pillow-books_04

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ξαναδιαβάζω βιβλία που γράφτηκαν στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, από το 1930 μέχρι τον πόλεμο: μερικά –όπως τα παραμύθια του Dr. Seuss: το «Βιβλίο του ύπνου» ήταν pillow book της παιδικής μου ηλικίας- χάθηκαν στις αλλεπάλληλες μετακομίσεις· άλλα, όπως τα «Σταφύλια της οργής» και τα ποιήματα του Καρλ Σάντμπεργκ, τα χάρισα επιμένοντας ότι πρέπει να διαβαστούν· βρήκα όμως το «Ραντεβού στη Σαμάρα» του Τζον Ο’Χάρα, που μου φαίνεται ο αληθινός Φράνσις Σ. Φιτζέραλντ· ο συγγραφέας που περιέγραψε τη νοοτροπία της μικρής αμερικανικής πόλης στη δεκαετία του ’30. Μικρή πόλη, μεγάλη κόλαση.

Ο τίτλος του μυθιστορήματος οφείλεται στον Σόμερσετ Mομ (από το θεατρικό έργο «Sheppey») που ανακυκλώνει έναν αρχέτυπο μύθο: Κάποτε, ο υπηρέτης ενός εμπόρου πήγε στην αγορά, στη Βαγδάτη, για δουλειές του αφεντικού του. Επέστρεψε κατατρομαγμένος. «Δάνεισέ μου, αφέντη, το άλογό σου να φύγω», τον ικέτεψε. «Στην αγορά κάποια γυναίκα με σκούντηξε και, γυρίζοντας, είδα ότι ήταν ο Θάνατος που μου έκανε μια απειλητική χειρονομία. Άσε με να φύγω για τη Σαμάρα· εκεί o Θάνατος δεν θα με βρει». Ο αφέντης τού δάνεισε το άλογό του κι ο υπηρέτης έφυγε για τη Σαμάρα, μιας μέρας ταξίδι από τη Βαγδάτη. Αργότερα, ο έμπορος κατέβηκε στην αγορά και συνάντησε τον Θάνατο. «Γιατί αγριοκοίταξες τον υπηρέτη μου;» τον ρώτησε. «Δεν τον αγριοκοίταξα», απάντησε ο Θάνατος. «Απλώς ξαφνιάστηκα που τον είδα εδώ: απόψε έχω ραντεβού μαζί του στη Σαμάρα».

Η επιγραμματική κεφαλίδα αναγγέλλει το τέλος του ήρωα του Ο'Χάρα: μέσα σε τρεις μέρες, ο νέος, επιτυχημένος και φιλόδοξος Τζούλιαν Ίνγλις διαπράττει τρία φαινομενικά ασήμαντα, αλλά μοιραία σφάλματα: η ζωή που έχτισε στο Γκίμπσβιλ της Πενσυλβάνια (στο αμερικανικό «πουθενά») καταρρέει κι ο Τζούλιαν πεθαίνει με τον τυπικά αμερικανικό τρόπο, από τις αναθυμιάσεις της εξάτμισης του αυτοκινήτου του μέσα στο κλειστό γκαράζ. Ο Τζούλιαν μοιάζει με τον μεταγενέστερο (και Βρετανό) Τζο Λάμπτον στο «Room at the Top» του Τζον Μπρέιν: όμως ο Τζο επιζεί σπρώχνοντας στον θάνατο την εύθραυστη Άλις. Ο Τζον Ο’ Χάρα, παρότι «ο αληθινός Φιτζέραλντ», δεν «ανήκει» στη γενιά της εποχής της τζαζ (μιας και δεν γνώρισε τον Μεγάλο Πόλεμο), αλλά στη γενιά που πάσχει από hangover· που μεγάλωσε μέσα στην «καλή ζωή» χωρίς να χρειαστεί να την κερδίσει. Έτσι, όταν συνέβη το μεγάλο κραχ ήταν απροετοίμαστη· δεν είχε τα προσόντα να αμυνθεί. Πράγμα που ισχύει για πολλούς ανθρώπους σήμερα: μαλθακούς, καλοπερασάκηδες, ανίκανους να αλλάξουν ακόμα και μια καμένη λάμπα.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3η εβδομάδα: «Σινεμά, Ανοιχτό» από το Ίδρυμα Ωνάση και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου

3η εβδομάδα: «Σινεμά, Ανοιχτό» από το Ίδρυμα Ωνάση και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου

Οι νικητές των κινηματογραφικών Βραβείων Ίρις 2020, Σύλλας Τζουμέρκας, Ζαχαρίας Μαυροειδής και Διονύσης Σαμιώτης, επιλέγουν από δυο ελληνικές ταινίες που τους καθόρισαν και ενέπνευσαν το έργο τους. Από τις 19 Φεβρουαρίου και για τρία συνεχόμενα Σαββατοκύριακα, στο Onassis Channel στο YouTube. Από Παρασκευή 5...

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ