ioulita

Η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου αναζητά την οργανική σχέση μεταξύ των τεχνών.

Στον Πάρι Κωνσταντινίδη

Για δωδέκατη συνεχή χρονιά το Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη στην οδό Πολυγνώτου 9-11 στην Πλάκα φιλοξενεί την Ορχήστρα των Χρωμάτων για δέκα Δευτέρες γεμάτες «λογοτεχνία και μουσική», τις οποίες εμπνεύστηκε και επιμελείται η ποιήτρια Ιουλίτα Hλιοπούλου.

Ο φετινός θεματικός κύκλος ασχολείται με την «Πέμπτη Εποχή»...

...και έχει εμπνευστεί από τα «Παράθυρα στην Πέμπτη Εποχή», μια ενότητα ποιημάτων από την ποιητική συλλογή «Προσανατολισμοί» του Οδυσσέα Ελύτη. Η «Πέμπτη Εποχή», λοιπόν, πραγματεύεται μια διαφορετική –εκτός χρόνου– εποχή. Αποτελεί μια αναφορά στην παιδικότητα και στην αναζήτησή της, κατά την οποία δημιουργούνται οι καταβολές που θα αναπτυχθούν για όλη τη ζωή του ανθρώπου. Αφορά, όμως, και μια άλλη, κρυμμένη αλήθεια, έναν μυστικό χρόνο, κατά τον οποίο ευαισθητοποιείται κανείς ιδιαίτερα, και αυτό αποτελεί σημαντική στιγμή που καθορίζει τη μετέπειτα ζωή του ανθρώπου.

Και με ποιον τρόπο συνδυάζετε τα παραπάνω με την Ορχήστρα των Χρωμάτων; Πώς «παντρεύετε» δηλαδή τη λογοτεχνία με τη μουσική;

Για κάθε βιβλίο που έχουμε επιλέξει, αναθέτουμε σε έναν συνθέτη να γράψει πρωτότυπη μουσική, αφού φυσικά έχει διαβάσει το έργο. Το κείμενο συνήθως δεν είναι αυτούσιο, αλλά κολάζ, το οποίο διατηρεί τη νοηματική ενότητα του συνολικού έργου και ταυτόχρονα αφήνει να φανεί το ύφος του συγγραφέα, καθώς και ο τρόπος εξέλιξης της πλοκής. Η απαγγελία του κειμένου γίνεται από έναν ηθοποιό.

Πώς προέκυψε η ιδέα;

Προερχόμενη από τον χώρο της λογοτεχνίας και ευρισκόμενη στο διοικητικό συμβούλιο της Ορχήστρας των Χρωμάτων, που χάρη στον Γιώργο Κουρουπό ξέρει να συνδυάζει τη μουσική με τις άλλες τέχνες, ήταν φυσικό να αναζητήσω αυτό τον δρόμο. Ξέρετε, με κούραζε όταν η μουσική σε διάφορες εκδηλώσεις, όπως π.χ. σε λογοτεχνικές βραδιές, λειτουργούσε ως γέφυρα ή «χαλί», ενώ ταυτόχρονα κάποιος διάβαζε απλώς αποσπάσματα, αλλά όχι το σύνολο, ή μία ενότητα του βιβλίου. Η μουσική, η οποία δεν είχε γραφεί για το συγκεκριμένο έργο, μπορεί να ταίριαζε ή όχι. Το αποτέλεσμα ίσως να ήταν συμπαθητικό, αλλά δεν διερευνούσε την οργανική σχέση που μπορεί να υπάρχει μεταξύ των δύο τεχνών. Η μουσική που γράφουν οι συνθέτες για το «Λογοτεχνία και Μουσική» άλλοτε συμπλέκεται με κάθε λέξη, άλλοτε απαντά στον λόγο, άλλοτε δρα αυτόνομα και άλλοτε παράλληλα, αλλά πάντοτε έρχεται σε διάλογο με το έργο.

Τι προσφέρει μια τέτοια βραδιά στο κοινό;

 Στην Ελλάδα όλοι επικαλούνται τον πολιτισμό, συνήθως χωρίς αντίκρισμα.

Προσφέρει μια βραδιά με ευαισθησία, ποιότητα, πνευματικότητα... Δίνει το έναυσμα για να επανέλθει ο αναγνώστης μόνος του στο βιβλίο ή την αφετηρία για να αποκτήσει σχέση με αυτό. Η μουσική ευαισθητοποιεί συναισθηματικά περισσότερο, ίσως, από τον λόγο. Η παράσταση όχι μόνο γνωρίζει στον ακροατή ένα κείμενο, αλλά τον ταξιδεύει σε έναν κόσμο, σε μια ατμόσφαιρα, ώστε να αναζητήσει τη δική του σχέση με τον συγγραφέα ή τον συνθέτη.

Τι κατάφερε ο θεσμός στα δώδεκα χρόνια της ύπαρξής του;

Κατάφερε να έχει ένα φανατικό, σταθερό κοινό, που διευρύνεται ανάλογα με το θέμα της εκάστοτε εκδήλωσης. Κατάφερε να αγαπήσει τις δυσκολίες του χώρου –που δεν αποτελεί αίθουσα συναυλιών– και να μας κινητοποιήσει να βρούμε λύσεις, ώστε να ευαισθητοποιήσουμε και, αν θέλετε, να εντυπωσιάσουμε τον ακροατή μέσα από μια λιτότητα μέσων, μέσα από την ουσία, και όχι μέσα από τη φαντασμαγορία. Ο χώρος, που έχει πολύ καλή ακουστική, έχει γίνει για εμάς μια ζεστή αγκαλιά.

Υπάρχουν, όμως, και στόχοι που δεν επιτεύχθηκαν;

Δεν καταφέραμε να ηχογραφήσουμε αυτές τις συναυλίες και να έχουμε ακόμα πυκνότερη δραστηριότητα, καθώς αυτό δεν μας το επιτρέπουν τα οικονομικά μας. Αν και οι εκδηλώσεις μας είναι αυτοχρηματοδοτούμενες, τα λειτουργικά έξοδα –βάσει του ιδρυτικού της ορχήστρας– καταβάλλονται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Αυτά, όμως, δεν καταβάλλονται ούτε τακτικά ούτε πάντα στην ώρα τους, με αποτέλεσμα στο παρελθόν οι μουσικοί να είχαν μείνει για πολλούς μήνες απλήρωτοι. Αυτά συνέβησαν και σε καιρούς που δεν υπήρχαν αντικειμενικές δυσκολίες, όπως η σημερινή. Δεν ξέρω κατά πόσο όλοι όσοι βρέθηκαν στα ηνία του Υπουργείου Πολιτισμού είχαν τη γνώση και την ευαισθησία να κατανοήσουν το θέμα του σύγχρονου πολιτισμού και να τον ενισχύσουν. Όλοι επικαλούνται την Ελλάδα και τον πολιτισμό, αλλά στην πράξη συχνά δεν υπάρχει κανένα αντίκρισμα αυτών που λέγονται συνήθως προεκλογικά.

Πάρις Κωνσταντινίδης

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Με αφορμή το νέο του λογοτεχνικό έργο «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο) συζητάμε με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Π. Βλαχογιάννη για τα ψυχικά και λογοτεχνικά τοπία, την αδυναμία να ορίσουμε το σώμα μας και τη γλώσσα ως πρωταρχικό δοχείο για την κατασκευή της πραγματικότητας. 

Συ...

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Το Νεραϊδάκι» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), η συγγραφέας και μεταφράστρια Νόρα Πυλόρωφ απάντησε σε ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση

«Το Νεραϊδάκι», όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία σας, είναι ένα πο...

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Οι εκδόσεις Carnívora είναι ένας από τους νέους εκδοτικούς οίκους που διαθέτει ξεκάθαρο όραμα και το οποίο έχει επικοινωνήσει με απόλυτη επιτυχία στους αναγνώστες. Μοναδική και βραβευμένη αισθητική μαζί με προσεκτικές επιλογές τίτλων, φροντισμένα κείμενα και άρτιο τυπογραφικό αποτέλεσμα είναι τα επιμέρους στοιχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ