Βαγγέλης Μανουβέλος: «Η αγάπη δεν είναι πάντοτε μια δύναμη που ενώνει»

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Το αρχικό ερέθισμα δεν ήταν μια ιστορία αλλά μια εικόνα: έξι άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, που περπατούσαν στην Πανεπιστημίου ανά ζευγάρια και φαίνονταν να συνδέονται μεταξύ τους με δεσμούς. Δεσμούς ορατούς κι αόρατους. Αναρωτήθηκα πώς μια αλλαγή ή μια πιθανή προστριβή, μπορεί να μεταβάλει την πορεία πολλών ζωών ταυτόχρονα. Σταδιακά γεννήθηκαν οι ήρωες κι άρχισαν να αποκτούν τη δική τους φωνή.

Από νωρίς κατάλαβα ότι δεν με ενδιέφερε να αφηγηθώ απλώς μια ιστορία για τον έρωτα, αλλά για τις πολλαπλές μορφές που μπορεί να πάρει η ανθρώπινη επιθυμία, η ανάγκη για επικοινωνία κι η αναζήτηση της προσωπικής ελευθερίας. Όσο προχωρούσε η συγγραφή, συνειδητοποιούσα ότι οι ήρωες δεν υπηρετούσαν πλέον μια ιδέα, αλλά ήταν εκείνοι που διαμόρφωναν την ιστορία.

Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;

Νομίζω πως οι χαρακτήρες προηγούνται της πλοκής. Αν δεν γνωρίσω σε βάθος τους ανθρώπους που κατοικούν στις σελίδες του βιβλίου, δεν μπορώ να σχεδιάσω πειστικά γεγονότα. Προσπαθώ να τους αντιμετωπίζω ως διαφορετικές προσωπικότητες, με αντιφάσεις, αδυναμίες κι απρόβλεπτες αντιδράσεις.

Στο βιβλίο, η Μάρω αναζητά μια δεύτερη ευκαιρία κι έρχεται αντιμέτωπη με όσα πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω. Ο Σταύρος παλεύει περισσότερο με τις προσωπικές του ήττες παρά με τους ανθρώπους γύρω του. Ο Ορέστης, που αυτοπροσδιορίζεται ως non-binary, προσπαθεί να ορίσει τη θέση του σε έναν κόσμο που συχνά βιάζεται να τον κατατάξει. Ο Φάνης πιστεύει πως μπορεί να ελέγξει τη ζωή του, μέχρι που οι επιλογές του αρχίζουν να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες. Η Αλεξία κουβαλά ένα παρελθόν που εξακολουθεί να καθορίζει τις αποφάσεις της. Η Νάντια ισορροπεί ανάμεσα σε όσα περιμένουν οι άλλοι από εκείνη και σε όσα πραγματικά επιθυμεί η ίδια.

Το μυθιστόρημά σας μιλά για την αγάπη και τον έρωτα, δύο κλασικά «μεγάλα» θέματα της λογοτεχνίας. Με ποιον ιδιαίτερο τρόπο τα προσεγγίζετε;

Με ενδιέφερε να απομακρυνθώ από την εξιδανικευμένη εικόνα του έρωτα. Ο έρωτας στο βιβλίο δεν εμφανίζεται ως λύτρωση αλλά ως μια δύναμη που αποκαλύπτει όσα οι άνθρωποι προσπαθούν να κρύψουν ακόμη κι από τον ίδιο τους τον εαυτό.

Με ενδιέφερε επίσης να δείξω ότι η αγάπη δεν είναι πάντοτε μια δύναμη που ενώνει.

Οι ήρωες δεν αναζητούν απλώς έναν σύντροφο, αναζητούν την αποδοχή, την ταυτότητα, την επιβεβαίωση και τελικά το θάρρος να ζήσουν σύμφωνα με τις πραγματικές τους επιθυμίες. Με ενδιέφερε επίσης να δείξω ότι η αγάπη δεν είναι πάντοτε μια δύναμη που ενώνει. Μπορεί να λυτρώσει, αλλά μπορεί και να τραυματίσει, να οδηγήσει σε δύσκολες αποφάσεις και να ανατρέψει βεβαιότητες χρόνων.

Το τρίγωνο είναι ένα σχήμα που έχει χρησιμοποιηθεί πολύ στην κλασική δραματουργία, ειδικά στο θέατρο. Έχουν αυτές οι παλιές δυναμικές ισχύ στη δική σας, σύγχρονη ιστορία;

Αναμφίβολα. Οι ανθρώπινες σχέσεις εξακολουθούν να κινούνται γύρω από την επιθυμία, τη ζήλια, την απώλεια και την ανάγκη να αγαπηθούμε. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ταυτότητα, τις σχέσεις και τα όριά τους. Στο δικό μου μυθιστόρημα, το τρίγωνο δεν είναι απλώς ένα ερωτικό σχήμα. Είναι μια μεταφορά της ανθρώπινης πολυπλοκότητας.

Με αυτή την έννοια, το σχήμα γίνεται ένας τρόπος να μιλήσω για τη σχετικότητα της αλήθειας και για το πώς κάθε άνθρωπος κουβαλά τη δική του εκδοχή της ίδιας ιστορίας.

Κάθε φορά που ένας ήρωας μετακινείται εσωτερικά, μετακινείται ολόκληρη η γεωμετρία των σχέσεων. Γι' αυτό και το τρίγωνο αποκτά τελικά έξι πλευρές. Γιατί κάθε σχέση αντανακλάται διαφορετικά μέσα από το βλέμμα των άλλων. Με αυτή την έννοια, το σχήμα γίνεται ένας τρόπος να μιλήσω για τη σχετικότητα της αλήθειας και για το πώς κάθε άνθρωπος κουβαλά τη δική του εκδοχή της ίδιας ιστορίας.

Εργάζεστε στον τραπεζικό τομέα και διδάσκετε οικονομικά. Επηρεάζει με κάποιον τρόπο η ιδιότητα του οικονομολόγου τη συγγραφική σας ματιά;

Θα έλεγα ότι οι δύο κόσμοι συνομιλούν περισσότερο απ' όσο φαίνεται. Η επαγγελματική μου ενασχόληση με τη διαχείριση κινδύνων με έχει μάθει να αναζητώ τα αίτια πίσω από κάθε απόφαση και να κατανοώ πώς μια μικρή μεταβολή μπορεί να επηρεάσει ένα ολόκληρο σύστημα. Στη λογοτεχνία συμβαίνει κάτι αντίστοιχο, μόνο που το «σύστημα» είναι ο άνθρωπος κι οι σχέσεις του. Στο βιβλίο δεν με ενδιαφέρει να προβλέψω την εξέλιξη των γεγονότων, αλλά να φωτίσω την ανθρώπινη πολυπλοκότητα.

Η ανάλυση ανήκει στην επαγγελματική μου ζωή, η ενσυναίσθηση καθοδηγεί τη συγγραφική. Πιστεύω ότι η λογοτεχνία δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις αλλά καλύτερες ερωτήσεις. Ίσως τελικά κι οι δύο ιδιότητες υπηρετούν τον ίδιο στόχο: την καλύτερη κατανόηση του ανθρώπου, είτε μέσα από αριθμούς είτε μέσα από ιστορίες.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Βαγγέλης Μανουβέλος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1979 και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Βανκούβερ του Καναδά. Εργάζεται στον τραπεζικό τομέα και διδάσκει οικονομικά και διαχείριση κινδύνων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Παράλληλα, συνεργάζεται με το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης σε προγράμματα εκπαίδευσης στελεχών του δημόσιου τομέα.

Έχει συγγράψει βιβλία στους τομείς της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης και της διαχείρισης κινδύνων. Διηγήματα και θεατρικά έργα του έχουν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά κι ιστοτόπους κι έχουν διακριθεί σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Οι έξι πλευρές του τριγώνου είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.