mplana kentriki

Η Μαρία Μπλάνα με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Στη ρωγμή του τσιμέντου − Η πόλη με τον τρόπο του χαϊκού» (εκδ. Σμίλη), καταθέτει την ποιητική της φωνή καταγράφοντας εικόνες από τη σύγχρονη αστική καθημερινότητα, με χρήση της φόρμας των χαϊκού. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρνει;

Είναι πράγματι ένα καλό ερώτημα το αν μπορεί κανείς να φέρει κάτι καινούργιο στην ποίηση σήμερα – κι είναι ακριβώς αυτό που περιμένει, ο αναγνώστης, από ένα νέο ποιητικό βιβλίο. Ίσως γι’ αυτό η ποίηση δεν είναι πια δημοφιλής. Προσωπικά πιστεύω πως θα ήταν ευεργετικό για την ποίηση κάτι το καινούργιο ως προς το περιεχόμενο. Οι παραδοσιακές φόρμες κατ’ εμέ παραμένουν ανεξάντλητες, εξού και επέλεξα Στη ρωγμή του τσιμέντου την παραδοσιακή ιαπωνική φόρμα του χαϊκού. Έχοντας δουλέψει πολύ με φόρμες που από κάποιους μπορεί να θεωρούνται ξεπερασμένες, έχοντας πειραματιστεί και με τον ελεύθερο στίχο, αντιλαμβάνομαι πως το ιδανικό για μένα είναι να γράφω δίνοντας μια νέα πνοή σε φόρμες γνώριμες, προσπαθώντας να τις φέρω στο σήμερα – αυτό είναι το «καινούργιο» που θα ‘θελα να προσδώσω στη γραφή, εν μέσω του εκδοτικού καταιγισμού της εποχής. Μάλιστα, ο παράτιτλος που σκόπευα αρχικά να δώσω στο βιβλίο ήταν «νέοι λογισμοί με τον τρόπο του χαϊκού». Συγκεκριμένα Στη ρωγμή του τσιμέντου, στόχος μου ήταν να βάλω τον αναγνώστη στη θέση του αφηγητή-περιηγητή, γιατί η συλλογή αυτή αποτελεί μιαν αφήγηση, ένα χρονικό περιπλάνησης στη σύγχρονη δυτική μεγαλούπολη – στην Αθήνα του σήμερα. Στα ενσταντανέ των δεκαεπτά συλλαβών προσπάθησα να αποτυπώσω το εφήμερο, το φευγαλέο που επαναλαμβάνεται μ’ έναν τρόπο άχρονο, κάποιες φορές ερήμην μας, δίπλα μας, δίχως να το προσέχουμε πολλές φορές, αφού είμαστε ένα κομμάτι του, μέσα στην καθημερινότητα του παλλόμενου αστικού περιβάλλοντος χώρου. 

Με ποιους στίχους από τη Συλλογή σας θα την συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτήν;

το βήμα κάποιου
έμεινε χαραγμένο
στο οδόστρωμα

✦✧✦

μια πεταλούδα
στην εφημερίδα μου
επικαιρότης

✦✧✦

όλες οι φυλές
σε κυνήγι θησαυρού
πόλη, μπλοφάρεις;

Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;

«...φυλάγουν τή μορφή τοῦ ἀνθρώπου / κι ὁ ἄνθρωπος ἔφυγε, δέν εἶναι ἐκεῖ». Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων οι στίχοι μας, τα λόγια κι η λαλιά μας, η ίδια η γλώσσα μας που αλλάζει μέρα με τη μέρα, απ’ άκρη σ’ άκρη της γης. Είναι παιδιά της καθημερινής τριβής, της χρήσης, της κατάχρησης, και όλων των επεμβάσεων που καταφέρνει σ’ αυτά ο άνθρωπος. Μαθαίνουμε να μιλάμε γιατί μας το μαθαίνουν κάποιοι – και πάντα, εκείνοι που μας το μαθαίνουν είναι εκείνοι που δεν ξεχνάμε ποτέ. Κι ύστερα, μαθαίνουμε να φτιάχνουμε δικές μας λέξεις, δικά μας νοήματα, που σίγουρα θα τα ‘χουν σκεφτεί και κάποιοι άλλοι που δεν γνωρίσαμε. Κι ύστερα μαθαίνουμε να γράφουμε από κάποιους άλλους, εξίσου σημαντικούς. Και πολλοί από εμάς ξεχνάμε να φτιάχνουμε δικές μας λέξεις και νοήματα – κι ίσως κάποτε κάποιοι μας το ξαναθυμήσουν. Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας γιατί δεν θα υπήρχαν καν αν δεν υπήρχαν άλλοι άνθρωποι. «Σπέρνουνται γεννιοῦνται σάν τά βρέφη / ριζώνουν θρέφουνται μέ τό αἷμα». Κουβαλούν μέσα τους, σαν αλυσίδα, τον απόηχο και τα ίχνη της γλώσσας, της διαλέκτου, της ιδιολέκτου, της ανθρώπινης ύπαρξης.

Στα ενσταντανέ των δεκαεπτά συλλαβών προσπάθησα να αποτυπώσω το εφήμερο, το φευγαλέο που επαναλαμβάνεται μ’ έναν τρόπο άχρονο, κάποιες φορές ερήμην μας, δίπλα μας, δίχως να το προσέχουμε πολλές φορές, αφού είμαστε ένα κομμάτι του, μέσα στην καθημερινότητα του παλλόμενου αστικού περιβάλλοντος χώρου. 

Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;

mplana ex


Ως μελετήτρια ειδικά της αγγλόφωνης κυρίως αλλά και της γαλλόφωνης ποίησης, μου αρέσει πολύ να διαβάζω ξένη ποίηση στο πρωτότυπο. Ως μεταφράστρια –που είναι και η βασική μου ιδιότητα– μου αρέσει επίσης να παρακολουθώ την εκδοτική παραγωγή μεταφρασμένης ποίησης για να μάθω, να συμπεράνω, να διαβάσω κριτικά αλλά και να απολαύσω ένα μεταφραστικό πόνημα (όταν με κάνει να ξεχνώ πως είναι μεταφραστικό). Η μετάφραση είναι κατ’ εμέ η τέχνη του να σμιλεύει κανείς έναν καθρέφτη του πρωτοτύπου κειμένου. Στην ποίηση μπορεί να χρειαστεί, προκειμένου η μετάφραση να είναι καλή, ο καθρέφτης αυτός να είναι κυρτός, σε πολλά σημεία. Πάντα κάτι χάνεται στη μετάφραση κι ετούτη η νομοτέλεια είναι και η γοητεία της. Ρόλος του μεταφραστή είναι να χάνονται όσο γίνεται λιγότερα. Επομένως, στο ερώτημα αν μπορεί να μεταφραστεί η ποίηση, απαντώ θετικά, με την προϋπόθεση ο μεταφραστής να μπορεί να ανταποκριθεί σ’ αυτόν τον ρόλο. Ως αναγνώστρια, λοιπόν, απαντώ: καλή ποίηση – από όπου κι αν προέρχεται.

Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.– το ποιητικό σας έργο; 

Το «είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας» ισχύει, αναμφίβολα, για όσα έχει να μας πει κάθε μορφή έκφρασης – πόσο μάλλον καλλιτεχνική. Η τέχνη της μουσικής είναι τόσο έντονα συνυφασμένη με αυτή της ποίησης που θα μπορούσε κανείς να πει πως αποτελεί κομμάτι της, από καταβολής της τελευταίας, κι είναι αυτή που μ’ έχει επηρεάσει περισσότερο απ’ όλες τις μορφές τέχνης, ίσως επειδή είχα την τύχη να διδαχτώ μουσική από μικρή ηλικία. Η ίδια η γλώσσα μας είναι γεμάτη μουσικές τροπές και παύσεις, σιωπές, ακόμα και η αναπνοή ή ο χτύπος της καρδιάς μας. Αγαπώ πολύ τη μουσική και τις καλές μελοποιήσεις της ποίησης – που τις βλέπω σαν μια... ανανέωση όρκων πίστης μεταξύ των δύο τεχνών. Η ιδέα για ένα ποίημα μπορεί να γεννηθεί από οποιαδήποτε προσλαμβάνουσα, από έναν πίνακα ζωγραφικής, μια ταινία, ένα γλυπτό, κλπ. Όμως η μουσική είναι πάντα παρούσα στην ουσία ενός καλού ποιήματος.

* Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ελένη Καραμαγκιώλη: «Η αλήθεια στη γραφή κάποτε αναγνωρίζεται»

Ελένη Καραμαγκιώλη: «Η αλήθεια στη γραφή κάποτε αναγνωρίζεται»

Δεκάξι ιστορίες στη σύγχρονη Αθήνα δένονται με ισχυρά υλικά, στην πρώτη συλλογή διηγημάτων της Ελένης Καραμαγκιώλη με τίτλο «Μονωτική ταινία», που κυκλοφορεί εδώ και λίγο καιρό από τις εκδόσεις Ιωλκός.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια...

Κωνσταντίνος Τσάβαλος: «Αν σας αρέσουν τα ελαφριά αναγνώσματα, μείνετε μακριά»

Κωνσταντίνος Τσάβαλος: «Αν σας αρέσουν τα ελαφριά αναγνώσματα, μείνετε μακριά»

Έμπειρος δημοσιογράφος περί τα μουσικά, έχοντας βιβλία για τους Πινκ Φλόιντ, Κουίν και Ρόλινγκ Στόουνς στο ενεργητικό του, με την «Ντοπαμίνη» (εκδ. Βακχικόν) επιχειρεί μια ορμητική κάθοδο στον χώρο της πεζογραφίας.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...

Λίλια Τσούβα: «Το φανταστικό δεν είναι ξένο στις ζωές μας»

Λίλια Τσούβα: «Το φανταστικό δεν είναι ξένο στις ζωές μας»

Η Λίλια Τσούβα μας μιλάει για τη δική της είσοδο στον κόσμο της λογοτεχνίας, με αφορμή την πρώτη της συλλογή διηγημάτων «Το τραγούδι των Ινουίτ» (εκδ. Βακχικόν).

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάπο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μαρία Κάλλας: Τα βιβλία για τη μελαγχολική ντίβα

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου 1977, πέθανε στο Παρίσι από καρδιακή προσβολή στα 54 της χρόνια η «θεία» Μαρία Κάλλας. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Η μεγαλύτερη ντίβα της όπερας, η Μαρία Κάλλας, γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 2 Δεκεμβρίου 1923. Η κόρη τ...

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Συνέντευξη με τον Φινλανδό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και συγγραφέα Taavi Vartia, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Κλεμμένη νύφη» (μτφρ. Όικαρινεν-Βασιλοπούλου Γιάννα, εκδ. Βακχικόν)

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Τάβι Βάρτια είναι γνωστό...

Κάποια κορίτσια, κάποια καπέλα και ο Χίτλερ, της Τρούντι Κάντερ

Κάποια κορίτσια, κάποια καπέλα και ο Χίτλερ, της Τρούντι Κάντερ

Για το μυθιστόρημα της Trudi Kanter «Κάποια κορίτσια, κάποια καπέλα και ο Χίτλερ» (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, εκδ. Κλειδάριθμος).

Της Λεύκης Σαραντινού

Οι πρωτογενείς και άμεσες μαρτυρίες γύρω από ιστορικά γεγονότα έχουν πάντα γι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 31 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ