proust250

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Φέτος υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα το διαβάσω όλο· ότι δεν θα σταματήσω στο σημείο όπου πεθαίνει η Αλμπερτίν· ότι κάθε φορά που θα ξεχνάω ένα πρόσωπο θα ανατρέχω στους προηγούμενους τόμους – δυο χιλιάδες πρόσωπα, επτά τόμοι, αν υπολογίσουμε και τον «Ξανακερδισμένο χρόνο». Τούτη τη χρονιά (annus mirabilis!) διάβασα λοιπόν το “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο” του Μαρσέλ Προυστ.

Το σημειώνω στο ημερολόγιό μου: 2011, annus mirabilis… Το σημειώνω κι εδώ, όχι για να αναλύσω το έργο του –όπως είναι φυσικό, έχει αναλυθεί σε βάθος– αλλά σαν μια προτροπή: «Διαβάστε το "Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο", welcome to the club – ας περάσουμε μαζί τα βροχερά απογεύματα συζητώντας για το πόσο αξιολύπητος είναι τελικά ο βαρόνος ντε Σαρλύς, για το πόσο γνώριμη είναι σε όλους μας η κυρία Βερντυρέν· δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην ξέρει μια κυρία Βερντυρέν... Πολλά βιβλία μάς αρέσουν, οι «ταλαντούχοι» συγγραφείς δεν λείπουν... Όμως, ο Προυστ είναι μια ξεχωριστή κατηγορία, μια επανάσταση στο μυθιστόρημα, στην τέχνη της αφήγησης.

proust«Κάναμε», όπως συνηθίζουμε να λέμε, το «Du côté de chez Swann» στο πανεπιστήμιο: πολλοί το διάβαζαν από λυσάρια... άλλοι έλεγαν «κόβω φλέβα...»: η έκφραση, που σήμαινε «πλήττω θανάσιμα», ήταν τότε της μόδας. Πόσο ανόητοι ήμασταν! Η ιστορία του Σουάν μάς εισάγει σ’ έναν κόσμο· αυτό τουλάχιστον το αναγνωρίζαμε – όχι μόνον σ’ έναν κόσμο αναμνήσεων και μελαγχολικών επεισοδίων, αλλά στην ανθρώπινη κωμωδία, στο πώς οι ατέλειές μας μάς κάνουν τραγικούς κι αστείους. Ο Σουάν ερωτεύεται μια γυναίκα που δεν του αρέσει· η ζήλια τον κατατρώει· τέλος, ένα πρωί ξυπνάει θεραπευμένος, δεν νιώθει πια τίποτα γι’ αυτή: η Οντέτ δεν είναι καθόλου, μα καθόλου, ο τύπος του! «Γι’ αυτό» την παντρεύεται... Μέσα από τον έρωτα-«αντι-έρωτα» του Σουάν μπαίνουμε σ’ ένα σαλόνι, ύστερα σ’ ένα άλλο σαλόνι, διασχίζουμε το Παρίσι με μια άμαξα· ύστερα, περνάμε το καλοκαίρι σ’ ένα θέρετρο στη Νορμανδία· η γιαγιά πεθαίνει· αργότερα, τι φρικτό πράγμα που είναι το κρυολόγημα... μένεις στο σπίτι, κατάκοιτος, με κόκκινη μύτη... Συμβαίνουν πολλά (ψέματα, βλέμματα, μυστικά) και τίποτα· τα αισθήματα αποδεικνύονται άστατα και αντικρουόμενα, η ομορφιά είναι ζήτημα οπτικής γωνίας. Proust_groupΚαθώς ο αφηγητής περιγράφει την Αλμπερτίν, την οποία ερωτεύεται –με τον τρόπο του- η καημένη η κοπέλα φαντάζει σαν τέρας· και η κυρία Γκερμάντ, η τόσο απόμακρη δούκισσα, άλλοτε θυμίζει την κακιά μητριά της Χιονάτης, άλλοτε την Οντέτ του demi-monde που δεν δέχεται στο σαλόνι της. Αν ο Προυστ δεν έπασχε από άσθμα, το 1914 θα είχε καταταγεί στον στρατό· ίσως να είχε σκοτωθεί· το σίγουρο είναι ότι δεν θα είχε γράψει το «À l'ombre des jeunes filles en fleurs”, το χρονικό της ζωής του ανάμεσα στις γυναίκες, μακριά από τον ανδρικό κόσμο του πολέμου.

Το “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο” είναι ένα αριστούργημα: ο Προυστ περιγράφει, με επιείκεια, πώς βαδίζουμε τρεκλίζοντας μέσα στον κόσμο. Αν κάποιος σας πει “δεν μ’ αρέσει ο Προυστ”, φωνάξτε ένα ταξί κι απομακρυνθείτε αμέσως απ’ αυτόν τον άνθρωπο.

 

 

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Νίκος Μικρόπουλος: «Έξω απ’ την τουριστική τροχιά, υπάρχουν κοινωνίες ικανές να μας τιμωρήσουν αν δεν τις σεβαστούμε»

Νίκος Μικρόπουλος: «Έξω απ’ την τουριστική τροχιά, υπάρχουν κοινωνίες ικανές να μας τιμωρήσουν αν δεν τις σεβαστούμε»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Νίκο Μικρόπουλο για το βιβλίο του «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ιστορίες» (εκδ. Βακχικόν)

Του Λεωνίδα Καλούση

80 ιστορίες απ’ όλον τον κόσμο. Πότε ξεκίνησαν να γράφονται και ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα;

...
«Μανιφέστο»: Η Μπερναρντίν Εβαρίστο στο νέο της βιβλίο αυτοβιογραφείται

«Μανιφέστο»: Η Μπερναρντίν Εβαρίστο στο νέο της βιβλίο αυτοβιογραφείται

Το νέο βιβλίο της βραβευμένης με Μπούκερ Βρετανής συγγραφέα Μπερναρντίν Εβαρίστο δεν είναι μυθοπλαστικό. Ανήκει στο είδος της αυτοβ...

«Το λουλούδι της θάλασσας», της Νάγιας Δαλακούρα (κριτική)

«Το λουλούδι της θάλασσας», της Νάγιας Δαλακούρα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Νάγιας Δαλακούρα «Το λουλούδι της θάλασσας» (εκδ. Κλειδάριθμος). Κεντρική εικόνα από την τηλεοπτική σειρά «The Τerror» για την αποστολή του 1845.

Της Λεύκης Σαραντινού

Την αίσθηση μαγείας από τον παγωμένο και σιωπηλό Βορρά, με το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πρόωρη άνοιξη: 22 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 22 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ