mplana kentriki

Η Μαρία Μπλάνα με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Στη ρωγμή του τσιμέντου − Η πόλη με τον τρόπο του χαϊκού» (εκδ. Σμίλη), καταθέτει την ποιητική της φωνή καταγράφοντας εικόνες από τη σύγχρονη αστική καθημερινότητα, με χρήση της φόρμας των χαϊκού. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρνει;

Είναι πράγματι ένα καλό ερώτημα το αν μπορεί κανείς να φέρει κάτι καινούργιο στην ποίηση σήμερα – κι είναι ακριβώς αυτό που περιμένει, ο αναγνώστης, από ένα νέο ποιητικό βιβλίο. Ίσως γι’ αυτό η ποίηση δεν είναι πια δημοφιλής. Προσωπικά πιστεύω πως θα ήταν ευεργετικό για την ποίηση κάτι το καινούργιο ως προς το περιεχόμενο. Οι παραδοσιακές φόρμες κατ’ εμέ παραμένουν ανεξάντλητες, εξού και επέλεξα Στη ρωγμή του τσιμέντου την παραδοσιακή ιαπωνική φόρμα του χαϊκού. Έχοντας δουλέψει πολύ με φόρμες που από κάποιους μπορεί να θεωρούνται ξεπερασμένες, έχοντας πειραματιστεί και με τον ελεύθερο στίχο, αντιλαμβάνομαι πως το ιδανικό για μένα είναι να γράφω δίνοντας μια νέα πνοή σε φόρμες γνώριμες, προσπαθώντας να τις φέρω στο σήμερα – αυτό είναι το «καινούργιο» που θα ‘θελα να προσδώσω στη γραφή, εν μέσω του εκδοτικού καταιγισμού της εποχής. Μάλιστα, ο παράτιτλος που σκόπευα αρχικά να δώσω στο βιβλίο ήταν «νέοι λογισμοί με τον τρόπο του χαϊκού». Συγκεκριμένα Στη ρωγμή του τσιμέντου, στόχος μου ήταν να βάλω τον αναγνώστη στη θέση του αφηγητή-περιηγητή, γιατί η συλλογή αυτή αποτελεί μιαν αφήγηση, ένα χρονικό περιπλάνησης στη σύγχρονη δυτική μεγαλούπολη – στην Αθήνα του σήμερα. Στα ενσταντανέ των δεκαεπτά συλλαβών προσπάθησα να αποτυπώσω το εφήμερο, το φευγαλέο που επαναλαμβάνεται μ’ έναν τρόπο άχρονο, κάποιες φορές ερήμην μας, δίπλα μας, δίχως να το προσέχουμε πολλές φορές, αφού είμαστε ένα κομμάτι του, μέσα στην καθημερινότητα του παλλόμενου αστικού περιβάλλοντος χώρου. 

Με ποιους στίχους από τη Συλλογή σας θα την συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτήν;

το βήμα κάποιου
έμεινε χαραγμένο
στο οδόστρωμα

✦✧✦

μια πεταλούδα
στην εφημερίδα μου
επικαιρότης

✦✧✦

όλες οι φυλές
σε κυνήγι θησαυρού
πόλη, μπλοφάρεις;

Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;

«...φυλάγουν τή μορφή τοῦ ἀνθρώπου / κι ὁ ἄνθρωπος ἔφυγε, δέν εἶναι ἐκεῖ». Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων οι στίχοι μας, τα λόγια κι η λαλιά μας, η ίδια η γλώσσα μας που αλλάζει μέρα με τη μέρα, απ’ άκρη σ’ άκρη της γης. Είναι παιδιά της καθημερινής τριβής, της χρήσης, της κατάχρησης, και όλων των επεμβάσεων που καταφέρνει σ’ αυτά ο άνθρωπος. Μαθαίνουμε να μιλάμε γιατί μας το μαθαίνουν κάποιοι – και πάντα, εκείνοι που μας το μαθαίνουν είναι εκείνοι που δεν ξεχνάμε ποτέ. Κι ύστερα, μαθαίνουμε να φτιάχνουμε δικές μας λέξεις, δικά μας νοήματα, που σίγουρα θα τα ‘χουν σκεφτεί και κάποιοι άλλοι που δεν γνωρίσαμε. Κι ύστερα μαθαίνουμε να γράφουμε από κάποιους άλλους, εξίσου σημαντικούς. Και πολλοί από εμάς ξεχνάμε να φτιάχνουμε δικές μας λέξεις και νοήματα – κι ίσως κάποτε κάποιοι μας το ξαναθυμήσουν. Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας γιατί δεν θα υπήρχαν καν αν δεν υπήρχαν άλλοι άνθρωποι. «Σπέρνουνται γεννιοῦνται σάν τά βρέφη / ριζώνουν θρέφουνται μέ τό αἷμα». Κουβαλούν μέσα τους, σαν αλυσίδα, τον απόηχο και τα ίχνη της γλώσσας, της διαλέκτου, της ιδιολέκτου, της ανθρώπινης ύπαρξης.

Στα ενσταντανέ των δεκαεπτά συλλαβών προσπάθησα να αποτυπώσω το εφήμερο, το φευγαλέο που επαναλαμβάνεται μ’ έναν τρόπο άχρονο, κάποιες φορές ερήμην μας, δίπλα μας, δίχως να το προσέχουμε πολλές φορές, αφού είμαστε ένα κομμάτι του, μέσα στην καθημερινότητα του παλλόμενου αστικού περιβάλλοντος χώρου. 

Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;

mplana ex


Ως μελετήτρια ειδικά της αγγλόφωνης κυρίως αλλά και της γαλλόφωνης ποίησης, μου αρέσει πολύ να διαβάζω ξένη ποίηση στο πρωτότυπο. Ως μεταφράστρια –που είναι και η βασική μου ιδιότητα– μου αρέσει επίσης να παρακολουθώ την εκδοτική παραγωγή μεταφρασμένης ποίησης για να μάθω, να συμπεράνω, να διαβάσω κριτικά αλλά και να απολαύσω ένα μεταφραστικό πόνημα (όταν με κάνει να ξεχνώ πως είναι μεταφραστικό). Η μετάφραση είναι κατ’ εμέ η τέχνη του να σμιλεύει κανείς έναν καθρέφτη του πρωτοτύπου κειμένου. Στην ποίηση μπορεί να χρειαστεί, προκειμένου η μετάφραση να είναι καλή, ο καθρέφτης αυτός να είναι κυρτός, σε πολλά σημεία. Πάντα κάτι χάνεται στη μετάφραση κι ετούτη η νομοτέλεια είναι και η γοητεία της. Ρόλος του μεταφραστή είναι να χάνονται όσο γίνεται λιγότερα. Επομένως, στο ερώτημα αν μπορεί να μεταφραστεί η ποίηση, απαντώ θετικά, με την προϋπόθεση ο μεταφραστής να μπορεί να ανταποκριθεί σ’ αυτόν τον ρόλο. Ως αναγνώστρια, λοιπόν, απαντώ: καλή ποίηση – από όπου κι αν προέρχεται.

Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.– το ποιητικό σας έργο; 

Το «είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας» ισχύει, αναμφίβολα, για όσα έχει να μας πει κάθε μορφή έκφρασης – πόσο μάλλον καλλιτεχνική. Η τέχνη της μουσικής είναι τόσο έντονα συνυφασμένη με αυτή της ποίησης που θα μπορούσε κανείς να πει πως αποτελεί κομμάτι της, από καταβολής της τελευταίας, κι είναι αυτή που μ’ έχει επηρεάσει περισσότερο απ’ όλες τις μορφές τέχνης, ίσως επειδή είχα την τύχη να διδαχτώ μουσική από μικρή ηλικία. Η ίδια η γλώσσα μας είναι γεμάτη μουσικές τροπές και παύσεις, σιωπές, ακόμα και η αναπνοή ή ο χτύπος της καρδιάς μας. Αγαπώ πολύ τη μουσική και τις καλές μελοποιήσεις της ποίησης – που τις βλέπω σαν μια... ανανέωση όρκων πίστης μεταξύ των δύο τεχνών. Η ιδέα για ένα ποίημα μπορεί να γεννηθεί από οποιαδήποτε προσλαμβάνουσα, από έναν πίνακα ζωγραφικής, μια ταινία, ένα γλυπτό, κλπ. Όμως η μουσική είναι πάντα παρούσα στην ουσία ενός καλού ποιήματος.

* Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μαίρη Μπαϊρακτάρη: «Βλέπω τη μετάφραση ως μεταφορά των ανθρώπινων σχέσεων»

Μαίρη Μπαϊρακτάρη: «Βλέπω τη μετάφραση ως μεταφορά των ανθρώπινων σχέσεων»

Μια αξιοπρόσεκτη ποιητική συλλογή με τίτλο «Μετάφραση άνευ όρων» μας συστήθηκε πρόσφατα η Μαίρη Μπαϊρακτάρη, από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρ...

Μηνάς Στραβοπόδης: «Θεωρώ τη λογοτεχνία κάτι ιερό»

Μηνάς Στραβοπόδης: «Θεωρώ τη λογοτεχνία κάτι ιερό»

Πρώτη εμφάνιση με μυθιστόρημα 400 σελίδων και δράση που εκτυλλίσεται σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, εν μέσω πανδημίας, έξαρσης της ακροδεξιάς και κλιματικής κρίσης. Ο Μηνάς Στραβοπόδης είναι μόλις 24 ετών και με το μυθιστόρημά του «Ο επαναστάτης της αβύσσου» (εκδ. Αρμός) εισέρχεται δυναμικά στον συγγραφικό χώρο. ...

Ελένη Καραμαγκιώλη: «Η αλήθεια στη γραφή κάποτε αναγνωρίζεται»

Ελένη Καραμαγκιώλη: «Η αλήθεια στη γραφή κάποτε αναγνωρίζεται»

Δεκάξι ιστορίες στη σύγχρονη Αθήνα δένονται με ισχυρά υλικά, στην πρώτη συλλογή διηγημάτων της Ελένης Καραμαγκιώλη με τίτλο «Μονωτική ταινία», που κυκλοφορεί εδώ και λίγο καιρό από τις εκδόσεις Ιωλκός.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

«Έλγκαρ», του Αχιλλέα Κυριακίδη (κριτική)

Για το βιβλίο του Αχιλλέα Κυριακίδη «Έλγκαρ» (εκδ. Πατάκη).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Πιστός όπως πάντα στη μικρή φόρμα σε κάθε έκφανση της δημιουργίας του, ο Αχιλλέας Κυριακίδης προσδιορίζει, στη νέα του συλλογή, ειδολογικά τα κείμενά του με όρους μουσι...

«Γενικά συμπτώματα», του Τάκη Καμπύλη (κριτική)

«Γενικά συμπτώματα», του Τάκη Καμπύλη (κριτική)

Για τη νουβέλα του Τάκη Καμπύλη «Γενικά συμπτώματα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το βιβλίο κακώς ονομάζεται «νουβέλα». Όχι μόνο επειδή οι 179 σελίδες του ξεπερνούν κατά πολύ το όριο πάνω από το οποίο αρχίζει η επικράτεια του μυθισ...

Βραβεία Εταιρείας Συγγραφέων 2021: Απονεμήθηκαν στους Σπ. Γούλα και Γ. Μπαλαμπανίδη

Βραβεία Εταιρείας Συγγραφέων 2021: Απονεμήθηκαν στους Σπ. Γούλα και Γ. Μπαλαμπανίδη

Απονεμήθηκαν τα Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2021 για βιβλία πρωτοεμφανιζόμενων στην ποίηση και την πεζογραφία που εκδόθηκαν το 2020. Η τελετή έγινε στο Μέγαρο Μουσικής. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ