mplana kentriki

Η Μαρία Μπλάνα με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Στη ρωγμή του τσιμέντου − Η πόλη με τον τρόπο του χαϊκού» (εκδ. Σμίλη), καταθέτει την ποιητική της φωνή καταγράφοντας εικόνες από τη σύγχρονη αστική καθημερινότητα, με χρήση της φόρμας των χαϊκού. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρνει;

Είναι πράγματι ένα καλό ερώτημα το αν μπορεί κανείς να φέρει κάτι καινούργιο στην ποίηση σήμερα – κι είναι ακριβώς αυτό που περιμένει, ο αναγνώστης, από ένα νέο ποιητικό βιβλίο. Ίσως γι’ αυτό η ποίηση δεν είναι πια δημοφιλής. Προσωπικά πιστεύω πως θα ήταν ευεργετικό για την ποίηση κάτι το καινούργιο ως προς το περιεχόμενο. Οι παραδοσιακές φόρμες κατ’ εμέ παραμένουν ανεξάντλητες, εξού και επέλεξα Στη ρωγμή του τσιμέντου την παραδοσιακή ιαπωνική φόρμα του χαϊκού. Έχοντας δουλέψει πολύ με φόρμες που από κάποιους μπορεί να θεωρούνται ξεπερασμένες, έχοντας πειραματιστεί και με τον ελεύθερο στίχο, αντιλαμβάνομαι πως το ιδανικό για μένα είναι να γράφω δίνοντας μια νέα πνοή σε φόρμες γνώριμες, προσπαθώντας να τις φέρω στο σήμερα – αυτό είναι το «καινούργιο» που θα ‘θελα να προσδώσω στη γραφή, εν μέσω του εκδοτικού καταιγισμού της εποχής. Μάλιστα, ο παράτιτλος που σκόπευα αρχικά να δώσω στο βιβλίο ήταν «νέοι λογισμοί με τον τρόπο του χαϊκού». Συγκεκριμένα Στη ρωγμή του τσιμέντου, στόχος μου ήταν να βάλω τον αναγνώστη στη θέση του αφηγητή-περιηγητή, γιατί η συλλογή αυτή αποτελεί μιαν αφήγηση, ένα χρονικό περιπλάνησης στη σύγχρονη δυτική μεγαλούπολη – στην Αθήνα του σήμερα. Στα ενσταντανέ των δεκαεπτά συλλαβών προσπάθησα να αποτυπώσω το εφήμερο, το φευγαλέο που επαναλαμβάνεται μ’ έναν τρόπο άχρονο, κάποιες φορές ερήμην μας, δίπλα μας, δίχως να το προσέχουμε πολλές φορές, αφού είμαστε ένα κομμάτι του, μέσα στην καθημερινότητα του παλλόμενου αστικού περιβάλλοντος χώρου. 

Με ποιους στίχους από τη Συλλογή σας θα την συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτήν;

το βήμα κάποιου
έμεινε χαραγμένο
στο οδόστρωμα

✦✧✦

μια πεταλούδα
στην εφημερίδα μου
επικαιρότης

✦✧✦

όλες οι φυλές
σε κυνήγι θησαυρού
πόλη, μπλοφάρεις;

Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;

«...φυλάγουν τή μορφή τοῦ ἀνθρώπου / κι ὁ ἄνθρωπος ἔφυγε, δέν εἶναι ἐκεῖ». Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων οι στίχοι μας, τα λόγια κι η λαλιά μας, η ίδια η γλώσσα μας που αλλάζει μέρα με τη μέρα, απ’ άκρη σ’ άκρη της γης. Είναι παιδιά της καθημερινής τριβής, της χρήσης, της κατάχρησης, και όλων των επεμβάσεων που καταφέρνει σ’ αυτά ο άνθρωπος. Μαθαίνουμε να μιλάμε γιατί μας το μαθαίνουν κάποιοι – και πάντα, εκείνοι που μας το μαθαίνουν είναι εκείνοι που δεν ξεχνάμε ποτέ. Κι ύστερα, μαθαίνουμε να φτιάχνουμε δικές μας λέξεις, δικά μας νοήματα, που σίγουρα θα τα ‘χουν σκεφτεί και κάποιοι άλλοι που δεν γνωρίσαμε. Κι ύστερα μαθαίνουμε να γράφουμε από κάποιους άλλους, εξίσου σημαντικούς. Και πολλοί από εμάς ξεχνάμε να φτιάχνουμε δικές μας λέξεις και νοήματα – κι ίσως κάποτε κάποιοι μας το ξαναθυμήσουν. Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας γιατί δεν θα υπήρχαν καν αν δεν υπήρχαν άλλοι άνθρωποι. «Σπέρνουνται γεννιοῦνται σάν τά βρέφη / ριζώνουν θρέφουνται μέ τό αἷμα». Κουβαλούν μέσα τους, σαν αλυσίδα, τον απόηχο και τα ίχνη της γλώσσας, της διαλέκτου, της ιδιολέκτου, της ανθρώπινης ύπαρξης.

Στα ενσταντανέ των δεκαεπτά συλλαβών προσπάθησα να αποτυπώσω το εφήμερο, το φευγαλέο που επαναλαμβάνεται μ’ έναν τρόπο άχρονο, κάποιες φορές ερήμην μας, δίπλα μας, δίχως να το προσέχουμε πολλές φορές, αφού είμαστε ένα κομμάτι του, μέσα στην καθημερινότητα του παλλόμενου αστικού περιβάλλοντος χώρου. 

Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;

mplana ex


Ως μελετήτρια ειδικά της αγγλόφωνης κυρίως αλλά και της γαλλόφωνης ποίησης, μου αρέσει πολύ να διαβάζω ξένη ποίηση στο πρωτότυπο. Ως μεταφράστρια –που είναι και η βασική μου ιδιότητα– μου αρέσει επίσης να παρακολουθώ την εκδοτική παραγωγή μεταφρασμένης ποίησης για να μάθω, να συμπεράνω, να διαβάσω κριτικά αλλά και να απολαύσω ένα μεταφραστικό πόνημα (όταν με κάνει να ξεχνώ πως είναι μεταφραστικό). Η μετάφραση είναι κατ’ εμέ η τέχνη του να σμιλεύει κανείς έναν καθρέφτη του πρωτοτύπου κειμένου. Στην ποίηση μπορεί να χρειαστεί, προκειμένου η μετάφραση να είναι καλή, ο καθρέφτης αυτός να είναι κυρτός, σε πολλά σημεία. Πάντα κάτι χάνεται στη μετάφραση κι ετούτη η νομοτέλεια είναι και η γοητεία της. Ρόλος του μεταφραστή είναι να χάνονται όσο γίνεται λιγότερα. Επομένως, στο ερώτημα αν μπορεί να μεταφραστεί η ποίηση, απαντώ θετικά, με την προϋπόθεση ο μεταφραστής να μπορεί να ανταποκριθεί σ’ αυτόν τον ρόλο. Ως αναγνώστρια, λοιπόν, απαντώ: καλή ποίηση – από όπου κι αν προέρχεται.

Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.– το ποιητικό σας έργο; 

Το «είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας» ισχύει, αναμφίβολα, για όσα έχει να μας πει κάθε μορφή έκφρασης – πόσο μάλλον καλλιτεχνική. Η τέχνη της μουσικής είναι τόσο έντονα συνυφασμένη με αυτή της ποίησης που θα μπορούσε κανείς να πει πως αποτελεί κομμάτι της, από καταβολής της τελευταίας, κι είναι αυτή που μ’ έχει επηρεάσει περισσότερο απ’ όλες τις μορφές τέχνης, ίσως επειδή είχα την τύχη να διδαχτώ μουσική από μικρή ηλικία. Η ίδια η γλώσσα μας είναι γεμάτη μουσικές τροπές και παύσεις, σιωπές, ακόμα και η αναπνοή ή ο χτύπος της καρδιάς μας. Αγαπώ πολύ τη μουσική και τις καλές μελοποιήσεις της ποίησης – που τις βλέπω σαν μια... ανανέωση όρκων πίστης μεταξύ των δύο τεχνών. Η ιδέα για ένα ποίημα μπορεί να γεννηθεί από οποιαδήποτε προσλαμβάνουσα, από έναν πίνακα ζωγραφικής, μια ταινία, ένα γλυπτό, κλπ. Όμως η μουσική είναι πάντα παρούσα στην ουσία ενός καλού ποιήματος.

* Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παναγιώτης Τσίτος: «Ο κόσμος, όπως γίνεται αντιληπτός από τα δικά μου μάτια»

Παναγιώτης Τσίτος: «Ο κόσμος, όπως γίνεται αντιληπτός από τα δικά μου μάτια»

Ο Παναγιώτης Τσίτος στην πρώτη του νουβέλα «Η γη τρέχει πιο γρήγορα» (εκδ. Βακχικόν) κινείται μεταξύ στοχασμού και εξωτερικής δράσης. Η ενδοσκόπιση κινεί τον ήρωα και τον ωθεί σε ατέρμονη φυγή, μακριά από οικεία μέρη και πρόσωπα. Η λύτρωση θα επέλθει μόνο μετά από την αναμέτρηση με τον εαυτό του.

Επιμέλεια: ...

Λία Νικολάου: «Θέλω να δώσω φωνή στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και λογοτεχνία»

Λία Νικολάου: «Θέλω να δώσω φωνή στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και λογοτεχνία»

Η Λία Νικολάου με το πρώτο της μυθιστόρημα «Να μ' αγαπάς» (εκδ. Βακχικόν) προσεγγίζει το φόβο, την ανασφάλεια, την αλήθεια και την αμεσότητα στη σχέση δύο ανδρών, έτσι όπως εκφράζεται μέσα από μια επιστολή που γράφει ο Αλέξανδρος προς τον Πάνο. Η αγάπη και η ευτυχία, η απώλεια και ο πόνος είναι υπεράνω φύλων, και αυ...

Φένια Τσανάκα: «Ό,τι δεν με σκότωσε, με διαμόρφωσε»

Φένια Τσανάκα: «Ό,τι δεν με σκότωσε, με διαμόρφωσε»

Αν μελετήσει κανείς τα γνωσιακά πεδία από τα οποία προέρχονται όσοι προσεγγίζουν φιλοσοφικά ζητήματα, θα διαπιστώσει ότι μεγάλο μέρος αυτών ξεκινούν από θετικές επιστήμες. Τα μαθηματικά, η φυσική, η γεωμετρία συμβάλλουν στην οργάνωση κάθε είδους πληροφορίας καθώς και στη σύνθεση αυτών. Η Φένια Τσανάκα δεν είναι μεν ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το πανδοχείο, της Δέσποινας Χατζή (προδημοσίευση)

Το πανδοχείο, της Δέσποινας Χατζή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Δέσποινας Χατζή «Το πανδοχείο – Η ζωή στην ελληνόφωνη Καλαβρία», το οποίο κυκλοφορεί στις 12 Απριλίου από τις εκδόσεις Μίνωας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16
Ορεινή Μπόβα – ...

Διαβάζοντας με τη Γωγώ Μπρέμπου

Διαβάζοντας με τη Γωγώ Μπρέμπου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Η ηθοποιός Γωγώ Μπρέμπου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. Φωτογραφία: © Γιάννης Πρίφτης

Επιμέλεια: Κώστας ...

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς – μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς – μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς

Για το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ίκαρος), μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς στην Αμερική του 19ου αιώνα και νωρίτερα.  

Του Νίκου Ξένιου

Ο Χορευτής του Νερού ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Το πανδοχείο, της Δέσποινας Χατζή (προδημοσίευση)

Το πανδοχείο, της Δέσποινας Χατζή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Δέσποινας Χατζή «Το πανδοχείο – Η ζωή στην ελληνόφωνη Καλαβρία», το οποίο κυκλοφορεί στις 12 Απριλίου από τις εκδόσεις Μίνωας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16
Ορεινή Μπόβα – ...

Μίζερι, του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Μίζερι, του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Stephen King «Μίζερι» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19

...
Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου, της Χίλντας Παπαδημητρίου (προδημοσίευση)

Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου, της Χίλντας Παπαδημητρίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χίλντας Παπαδημητρίου «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου», το οποίο κυκλοφορεί στις 8 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Αθήνα και πάλι Αθήνα απόψε τα χείλη μου ας πουν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

16 Μαρτίου 2021 ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ

Γιώργος Μαργαρίτης: «Η Επανάσταση είναι υπόθεση πολλών»

Συνέντευξη με τον ιστορικό Γιώργο Μαργαρίτη με αφορμή το βιβλίο του «Ενάντια σε φρούρια και τείχη – 1821 – Μια μικρή εισαγωγή για την Ελληνική Επανάσταση», που κυκλοφορ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ