syneleysh-85-250

Της Σώτης Τριανταφύλλου*

Φοιτητική ζωή Ι

Στη Φυσικομαθηματική, καθώς δεν κάναμε μαθήματα, ούτε εργαστήρια, στήναμε καβγάδες, δήθεν πολιτικούς: οι αμπεχονοφόροι φοιτητές έκαναν αποχές και καταλήψεις. Δεν τολμούσες να τους αντιμιλήσεις· δεν ήξεραν τι είναι δημοκρατία, ούτε σκόπευαν να μάθουν· ίσως είχαν ακούσει κάτι για τη Γαλλική Επανάσταση, κάτι για την Κομμούνα του Παρισιού, για την κατάληψη της Βαστίλλης.

Οι περισσότεροι καθηγητές είχαν συνεργαστεί με τη χούντα και δεν πατούσαν το πόδι τους στη σχολή από φόβο μήπως τους ρίξουμε αυγά ή τους δολοφονήσουμε: τα ένστικτα ήταν θηριώδη. Οι φοιτητικές συνελεύσεις διαρκούσαν ολόκληρες μέρες (και νύχτες)· κανείς δεν ενδιαφερόταν για το περιεχόμενο των σπουδών, για το κτιριακό μας χάλι, για τη γενική ελεεινότητα: την οικονομική και αισθητική· για τη σύγχυση του μυαλού και τη ρυπαρότητα των σωμάτων. 

Φοιτητική ζωή II 

Οι φοιτητές, όταν δεν αλληλοκαθυβρίζονταν για τα μείζονα θέματα της διεθνούς πολιτικής και απώτερης Ιστορίας, ξημεροβραδιάζονταν στα καφενεία πίνοντας φραπέδες και παίζοντας τάβλι. Κοπανούσαν τα πούλια στην ξύλινη επιφάνεια· ακόμα κι εκείνη η κίνηση —το ότι ζέσταιναν τα ζάρια προτού τα ρίξουν— φανέρωνε νεύρωση· οι Έλληνες φοιτητές ήταν μια απολίτιστη φυλή που δεν μάθαινε τίποτα και που μετά το πτυχίο προσδοκούσε μια ήσυχη δουλίτσα. Το φοιτητικό κίνημα —συντηρητικό και καθ’ ομοίωση της ευρύτερης δημοσιοϋπαλληλικής κοινωνίας— αντιστεκόταν ακόμα και στη λεγόμενη «εντατικοποίηση» των σπουδών: προπάντων, να μην κουραζόμαστε· να πάρουμε ένα ρημαδοπτυχίο, να βρούμε μια ρημαδοθέση, όπως βρήκαν οι ψωνισμένοι και ημιμαθείς καθηγητές μας, καθώς και οι υποτακτικοί των ψωνισμένων και ημιμαθών καθηγητών μας. Οι φοιτητές φοβούνταν μήπως, μετά την αποφοίτηση, δεν καταφέρουν να στήσουν την επιχείρησή τους· μήπως δεν βρουν μέσον ώστε να τρυπώσουν κάπου, μήπως κάποιος «Ευρωπαίος» από τη λαομίσητη ΕΟΚ τού κλέψει τη θέση. «Τρύπωμα»: η σταθερή επιδίωξη του Νεοέλληνα.

Φοιτητική ζωή ΙΙΙ

mesopotamiaΣτην πόλη αντηχούσαν επαναστατικά τραγούδια· πολεμικοί ύμνοι· η Τρίτη Διεθνής· άλλα λεβέντικα· το σύνθημα «επιστροφή στις ρίζες» ήταν περιττό: ελάχιστοι είχαν απομακρυνθεί από το βουκολικό ειδύλλιο κι από τις ρίζες. Τα πάρτυ (ακόμα και των αναρχικών· ιδιαίτερα των αναρχικών) κατέληγαν σε γλεντοκόπια με ανατολίτικα τσιφτετέλια (υπάρχουν και δυτικά τσιφτετέλια), χορούς της κοιλιάς και ερωτικές ιστορίες που, με τη σειρά τους, κατέληγαν στον αρραβώνα και στον γάμο. Ένιωθα κατάκοπη ανάμεσα σε μικρούς τυράννους κι άλλο τόσο μικρούς σαδιστές, που ήταν κατάκοποι κι αυτοί: ήθελα να πυρπολήσω τον κόσμο· είχα τα σπίρτα, δεν είχα το σπιρτόκουτο. Οι φοιτητές ήταν έρμαια μιας τυχαίας κινητικότητας, δεν είχαν χρόνο να ξεκουραστούν· δεν είχαν χρόνο να σκεφτούν.

Αν στην Ευρώπη ο Μάης του ’68 ήταν εξέγερση και μέθη, το ελληνικό φοιτητικό κίνημα μετά το ’74 ήταν συμμόρφωση: η οριστική προσχώρηση στον πουριτανισμό. Η έξαψη οφειλόταν στη φανατική πίστη, η αγωνιστικότητα στο μικροαστικό άγχος: ψωμί, παιδεία, ελευθερία. (Σωστά, αλλά πώς;) Κατά τη γνώμη των συνδικαλιστών, η «αστική γνώση» ήταν όχι μόνον άχρηστη αλλά και βλαβερή.

Στο πανεπιστήμιο σημειώνονταν επεισόδια υστερίας: μέσα στα άθλια κτίρια, τα γεμάτα αφίσες και συνθήματα, ακούγονταν κραυγές· αρκούσε να ανεβώ τα σκαλιά του χημείου για να με κατακλύσει η κούραση. Μια συμφοιτήτριά μου, η Γαλήνη, με προμήθευε με κουπόνια σίτισης· η Κική μού έφερνε φαγητό από τη μάνα της· συνήθως τρώγαμε με την Τούλα στην εστία· μια φορά έπαθα δηλητηρίαση· μιαν άλλη το κρέας φωσφόριζε· το έσπρωξα πάνω στο τραπέζι: και πάλι, η ναυτία του Αντουάν Ροκαντέν μπροστά στο κοτόπουλο που παγώνει στο πιάτο. Οι περισσότεροι φοιτητές τρέφονταν με γύρο· πιττόγυρο (με «απ’ όλα»: τζατζίκι, πατάτες, κρεμμύδι...). Σε μερικούς, η μάνα τους έστελνε δέμα απ’ το χωριό: κοφίνι. Πίττες, αβγά, ντομάτες γεμιστές, λάδι. Καθώς και τα ρούχα τους, πλυμένα και σιδερωμένα (κάπου-κάπου τα τζιν έρχονταν πίσω με τσάκιση). Επανάσταση ναι, αλλά υπό όρους: πατρίς, θρησκεία, οικογένεια.

Υπήρχαν μερικά καλά: τις εγκυμοσύνες τις κάναμε εκτρώσεις· όσο για τα λεφτά, λίγοι είχαν προλάβει να γίνουν παραδόπιστοι· δανείζαμε κατοστάρικα και μηχανάκια· ήμασταν φιλόξενοι, αφήναμε τα κλειδιά στην πόρτα. Με τα χρόνια, οι κατάκοποι φοιτητές έγιναν κατάκοποι επαγγελματίες: όταν τους ρωτάς «Τι κάνεις;», απαντούν «Αγώνας! Αγώνας!» Δεν εννοούν κοινωνικός αγώνας. Όχι.

Επιμένω ακόμα: Αλέξανδρος Κερένσκυ. Επιμένω: διαβάστε την «Καταστροφή», τη «Σταύρωση της ελευθερίας» του Κερένσκυ· η οκτωβριανή επανάσταση ήταν μια αποκοτιά, μια κουτουράδα που, όπως αναμενόταν, στράβωσε. Όταν το 1970 ο Κερένσκυ πέθανε στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη, οι τοπικές ρωσικές εκκλησίες αρνήθηκαν να τον θάψουν: τον θεωρούσαν ελευθεροτέκτονα και υπεύθυνο για την προέλαση του μπολσεβικισμού.

Tι νοσταλγώ από τα φοιτητικά μου χρόνια: τίποτα.

* Τρία αποσπάσματα από το αυτοβιογραφικό της βιβλίο "Ο χρόνος πάλι". Η επιλογή των κειμένων έγινε από τη συγγραφέα.

 


Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

Στο πλαίσιο του κύκλου «Γιατί Ψυχανάλυση;» 12 συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με την Βίκυ Φλέσσα που διοργανώνονται από τις εκδόσεις Αρμός, το Σάββατο 4 Φεβρουαρίου το θέμα είναι «Γονείς και παιδιά».

Επιμέλεια: Book Press

Ο κύκλος συνομιλιών «Γι...

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ