμαινε «πλήττω θανάσιμα», ήταν τότε της μόδας. Πόσο ανόητοι ήμασταν! Η ιστορία του Σουάν μάς εισάγει σ’ έναν κόσμο· αυτό τουλάχιστον το αναγνωρίζαμε – όχι μόνον σ’ έναν κόσμο αναμνήσεων και μελαγχολικών επεισοδίων, αλλά στην ανθρώπινη κωμωδία, στο πώς οι ατέλειές μας μάς κάνουν τραγικούς κι αστείους. Ο Σουάν ερωτεύεται μια γυναίκα που δεν του αρέσει· η ζήλια τον κατατρώει· τέλος, ένα πρωί ξυπνάει θεραπευμένος, δεν νιώθει πια τίποτα γι’ αυτή: η Οντέτ δεν είναι καθόλου, μα καθόλου, ο τύπος του! «Γι’ αυτό» την παντρεύεται... Μέσα από τον έρωτα-«αντι-έρωτα» του Σουάν μπαίνουμε σ’ ένα σαλόνι, ύστερα σ’ ένα άλλο σαλόνι, διασχίζουμε το Παρίσι με μια άμαξα· ύστερα, περνάμε το καλοκαίρι σ’ ένα θέρετρο στη Νορμανδία· η γιαγιά πεθαίνει· αργότερα, τι φρικτό πράγμα που είναι το κρυολόγημα... μένεις στο σπίτι, κατάκοιτος, με κόκκινη μύτη... Συμβαίνουν πολλά (ψέματα, βλέμματα, μυστικά) και τίποτα· τα αισθήματα αποδεικνύονται άστατα και αντικρουόμενα, η ομορφιά είναι ζήτημα οπτικής γωνίας. Proust_groupΚαθώς ο αφηγητής περιγράφει την Αλμπερτίν, την οποία ερωτεύεται –με τον τρόπο του- η καημένη η κοπέλα φαντάζει σαν τέρας· και η κυρία Γκερμάντ, η τόσο απόμακρη δούκισσα, άλλοτε θυμίζει την κακιά μητριά της Χιονάτης, άλλοτε την Οντέτ του demi-monde που δεν δέχεται στο σαλόνι της. Αν ο Προυστ δεν έπασχε από άσθμα, το 1914 θα είχε καταταγεί στον στρατό· ίσως να είχε σκοτωθεί· το σίγουρο είναι ότι δεν θα είχε γράψει το «À l'ombre des jeunes filles en fleurs”, το χρονικό της ζωής του ανάμεσα στις γυναίκες, μακριά από τον ανδρικό κόσμο του πολέμου.

Το “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο” είναι ένα αριστούργημα: ο Προυστ περιγράφει, με επιείκεια, πώς βαδίζουμε τρεκλίζοντας μέσα στον κόσμο. Αν κάποιος σας πει “δεν μ’ αρέσει ο Προυστ”, φωνάξτε ένα ταξί κι απομακρυνθείτε αμέσως απ’ αυτόν τον άνθρωπο.

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Ο Παύλος Παυλίδης δίνει νέα πνοή σε 16 από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου, από τις 3 έως τις 5 Φεβρουαρίου 2023, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Επιμέλεια: Book Press

...
Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ