tsaldaris 01

Ο Αριστείδης Τσαλδάρης με αφορμή την πρώτη του ποιητική συλλογή «Υστερόγραφο» (εκδ. Περισπωμένη).

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρνει;

Ακόμη ένας δικηγόρος, ακόμη ένας ιατρός ή ασφαλιστής; Όποιος προσπαθεί να εκφραστεί με έναν προσωπικό τρόπο ζωής ή τέχνης, με την ελευθερία και με την πληρότητα που αρμόζει, αυτός έχει να δώσει. Κι αν αυτή η τοποθέτηση είναι αντικειμενικά δεκτή, στον ποιητή, η διακριτή διαφορά είναι η προσέγγιση της διάθεσης δημιουργίας. Η προσωπική απελευθέρωση, μια ενσυνείδητη διεργασία του όποιου γράφοντα, γεννάει ασυνείδητα ερεθίσματα στον όποιον αναγνώστη. Ακόμα και ο ένας στίχος ως κατοπτρισμός της ψυχής, έχει τη δύναμη να αντικατοπτρίσει απέναντι μια χορδή. Ο ποιητής, κι ας είναι μια ακόμα αριθμητική μονάδα, διεγείρει (άρα φέρνει)  ένα απροσδιόριστο «καινούργιο» που είναι πολύ προσωπικό στο καθεναν και δεν είναι μετρήσιμο.

Με ποιους στίχους από τη Συλλογή σας θα την συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτήν;

(Υστερόγραφο) στην αριθμητική

Δεν ξέρω πόσα μπορώ να σου προσθέσω.
Ξέρω όμως να αφαιρέσω
ό,τι πάνω σου πολλαπλασιάζεται
όταν το βλέμμα σου
διαιρείται μέσα στο δικό μου.

Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;

Τα δικά μας λόγια είναι οι γόνιμες παρακαταθήκες μια συνεχούς και αδιάλειπτης επικοινωνίας με τα λόγια των περασμένων. Των περασμένων οι εικονισμοί δημιουργημάτων, εμβολιάζουν τα δικά μας δημιουργήματα. Οι ψυχικές διεργασίες ή αντιδράσεις των περασμένων, όπως της φοβίας, της έλξης, της αμφισβήτησης, της λαγνείας, του ερωτισμού, σωματοποιούνται από τους επόμενους. Αντικειμενοποιουνται, πριν τελικά υποκειμενοποιηθουν και δημιουργήσουν λόγια με συναφή αλλά προσωπικό λεξιλόγιο.

Βέβαια, σε έναν διπλωμάτη, σπουδαγμένο στη Γαλλία, «αυτοδίδακτο» στην αγγλική λογοτεχνία, λάτρη της μουσικής, μανιακό της φωτογραφίας, τα λόγια των περασμένων επενεργούν ακόμη πιο ενισχυτικά. 

Οι ψυχικές διεργασίες ή αντιδράσεις των περασμένων, όπως της φοβίας, της έλξης, της αμφισβήτησης, της λαγνείας, του ερωτισμού, σωματοποιούνται από τους επόμενους. Αντικειμενοποιουνται, πριν τελικά υποκειμενοποιηθουν και δημιουργήσουν λόγια με συναφή αλλά προσωπικό λεξιλόγιο.

Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;

tsaldaris exΣτις γλώσσες που γνωρίζω διαβάζω την ποίηση στο πρωτότυπο. Από διαστροφή, σε  επιφανή έργα (T.S. Eliot, “The Waste Land”), κι ας γνωρίζω τη γλώσσα, θα συγκρίνω μεταφραστικές δεινότητες. Στις γλώσσες που δεν γνωρίζω θα ψάξω τον μεταφραστή που νομοτελειακά αισθάνομαι ότι ταυτίζεται με το έργο του ποιητή. Όπως ο W. Milosz σε πολλά παραδείγματα Πολωνών ποιητριών. Προτιμώ –βρισκω πιο τίμια αλλά και δύσκολη– τη κυριολεκτική μετάφραση ενός ποιητικού κειμένου. Η «κυρτότητα» από την άλλη σε μια μετάφραση, θα μεταγράψει ίσως πιο γλαφυρά την εικόνα ή το συναίσθημα, όμως το κείμενο πάντα θα «υποφέρει» στην αναπαραγωγή του ανεπαίσθητου που είναι και το ζητούμενο. Ο Σεφέρης δεν είχε γράψει: «η τέλεια μετάφραση είναι ένα άλλο έργο»; Πάντως σέβομαι τη μεταφρασμένη ποίηση και την πραγματεύομαι ερασιτεχνικά αφού «δεν μου αρκεί ο εαυτός μου».

Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες ­–εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.– το ποιητικό σας έργο;

Η αφύπνιση μιας ιδέας (μου) μπορεί να παραχθεί από τον παλμό μιας μουσικής και της ατμόσφαιρας που θα αναπαραχθεί. Όμως η γραφή μου επηρεάζεται από τη γραφή. Ο λιτός λόγος της Dickinson, ο οξύς της Carson, o συμπυκνωμένος της Swir, ο περιεκτικός της Szymborska, ο πονεμένος της Sexton ή και ο ουσιαστικός και διεμβολιστικος ενός Πατρίκιου ή ενός Βλαβιανού, με συγκινούν και διεγείρουν το νοητικό σε ανύποπτο χρόνο. Συχνά οι καλλιτεχνικές εντυπώσεις μένουν καιρό αχρησιμοποίητες, παράγουν άλλες σκέψεις, μεταπλάσσονται και κάποια στιγμή αποκρυσταλλώνονται. 

Απαντώντας στο ερώτημα, η επιρροή μου λοιπόν είναι μάλλον μονοδιάστατη. Με σώζουν οι ελάχιστες γνώσεις της τέχνης της Ζωής γνωρίζοντας πια πως «σταλαγματιά σταλαγματιά φθείρεται η πέτρα» (“Constant dropping wears away a stone” - James Joyce).

* Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σόλωνας Παπαγεωργίου: «Το βιβλίο μου μιλά για τα άτομα της γενιάς μου που έμαθαν τη ματαίωση σε μικρή ηλικία»

Σόλωνας Παπαγεωργίου: «Το βιβλίο μου μιλά για τα άτομα της γενιάς μου που έμαθαν τη ματαίωση σε μικρή ηλικία»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τον Σόλωνα Παπαγεωργίου με αφορμή την κυκλοφορία του πρώτου του βιβλίου «Ονειρεύομαι πίνακες» (εκδ. Στίξις).

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;

...
Τίνα Ντάρμα: «Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και ξεχωριστός»

Τίνα Ντάρμα: «Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και ξεχωριστός»

Η Τίνα Ντάρμα μας συστήθηκε πρόσφατα με μια συλλογή με σαράντα διηγήματα σύγχρονης και ποπ θεματικής, με τίτλο «Δε Μπουκ», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Floral Books. Credits φωτογραφίας: Λαμπρίνα Σικοτακοπούλου

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...

Τρύφων Τριανταφυλλίδης: «Οι ιστορίες είναι σταθμοί σε μια διαδρομή, σε ένα ταξίδι»

Τρύφων Τριανταφυλλίδης: «Οι ιστορίες είναι σταθμοί σε μια διαδρομή, σε ένα ταξίδι»

Με τη συλλογή διηγημάτων «Ένας κόκκος ρύζι» (εκδ. Αρμός) μας συστήθηκε πρόσφατα ο Τρύφωνας Τριανταφυλλίδης.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

«Ποιος ακυρώνει τι;» της Λορ Μιρά (κριτική) – Σύγχρονη πολιτισμική πολιτική και Cancel culture

«Ποιος ακυρώνει τι;» της Λορ Μιρά (κριτική) – Σύγχρονη πολιτισμική πολιτική και Cancel culture

Σκέψεις για την κουλτούρα της ακύρωσης με αφορμή το βιβλίο της Laure Murat «Ποιος ακυρώνει τι; – Σκέψεις για την cancel culture» (μτφρ. Γιάννης Κτενάς, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Θυμήθηκα το 1984 του Τζορτζ Όργουελ, όπου η υπ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ