Επιμέλεια: Μάνος Μπονάνος
Το πρώτο βιβλίο της Άντζης Σαλταμπάση, Μπερλίν (εκδ. Πόλις), κινείται στο όριο ανάμεσα στην αυτομυθοπλασία και τη δημοσιογραφική έρευνα, αναμοχλεύοντας μνήμες και μαρτυρίες του Ολοκαυτώματος στο σημερινό Βερολίνο, με κυρίαρχο αίσθημα την αμφιθυμία απέναντι σε ποικίλες όψεις της «γερμανικότητας» αλλά και κάθε ταυτότητας.
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;
Η αλήθεια είναι πως δεν το έχω σκεφτεί ποτέ, τουλάχιστον όχι με αυτό τον τρόπο. Δεν νομίζω ότι γράφουμε ή διαβάζουμε για να γίνουμε κοινωνοί του νέου. Θα έλεγα ότι αυτό το οποίο απασχολεί και τους πρωτοεμφανιζόμενους και τους καθιερωμένους συγγραφείς είναι πολύ απλά αν το έργο τους είναι καλό, αν μπορεί να αποκτήσει «μια αυτόνομη ζωή, να του δώσεις μία, να το πετάξεις από πάνω σου κι αυτό να μην πέσει κάτω, να σταθεί εκεί», όπως λέει ο Γονατάς στο ντοκιμαντέρ της Εύας Στεφανή Επισκέψεις στο σπίτι του Ε.Χ. Γονατά.
Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;
Το Μπερλίν είναι μια περιπλάνηση στην πρωτεύουσα της Γερμανίας μέσα από τη μνήμη, την Ιστορία και τις τυχαίες συναντήσεις με ανθρώπους που συνδέονται μ' αυτή την πόλη. Είναι μια προσωπική αφήγηση, που συνδυάζει την ημερολογιακή γραφή, τη λογοτεχνία και το δοκίμιο, και μιλάει, μεταξύ άλλων, για τη μετανάστευση, τον αντισημιτισμό και όσα -συχνά πυκνά- κρύβουν οι ψυχές των ανθρώπων.
Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».
Το γράψιμο είναι η δουλειά μου, ο οικείος χώρος μέσα στον οποίο κινούμαι και ζω. Μεταφράζω βιβλία, γράφω δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, συνθέτω δικά μου κείμενα, οπότε αισθανόμουν ότι κολυμπάω σε γνωστά νερά. Κάθε είδος βέβαια είναι διαφορετικό, το γράψιμο ενός ρεπορτάζ έχει αδρεναλίνη, η μετάφραση είναι επίπονη και συναρπαστική. Η συγγραφή ενός βιβλίου, για μένα τουλάχιστον, είναι η επιθυμία να χτίσεις μέσα στο μυαλό σου έναν δικό σου κόσμο και κατόπιν η ανάγκη να τον μεταφέρεις στο χαρτί.
Η συγγραφή ενός βιβλίου είναι η επιθυμία να χτίσεις μέσα στο μυαλό σου έναν δικό σου κόσμο και κατόπιν η ανάγκη να τον μεταφέρεις στο χαρτί.
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες -κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.- τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;
Δεν μπορώ να πω ότι υπάρχουν άμεσες επιρροές. Πολλές φορές, όταν θέλω να γράψω, αναζητώ το τραγούδι που θα με βάλει σε μια συγκεκριμένη ατμόσφαιρα κι ύστερα το βάζω να παίζει σε επανάληψη. Άλλες φορές μπορεί να δω μια σκηνή κάποιας ταινίας ή έναν πίνακα και να κρατήσω σημειώσεις που αργότερα θα χρησιμοποιήσω στα κείμενά μου.
Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;
Ως μεταφράστρια είχα επαφές με τον εκδοτικό χώρο, οπότε ήξερα πού ήθελα να απευθυνθώ. Το δύσκολο κομμάτι ήταν μέχρι να αποφασίσω ότι πρέπει να βάλω τελεία στο κείμενο και να το παραδώσω στην κρίση ενός εκδότη. Κάποια στιγμή έγινε κι αυτό και οι Εκδόσεις Πόλις απάντησαν θετικά. Νιώθω ασφαλής στον συγκεκριμένο εκδοτικό οίκο κι έτσι μετριάζεται κάπως και η αγωνία για την πορεία του βιβλίου μου.
* Ο ΜΑΝΟΣ ΜΠΟΝΑΝΟΣ είναι επιμελητής και συγγραφέας.
Μπερλίν
Άντζη Σαλταμπάση
Πόλις 2017
Σελ. 112, τιμή εκδότη €11,00
