alt

Με αφορμή την κυκλοφορία της ανθολογίας με κείμενα του Γιώργου Χειμωνά, Αγάπη σαν ακολασία (εκδ. Κριτική), θέσαμε στον Αργύρη Παλούκα, ο οποίος επέλεξε τα αποσπάσματα και έγραψε την εισαγωγή του τόμου, μερικές ερωτήσεις για τη σχέση του με το έργο του σημαντικού πεζογράφου και μεταφραστή.

Του Κώστα Αγοραστού

Στον τόμο Αγάπη σαν ακολασία ανθολογείτε Γιώργο Χειμωνά. Ποιος είναι ο κοινός τόπος αυτών των αποσπασμάτων, πέραν του προφανούς, της αγάπης, δηλαδή;

Κοινός τόπος των κειμένων είναι το όραμα ενός συγγραφέα, που δεν το εγκαταλείπει ούτε στιγμή, πιστός σαν σκυλί σε αυτό.

Μπορεί να ονομάζετε την αγάπη «προφανή τόπο», όμως δεν είναι καθόλου, ούτε ως έννοια και πρακτική στην ίδια τη ζωή, αλλά ούτε και ως θεματική της παρούσας ανθολόγησης. Δεν εφευρέθηκε, δεν αποτελεί σχηματικό άξονα, ώστε να στεγαστούν με το ζόρι τα αποσπάσματα. Κοινός τους τόπος λοιπόν είναι όσα μπορεί να δει κανείς στην αγάπη, από τη δική του σκοπιά. Αλλιώς τη βλέπει ένας απελπισμένος, αλλιώς ένας μόνος, αλλιώς ένας ερωτευμένος, αλλιώς ο σύντροφος, ο φίλος, ο άνθρωπος που δεν γνωρίζαμε μέχρι χτες και εμφανίζεται ξαφνικά στη ζωή μας. Και, φυσικά, αλλιώς ο ίδιος μας ο εαυτός όταν μιλάει με τον εαυτό του. Αλλά και πέρα από όλα αυτά, ίσως το κυριότερο, κοινός τόπος των κειμένων είναι το όραμα ενός συγγραφέα, που δεν το εγκαταλείπει ούτε στιγμή, πιστός σαν σκυλί σε αυτό. Η συνέπειά του.

Αποδομώντας τα κείμενα του Γιώργου Χειμωνά και προτείνοντας τα συγκεκριμένα αποσπάσματα, ήταν στις προθέσεις σας να δείξετε μια πιο έκκεντρη συγγραφική του εικόνα και ταυτοχρόνως να «καθρεφτιστείτε» κι εσείς μέσα σε αυτή;

Δεν πρόκειται για αποδόμηση, καμία τέτοια πρόθεση δεν υπάρχει. Αν με τη λέξη «έκκεντρη» εννοείτε την ιδιαίτερη, την εκτός παραδοσιακού συγγραφικού πλαισίου, την «εναλλακτική», τότε ναι. Αλλά και πάλι, δεν θα ήμουν ειλικρινής αν έλεγα ότι αυτό ήταν στην πρώτη γραμμή των προθέσεών μου. Ευτυχώς, προτεραιότητά μου ήταν η αγάπη για το έργο του Γιώργου Χειμωνά. Το δε καθρέφτισμα προηγήθηκε φυσικά της ανθολόγησης. Το εννοώ αυτό που είπα παραπάνω. Πρόκειται για αγάπη. Κι όπως λέει κι ο ίδιος ο Χειμωνάς, «Αγαπώ σημαίνει κάνω ένδοξο έναν άνθρωπο». Ας πούμε λοιπόν ότι, χωρίς να σηκώνω κανένα λάβαρο, θέλω να τιμήσω αυτόν τον τόσο σημαντικό συγγραφέα και διανοητή, που αξίζει να διαβαστεί πάλι και μάλιστα από τους νεότερους και τους πολύ νέους.

altΠότε ήρθατε πρώτη φορά σε επαφή με τα κείμενα του Χειμωνά; Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε σ' αυτά;

Το 2007, το θυμάμαι σαν τώρα, γιατί τότε ήταν η χρονιά που γνώρισα τον φίλο και κατόπιν δάσκαλό μου ποιητή Γιάννη Κοντό. Μου έδινε συχνά βιβλία στις συναντήσεις μας. Κάποιο μεσημέρι λοιπόν μου έδωσε το Μυθιστόρημα του Χειμωνά. Είναι νομίζω το πιο μικρό βιβλίο του. Επίτηδες του έδωσε μάλιστα αυτόν τον τίτλο. Ειρωνικά, σχολιάζοντας την κρατούσα φλυαρία. Αν και μικρό σε έκταση, το Μυθιστόρημα λέει πολλά περισσότερα. Τώρα, το τι με γοήτευσε το εξηγώ στην εισαγωγή μου στην Αγάπη σαν ακολασία. Θα πω μόνο πως περνούν από το έργο του όλα τα συναισθήματα. Η αγάπη, ο φόβος, το μίσος, η λύπη. Ο Χειμωνάς ήταν και γιατρός, νευρολόγος και ψυχίατρος. Ήρθε αντιμέτωπος με τον άνθρωπο μέσα στα νοσοκομεία, τους είδε στις πιο αδύναμες στιγμές τους, γυμνούς, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Το έργο του μιλάει μια κοινή γλώσσα, για την ανθρώπινη μοίρα. Το λέω και το πιστεύω: βρίσκει κανείς λύτρωση διαβάζοντάς τον. Κι έπειτα, το όραμα που έχτισε και που υπερασπίστηκε: ο άνθρωπος στο κέντρο, όχι η γλώσσα.

Αγάπη σαν... Μπορούμε να περικλείσουμε την αγάπη σε ένα σχήμα ή διαρκώς την προσεγγίζουμε κυκλωτικά;

H αγάπη είναι κάτι καλό, όπως κι η ομορφιά, όπως μια χειρονομία που δεν περιμένεις.

Σχήματα δεν υπάρχουν για τίποτα στη ζωή, κι αν φτιάχνουμε, αυτά αλλάζουν. Καλώς ή κακώς, υπάρχει μια λειτουργία στην καθημερινότητά μας, ξαφνική, παρήγορη, ελπιδοφόρα κι ανακουφιστική, η οποία μας βγάζει συνεχώς από το πρόγραμμα. Καλώς ή κακώς, τα γεγονότα μάς προλαβαίνουν, κι αυτό δεν είναι κακό. Συχνά η λύση δίνεται από μόνη της σε πολλά πράγματα. Κι έπειτα, η αγάπη είναι τόσο διαφορετική για τον καθένα. Θα πω κάτι που μου φαίνεται το πιο πειστικό: «αγαπώ σημαίνει επιλέγω». Τα εισαγωγικά μπαίνουν επειδή δεν είναι δική μου η σκέψη, αλλά ούτε του Χειμωνά. Στον Χειμωνά έχει κανείς την αίσθηση ότι, παρά το ότι όλοι μας αγαπάμε με διαφορετικό τρόπο, το έργο του, τόσο βαθιά ανθρώπινο, αγκαλιάζει όλους αυτούς τους τρόπους – ή έστω τους περισσότερους. Κατά τη γνώμη μου, η αγάπη είναι κάτι καλό, όπως κι η ομορφιά, όπως μια χειρονομία που δεν περιμένεις. Και ως τέτοια δυστυχώς μάς βρίσκουν συχνά ανίκανους να ανταποκριθούμε, επειδή βαθιά μέσα μας πιστεύουμε ότι δεν αξίζουμε το ωραίο και το καλό. Ακόμα όμως κι αυτό, αυτή η εκδοχή της αγάπης, θίγεται στο έργο του Χειμωνά, κι αυτό, ανάμεσα σε άλλα, είναι το μεγαλείο του.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Με αφορμή το νέο του λογοτεχνικό έργο «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο) συζητάμε με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Π. Βλαχογιάννη για τα ψυχικά και λογοτεχνικά τοπία, την αδυναμία να ορίσουμε το σώμα μας και τη γλώσσα ως πρωταρχικό δοχείο για την κατασκευή της πραγματικότητας. 

Συ...

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Το Νεραϊδάκι» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), η συγγραφέας και μεταφράστρια Νόρα Πυλόρωφ απάντησε σε ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση

«Το Νεραϊδάκι», όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία σας, είναι ένα πο...

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Οι εκδόσεις Carnívora είναι ένας από τους νέους εκδοτικούς οίκους που διαθέτει ξεκάθαρο όραμα και το οποίο έχει επικοινωνήσει με απόλυτη επιτυχία στους αναγνώστες. Μοναδική και βραβευμένη αισθητική μαζί με προσεκτικές επιλογές τίτλων, φροντισμένα κείμενα και άρτιο τυπογραφικό αποτέλεσμα είναι τα επιμέρους στοιχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ