Άλβιν Πανγκ: «H ποίηση είναι για μένα μια μορφή προσευχής»

Το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης, που θα πραγματοποιηθεί από τις 24 έως τις 28 Αυγούστου 2026, φιλοξενεί ένα πλούσιο πρόγραμμα, με Έλληνες και διεθνείς ποιητές και ποιήτριες. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, ο διεθνώς καταξιωμένος ποιητής Άλβιν Πανγκ θα παρουσιάσει το βιβλίο του Ό,τι απέμεινε απ’ τη θάλασσα (μτφρ. Νικόλας Κουτσοδόντης, εκδ. Θράκα, 2026) στην Αθήνα. Η εκδήλωση θα γίνει την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου και ώρα 19:30 στο βιβλιοκαφέ Ζάτοπεκ (Παναγή Τσαλδάρη 209, Καλλιθέα), σε συνδιοργάνωση του Κύκλου Ποιητών. Για το βιβλίο θα μιλήσει ο ποιητής με την Αlexandra Büchler και τον μεταφραστή του βιβλίου Νικόλα Κουτσοδόντη. Νωρίτερα, ο Άλβιν Πανγκ θα διαβάσει ποιήματά του στο πλαίσιο του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης κατά την τελετή έναρξης του Φεστιβάλ στον Κήπο του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας (25.8), αλλά και την ακριβώς επόμενη ημέρα (26.8) το Λαρισαϊκό κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει τη συζήτηση-παρουσίαση του βιβλίου από τον ίδιο τον ποιητή και τον μεταφραστή του στην γκαλερί P.Ar.Co – By the River.

Άλβιν είσαι ένας πολυπράγμων καλλιτέχνης, γράφεις ποίηση, είσαι στον εκδοτικό χώρο, μεταφράζεις και ασχολείσαι με τη φωτογραφία. Ταυτόχρονα, έχεις διεθνή παρουσία ως μέλος κριτικής επιτροπής των Λογοτεχνικών Βραβείων του Δουβλίνου για το 2022 και υπότροφος του προγράμματος Civitella Ranieri, ενώ είσαι ομότιμος αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο RMIT. Τι θα ήθελες να πεις στο αναγνωστικό κοινό της Ελλάδα για σένα, ώστε να σε γνωρίσει;

Έχω ταξιδέψει σε πολλά μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, αλλά δεν έχω επισκεφθεί ακόμη την Ελλάδα (η Κύπρος είναι το πιο κοντά που έχω βρεθεί) – και πάντα ήθελα να την επισκεφθώ. Υπάρχουν πολλές ομοιότητες και κοινοί δεσμοί ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σιγκαπούρη, μεταξύ άλλων οι ναυτικές μας ρίζες και η βαθιά ιστορική μας κληρονομιά. Το νησί όπου βρίσκεται σήμερα η Σιγκαπούρη είχε μάλιστα αναφερθεί στη Γεωγραφία του Πτολεμαίου, τον 2ο αιώνα μ.Χ., ως Σάβανα. Πάντα υπήρξα ανήσυχο πνεύμα, ένας οδοιπόρος, και αυτό εκφράζεται στην ποίησή μου, στις διάφορες αναζητήσεις και δραστηριότητές μου, αλλά και στη ζωή μου γενικότερα. Ίσως αυτό να πηγάζει από το γεγονός ότι προέρχομαι από μια εξωστρεφή, εμπορική λιμενική πόλη, –με μια θαλασσοκρατική και όχι ηπειρωτική– αντίληψη για τον τόπο και την πατρίδα. Πάντα με γοήτευε η αλληλεπίδραση ανάμεσα σε διαφορετικούς πολιτισμούς και κοινότητες. Βλέπω τη ζωή και τον κόσμο ως μια σύγκλιση, όχι ως κάτι που χαρακτηρίζεται αμιγές. Όλοι μας, πάντοτε, είμαστε ένα κράμα από ενέργειες, καταβολές, ιδέες, πολιτισμούς, επιθυμίες και πνεύματα.

Μίλησέ μας για τη λογοτεχνία στη Σιγκαπούρη. Πώς είναι η ποίησή σας, ο λογοτεχνικός κόσμος, το αναγνωστικό σας κοινό; Ως λαός αγαπάτε το διάβασμα;

Παρότι η λογοτεχνία, όπως συμβαίνει σε πολλές χώρες, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί σε πωλήσεις τα μη μυθοπλαστικά βιβλία, τα βιβλία αυτοβοήθειας και τη δημοφιλή διεθνή πεζογραφία, η ποίηση διαθέτει ένα αξιοσημείωτα σταθερό και δυναμικό αναγνωστικό κοινό. Η ποίηση είναι η πιο δραστήρια και παραγωγική μορφή λογοτεχνικής δημιουργίας στη Σιγκαπούρη. Δεν είναι ασυνήθιστο μια ποιητική συλλογή ενός πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή να πουλήσει 500, 1.000 ή ακόμη και 2.000 αντίτυπα και όλα αυτά σε μια πόλη-κράτος μόλις 6 εκατομμυρίων κατοίκων. Ένα από τα βιβλία μου έχει ξεπεράσει τα 15.000 αντίτυπα και είμαι βέβαιος ότι δεν είμαι ο μόνος.

Οι αναγνώστες της ποίησης τείνουν να είναι νεότεροι άνθρωποι, οι οποίοι συχνά συμμετέχουν ενεργά και σε εκδηλώσεις ποιητικών περφόρμανς. Οι ποιητικές εκδηλώσεις είναι συνήθως ιδιαίτερα ζωντανές, συχνά με μουσική, stand-up comedy και άλλες καινοτόμες μορφές. Κάποτε, μάλιστα, πραγματοποιήθηκε μια ποιητική ανάγνωση σε συνδυασμό με έναν αγώνα πάλης. Μια δημοφιλής ετήσια διοργάνωση, την οποία βοήθησα να ιδρυθεί, είναι το SingPoWriMo – Singapore Poetry Writing Month. Κάθε Απρίλιο, χιλιάδες ποιητές στη Σιγκαπούρη συναντώνται στο Facebook για να γράψουν ποιήματα με βάση καθημε ρινές θεματικές προτροπές και να ανταλλάξουν θετικές αντιδράσεις ή σχόλια. Γύρω από αυτή την πρωτοβουλία έχει αναπτυχθεί μια ενεργή και αλληλέγγυα κοινότητα. Αυτό συνεχίζεται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Από αυτή την προσπάθεια έχουν προκύψει βιβλία και ποιητικές σταδιοδρομίες. Μάλιστα, οι Λιθουανοί ήρθαν σε εμάς για να μάθουν πώς το οργανώσαμε, και το εγχείρημα λειτούργησε εξίσου καλά όταν το δοκίμασαν και εκείνοι.

Η ίδια η ποίηση παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία και αντλεί από διαφορετικές παραδόσεις – από τις διαφορετικές εκδοχές και ποικιλίες της αγγλικής γλώσσας, καθώς και από τις κινεζικές, μαλαϊκές και ινδικές παραδόσεις που συνθέτουν την πολυπολιτισμική κοινωνία μας. Στους ασιατικούς πολιτισμούς, τα τραγούδια, τα ποιήματα και οι λαϊκές παραδόσεις αποτελούν κυρίαρχες μορφές έκφρασης, περισσότερο από ό,τι τα μυθιστορήματα. Επομένως, ίσως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι, πέρα από την ποίηση, οι Σιγκαπουριανοί αγαπούν επίσης το θέατρο και την επιστημονική φαντασία. Οι δημόσιες βιβλιοθήκες της χώρας μας είναι ιδιαίτερα αγαπητές, διαθέτουν επαρκή χρηματοδότηση και έχουν μεγάλη επισκεψιμότητα. Όλοι μεγαλώσαμε με τα βιβλία, εν μέρει επειδή, ως κοινωνία, αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση.

Το βιβλίο σου, Ό,τι απέμεινε απ’ τη θάλασσα (εκδ. Θράκα, 2026), είναι η πρώτη σου ποιητική συλλογή στην Ελλάδα, την οποία είχα την τιμή να μεταφράσω. Με εντυπωσίασε καταρχάς η πλούσια εικονοποιία, η φύση μέσα στα ποιήματα, αλλά και η έντονη παρουσία κοινωνικού ρεαλισμού. Νομίζω με έντονο σαρκασμό και ειρωνεία μιλάς για τον καταναλωτισμό, τις ταξικές αντιθέσεις, τη φτώχεια, την εκμετάλλευση των εργαζομένων (ειδικά στο ποίημα για τον εργάτη στην Τέκκα). Μίλησέ μας για τη θέση που έχουν στην ποίησή σου αυτές οι διαστάσεις.

Η Σιγκαπούρη, σε γενικές γραμμές, έχει καταφέρει πολλά· είμαστε ένα μικρό, αλλά οικονομικά εύρωστο έθνος, που έχει διαμορφωθεί από τη μετανάστευση, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, μεγάλη ποικιλομορφία, τεχνολογική εξοικείωση και αυτοπεποίθηση απέναντι στον κόσμο, παρόλο που μόλις δύο γενιές πριν η φτώχεια και οι στερήσεις αποτελούσαν τον κανόνα. Η δική μου γενιά είναι προϊόν αυτής της ραγδαίας εξέλιξης, όμως αυτό σημαίνει επίσης ότι βιώσαμε το τίναγμα που προκάλεσε η ιλιγγιώδης ταχύτητα της ανάπτυξής της. Πιστεύω ότι πολλοί Σιγκαπουριανοί, και οπωσδήποτε εγώ ο ίδιος, θυμόμαστε αρκετά από τις πιο ταπεινές ημέρες του παρελθόντος, ώστε να έχουμε αποκτήσει ένα ισχυρό αίσθημα δικαίου και κοινωνικής ισονομίας: διότι κάποτε υπήρξαμε κι εμείς οι ίδιοι αποικιοκρατούμενοι, φτωχοί και εκμεταλλευόμενοι.

Παρότι είμαστε μία από τις χώρες με τον υψηλότερο βαθμό αστικοποίησης στον κόσμο, είμαστε ταυτόχρονα μια από τις πιο πράσινες, αναλογικά με την έκτασή μας, και θεωρούμε ανεκτίμητο τον φυσικό πλούτο που διαθέτουμε.

Αυτή η αίσθηση εξασθενεί στους νεότερους Σιγκαπουριανούς, που έχουν μεγαλώσει αποκλειστικά μέσα στην άνεση, όμως πιστεύω ότι ένα μέρος αυτής της μνήμης εξακολουθεί να επιβιώνει στη συλλογική μας κουλτούρα. Εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε με αποστροφή την προκλητική επίδειξη προνομίων, τον ελιτισμό και τον εκφοβισμό. Στο ίδιο πνεύμα, παρότι είμαστε μία από τις χώρες με τον υψηλότερο βαθμό αστικοποίησης στον κόσμο, είμαστε ταυτόχρονα μια από τις πιο πράσινες, αναλογικά με την έκτασή μας, και θεωρούμε ανεκτίμητο τον φυσικό πλούτο που διαθέτουμε. Χάρη στην ισημερινή γεωγραφική μας θέση, η βιοποικιλότητά μας είναι εκπληκτικά πλούσια – ο πρωτοπόρος φυσιοδίφης Alfred Wallace, σύγχρονος και συνοδοιπόρος του Darwin, πέρασε πολύ χρόνο στους λόφους μας πραγματοποιώντας επιτόπια έρευνα. Χαρακτηριστικά, το εκτεταμένο και ιδιαίτερα αγαπητό σύστημα εθνικών πάρκων της χώρας δημιουργήθηκε όχι μόνο για να προσελκύσει επενδυτές, αλλά και για να δώσει στους απλούς πολίτες την αίσθηση ότι έχουν κι εκείνοι ένα μερίδιο στη χώρα τους, καθώς, όπως είχε πει τότε ένας εξέχων πολιτικός, δεν θα μπορούσε κανείς να περιμένει από τους πολίτες να πεθάνουν υπερασπιζόμενοι μόνο τους κήπους των πλουσίων.

Λόγω της δύσκολης ιστορικής μας πορείας μετά την ανεξαρτησία το 1965, οι Σιγκαπουριανοί είμαστε πραγματιστές και, θα έλεγα, γεννημένοι τεχνοκράτες, το οποίο δεν θεωρώ ότι είναι απαραίτητα μειονέκτημα, αρκεί να συνοδεύεται από ενδοσκόπηση, ενσυναίσθηση και ενσυνείδηση. Τα κοινωνικά ζητήματα κάνουν την εμφάνισή τους στο έργο σχεδόν κάθε Σιγκαπουριανού συγγραφέα, επειδή αυτά αποτελούσαν και εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της υπαρξιακής μας προσπάθειας να διαμορφώσουμε ένα έθνος: η ιστορία μας είναι ένα χρονικό συμβιβασμών και χαμένων ευκαιριών. Ίσως όλες οι εθνικές ιστορίες να είναι έτσι, όμως εμείς το βιώνουμε πιο έντονα, λόγω του πόσο πρόσφατη είναι η ιστορία μας και λόγω του μικρού μεγέθους της χώρας μας.

Η ποίηση δεν σκοπεύει να αλλάξει τον κόσμο, αλλά αυτός αλλάζει από τις τεχνικές επιστήμες, αυτές της ακριβείας. Σε έναν τεχνοκρατικό κόσμο χωρά η ποίηση;

Ο αείμνηστος πρώτος πρωθυπουργός της χώρας μας, Lee Kuan Yew, είχε πει κάποτε, τη δεκαετία του 1960, ότι «η ποίηση είναι μια πολυτέλεια που δεν μπορούμε να αντέξουμε». Η φράση αυτή αντικατοπτρίζει πολλές απόψεις που κυριαρχούσαν τότε, αλλά και σήμερα, τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον επιχειρηματικό κόσμο, ότι δηλαδή θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στην τεχνική κατάρτιση, την αποτελεσματικότητα και την οικονομική ανάπτυξη. Όμως, όπως έχει επισημάνει η ποιήτρια και κριτικός Audre Lorde, η αξία της ποίησης έγκειται ακριβώς στο ότι δημιουργεί χώρο για όσα δεν έχουν ακόμη έρθει πλήρως στην επιφάνεια.

Η ποίηση δεν είναι τελεολογική· δεν υπηρετεί έναν προκαθορισμένο σκοπό ούτε μετριέται με δείκτες απόδοσης, όπως συμβαίνει πλέον με τόσες πτυχές της ζωής μας. Μέσα από τον φωτισμό της ίδιας της διαδικασίας και τη χαρά της δημιουργίας για την δημιουργία καθαυτή, καθώς και μέσα από την καλλιέργεια της φαντασίας, η ποίηση ενσαρκώνει την ανθρώπινη φύση και την ανθρώπινη εμπειρία. Κι αυτό περιλαμβάνει την τάση μας να είμαστε ατελείς, να αποτυγχάνουμε, να σπαταλάμε χρόνο, να παίζουμε. Η ποίηση αφορά αυτό που είμαστε ή αυτό που θα μπορούσαμε να είμαστε και όχι το πόσο πολύ παράγουμε. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, τη χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ.

Ποιά είναι η θέση του ονείρου στην ποίησή σου Άλβιν; Πόσο μέλλον υπάρχει μέσα στα ποιήματά σου; Είναι ακόμα ο ποιητής προφήτης ενός κόσμου καλύτερου και ανθρωπινότερου;

Δεν πιστεύω σε ένα καλύτερο και πιο ανθρώπινο μέλλον. Πιστεύω στην άσκηση της καλοσύνης, της συμπόνιας, της χαράς και της ευγένειας σήμερα, στο παρόν. Πιστεύω, ωστόσο, ότι δεν γράφω τόσο για το παρόν όσο για ένα αναγνωστικό κοινό έξω από τον δικό μου τόπο και χρόνο: για αναγνώστες που μπορεί να μη γνωρίσω ποτέ, που ίσως να μην έχουν καν γεννηθεί ακόμη. Το γνωρίζω αυτό επειδή έτσι ακριβώς με έχουν διαμορφώσει έργα του παρελθόντος, έργα που προέρχονται από άλλες εποχές και μακρινούς τόπους. Όμως αυτό δεν είναι απαραίτητα κάτι που βρίσκεται υπό τον έλεγχό μου.

Δεν πιστεύω σε ένα καλύτερο και πιο ανθρώπινο μέλλον. Πιστεύω στην άσκηση της καλοσύνης, της συμπόνιας, της χαράς και της ευγένειας σήμερα, στο παρόν.

Όσο για τα όνειρα, νομίζω ότι αυτό με το οποίο καταπιάνομαι είναι εκείνο που η φίλη μου, η Ινδή ποιήτρια Priya Sarukkai Chabria, έχει ονομάσει «Still Time» – έναν χρόνο έξω από τον χρόνο, ο οποίος ίσως αποτελεί μια πτυχή αυτού που βιώνουμε ως φαντασία, όπου οι διακρίσεις ανάμεσα στο εδώ και το εκεί, στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον δεν έχουν σημασία. Αυτό είναι επίσης όνειρο. Αυτό είναι επίσης θάλασσα. Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε τέτοιες αντιλήψεις, όχι επειδή μπορεί να διαθέτουν ή να μη διαθέτουν προφητική δύναμη, αλλά επειδή η ανθρωπότητα έχει ανάγκη από το μυστήριο.

Κάπου γράφεις πως, αν συγκεντρώσει κανείς λίγη πίστη, θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρη την πόλη. Ποια θέση έχουν το μεταφυσικό και το υπαρξιακό στην ποίησή σας;

Έχω ήδη αναφερθεί λίγο στο «Still Time» και στο μυστήριο, και το ίδιο ισχύει και εδώ. Κάποτε θεωρούσα τον εαυτό μου χριστιανό, όμως απομακρύνθηκα από αυτή την πίστη όταν ήμουν ακόμη νέος. Συνειδητοποίησα ότι έχω συναντήσει πάρα πολλές σημαντικές και ειλικρινείς εκφράσεις του ανείπωτου, καθώς και βαθιάς σοφίας, μέσα από διαφορετικά συστήματα πίστης, για να μπορώ να προσκολληθώ σε ένα και μόνο από αυτά. Έτσι, η ποίηση είναι για μένα μια μορφή προσευχής, μια μορφή πνευματικότητας· ο δικός μου τρόπος να συνδιαλέγομαι με το σύμπαν, του οποίου άλλωστε αποτελώ μέρος και το οποίο θα βρίσκεται πάντοτε πέρα από εμένα, χωρίς όμως να είναι εντελώς απρόσιτο.

Υπάρχει αυτή η μικρή φυσαλίδα ύπαρξης που θεωρούμε ότι αποτελεί την εμπειρία μας – και αυτή από μόνη της είναι αρκετό σύμπαν για να στοχάζεται κανείς και να γράφει γι’ αυτό μια ολόκληρη ζωή. Και, στην πραγματικότητα, μια ζωή δεν είναι και τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα για να αφιερώσει κανείς σε κάτι τέτοιο.

Από τα σπουδαιότερα ποιήματα στη συλλογή σου είναι τα ερωτικά σου. Ένας εραστής που επιστρέφει (με μια ωραία γεύση από Άνν Σέξτον, αν μου επιτρέπεις), η εγκατάλειψη, η σκληρή απουσία, αλλά και η θήτευση στον πόνο, το μεγάλωμα με τη γνώση πως η έρωτας ενέχει τσάκισμα. Μίλησέ μας γι’ αυτό.

Πιστεύω πως κανείς δεν παύει ποτέ να γράφει ποιήματα για τον έρωτα, αν είναι πραγματικά ποιητής. Ίσως αυτό που εξελίσσεται είναι μόνο η κατανόησή μας για το τι είναι ο έρωτας και τι θα μπορούσε να είναι, από πού πηγάζει και πού οδηγεί. Ο έρωτας είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους συνειδητοποιούμε ότι η ύπαρξή μας στον κόσμο υπόκειται στο μυστήριο και όχι μόνο στη μέτρηση. Και, φυσικά, μας διδάσκει ότι όλα τελειώνουν· ότι είμαστε θνητοί και το ίδιο θνητές είναι όλες οι πράξεις, τα έργα και οι επιθυμίες μας.

Πιστεύω πως κανείς δεν παύει ποτέ να γράφει ποιήματα για τον έρωτα, αν είναι πραγματικά ποιητής.

Ο έρωτας ίσως είναι το πιο γνήσιο θέμα για τη φιλοσοφία, γιατί αποτελεί ένα φαινόμενο που αγγίζει ολόκληρο το φάσμα της ανθρώπινης ύπαρξης –ένα υποκατάστατο της ζωής και του θανάτου, της χαράς και του πόνου, της τάξης και του χάους– το οποίο μπορούμε πράγματι να στοχαζόμαστε όσο είμαστε ακόμη ζωντανοί. Επομένως, δεν μπορεί ακόμη να υπάρξει η τελευταία λέξη για τον έρωτα.

Ακόμη πιο γοητευτικός είναι ο τρόπος με τον οποίο η μικρή σου κόρη αναδεικνύεται σε κεντρική μορφή της ποίησής σου... Πώς βρίσκουν θέση και έκφραση αυτή η αγάπη και η αίσθηση της οικογένειας μέσα στα ποιήματά σου;

Με μεγάλωσαν οι παππούδες μου και έβλεπα τους γονείς μου μόνο τα Σαββατοκύριακα και για λίγες ώρες τα βράδια. Αυτό διαμόρφωσε βαθιά τη δική μου αντίληψη για τη γονεϊκότητα. Όταν γεννήθηκε εκείνη, άφησα την εργασία μου πλήρους απασχόλησης, για να καταλάβω τι σήμαινε για μένα να είμαι πατέρας. Και ήξερα τότε ότι, ταυτόχρονα, αυτός ήταν και ένας τρόπος να κατανοήσω τι σήμαινε να είμαι συγγραφέας, ποιητής. Ήξερα ότι επαναπροσδιόριζα το ποιος και το τι είμαι ως ύπαρξη πάνω στη γη. Δεν έχει διαβάσει ποτέ τα ποιήματά μου και δεν χρειάζεται να τα διαβάσει.

Οι σχέσεις μας με όσους αγαπάμε, είτε είναι άνθρωποι είτε όχι, συνδέονται και διαμορφώνονται μέσα από μια πολύ ευρύτερη γλώσσα από εκείνη των λέξεων. Κι όμως, με συναρπάζει το πώς, παρακολουθώντας τη διαμόρφωσή της ως ανθρώπου, έχω αποκτήσει μια εικόνα για το πώς θα πρέπει να ήμουν εγώ ως παιδί, πριν ακόμη μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου. Έτσι, μου διδάσκει ποιος ήμουν, ποιος είμαι και ποιος θέλω να γίνω· και διδάσκει στον ποιητή το βάρος όσων μένουν ανείπωτα. Σκέφτομαι την οικογένεια ως μια συσσώρευση σιωπών. Ως ουλές που είναι ταυτόχρονα και δεσμοί, οι οποίοι, όπως γράφει η Jane Hirshfield, «τίποτα δεν μπορεί ούτε να τους διαλύσει ούτε να τους γιατρέψει».

Σύντομα θα βρεθείς στη Θεσσαλία, προσκεκλημένος του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης, και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός ότι η κόρη σου φέρει το όνομα «Θεσσαλία». Τι προσδοκείς να συναντήσεις ή να ανακαλύψεις σε αυτό το ταξίδι;

Η κόρη μου πήρε το όνομά της από έναν χαρακτήρα βιβλίου, μια ισχυρή μάγισσα, η οποία με τη σειρά της πήρε το όνομά της από την περιοχή απ’ όπου καταγόταν – την ίδια ακριβώς περιοχή που πρόκειται να επισκεφθώ. Έτσι, μας συνδέει η λογοτεχνία, κάτι που μου φαίνεται ποιητικό!

Γνωρίζω ότι στην περιοχή βρίσκεται επίσης ο Όλυμπος, η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων θεών. Έχω ακούσει ότι υπάρχουν πολλές γάτες (κάτι που ανυπομονώ να διαπιστώσω από κοντά, καθώς είμαι λάτρης των γατών από παιδί). Και, απ’ ό,τι γνωρίζω, η περιοχή φημίζεται για τα ερυθρά κρασιά της· έχω απολαύσει αρκετά στο παρελθόν και ανυπομονώ να δοκιμάσω κι άλλα.

Μου φαίνεται πως πρόκειται για έναν τόπο όπου οι ιστορίες γεννιούνται, συνεχίζονται και ολοκληρώνονται μόνο για να αρχίσουν ξανά. Ανυπομονώ να γίνω κι εγώ μέρος αυτού του διαρκούς έπους και να γνωρίσω τα καλά του πνεύματα.

Τι είναι στο τέλος αυτό που απομένει τελικά από τη θάλασσα;

Δεν γνωρίζω, ούτε θα μπορούσα να γνωρίζω. Η ποίηση σε αυτό ακριβώς φαίνεται.