Ο Μιχάλης Νταγγίνης μας συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημά του «Πατημένα τριάντα» (εκδ. Διόπτρα).
Επιμέλεια: Book Press
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμα ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;
Το έργο φέρνει στο προσκήνιο μια ολόκληρη γενιά που έμαθε να σιωπά και να σκύβει υπό το βάρος των πολλαπλών κρίσεων που σημάδεψαν την ενήλικη διαδρομή της.
Δεν φιλοδοξώ να γράψω για εμένα, δεν πρόκειται για αυτομυθοπλασία. Αισθάνομαι ότι η γενιά μου, χαμένη στον μικρόκοσμο της ατομικής δικαίωσης, δεν βρίσκει το θάρρος ή τη διάθεση να συστηθεί. Αυτό κάνω.
Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτό;
Είναι άχαρο να συστήνεις έργο σου. Θα χρησιμοποιήσω τα λόγια των μέχρι τώρα αναγνωστών. Οι περισσότεροι μου λένε ότι διαβάζεται απνευστί λόγω του ρυθμού του. Είναι τιμή να σε διαβάζουν με αμείωτο ρυθμό στην εποχή της αποσυγκέντρωσης και των σόσιαλ μίντια.
Όσοι μεγάλωσαν στην Ελλάδα της κρίσης μού λένε ότι βρίσκουν τα χνάρια τους στις σελίδες του. Όσοι ήταν ήδη μεγάλοι, μπορούν να συναισθανθούν τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Και οι νεότεροι βλέπουν αυτό που ψηλαφίζουν σιγά σιγά ως πρώιμο βίωμα.
Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι». (Ακολουθήσατε κάποια «μέθοδο»; Συμβουλευτήκατε κάποιον; Αυτοσχεδιάσατε; Πώς τα καταφέρατε να μην χαθείτε στον κόσμο των λέξεων;)
Δεν επισκέφτηκα κάποιο εργαστήρι, ούτε ακολούθησα κάποια μέθοδο. Έγραφα πηγαία, προσπαθώντας να δώσω μορφή σε αυτό που κρυβόταν συγκεχυμένο μέσα μου. Πιθανόν βοήθησε η εξοικείωση με τον γραπτό λόγο από τη δικηγορία και το διδακτορικό. Νιώθω ότι με βοήθησαν να διατηρώ τη δομή και τον ρυθμό χωρίς να χάνομαι.
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες -κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.- τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;
Ο Λεξ λέει κάπου «χτίζω με εικόνες τα παλάτια μου». Είναι σπουδαία η δύναμη της εικόνας. Ο κινηματογράφος επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι μία σκηνή. Τη γράφω και τη βλέπω μπροστά μου. Το βιβλίο έχει κάτι το κινηματογραφικό στην αφήγηση, βάσει των όσων μου λένε.
Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;
Ήταν μια άχαρη διαδικασία, όπως σχεδόν για κάθε νέο συγγραφέα. Περιμένοντας την απάντηση ενός εκδοτικού, νιώθεις λες και ποζάρεις γυμνός πίσω από μια βιτρίνα. Σπανίως παίρνεις feedback αν το έργο σου απορριφθεί. Φτιάχνεις σενάρια για τους λόγους, τρώγεσαι με τα ρούχα σου. Πολλά βιβλία έχουν αδικηθεί, ψάχνοντας για χρόνια το λιμάνι τους. Εγώ είχα την τύχη να γίνω σχετικά γρήγορα δεκτός από έναν σπουδαίο εκδοτικό οίκο, από τους καλύτερους της χώρας, τη Διόπτρα. Η ατυχία στα εκδοτικά είναι δηλητήριο που υποσκάπτει την πίστη στο έργο σου. Θαυμάζω όσους με ακλόνητη πεποίθηση άντεξαν τις απορρίψεις και, καιρό μετά, δικαιώθηκαν.
