5 λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Ορέστης Φιωτάκης, για το μυθιστόρημά του «Άλογα» (εκδ. Πατάκη).
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Αρχικό ερέθισμα ήταν ένα ταξίδι στη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 2023. Πολλές μηχανές ακουγόταν κάθε βράδυ ακριβώς τα μεσάνυχτα στη λεωφόρο Αγίου Δημητρίου. Αυτό μου έδωσε την πρώτη ιδέα. Μια μονοήμερη εκδρομή στην επαρχία γύρω από την Πέλλα και συγκεκριμένα το χωριό «Αρχάγγελος», με ενέπνευσε πολύ για τις περιγραφές των τοπίων και τις φυσιογνωμίες των ανθρώπων.
Στο ίδιο ταξίδι άκουσα για πρώτη φορά το «Horses» της Patti Smith που θα έλεγα πως μου έδωσε ρυθμό, σαν μικρό σπρώξιμο. Την εισαγωγή με τη διήγηση του ονείρου του αφηγητή, την έγραψα στο λεωφορείο της επιστροφής από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα.
Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;
Πάντα ξεκινάω από τους χαρακτήρες, προσπαθώντας να αποφεύγω σε μικρό (ή μεγάλο) βαθμό ψυχολογικές προσεγγίσεις. Η πλοκή έρχεται ως μια διαδοχή καταστάσεων, στην οποία αφήνω τον εκάστοτε χαρακτήρα να δράσει αναλόγως. Δίνω ίσως λίγο περισσότερο βάρος στους χαρακτήρες, γιατί χωρίς πρόσωπα δε μπορώ να γράψω, ενώ χωρίς πλοκή νομίζω πως το έχω καταφέρει αρκετές φορές. Ακόμα κι αν αυτό σημαίνει πως η ίδια η συνείδηση του χαρακτήρα θα γίνει η πλοκή. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και στα Άλογα, αν και στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτουν και κάποια εξωτερικά ερεθίσματα.
Μια συμμορία νεαρών μηχανόβιων στην επαρχία που αμφισβητεί τους κανόνες και πειραματίζεται με τη σεξουαλικότητά της. Με ποιον τρόπο το μυθιστόρημά σας προσεγγίζει την κουήρ ταυτότητα;
Κύρια κατεύθυνση της αφήγησης ήταν η ανακάλυψη της ταυτότητας στο επικίνδυνο σημείο ανάμεσα στην εφηβεία και την ενηλικίωση. Υπάρχει βία και υπερβολή σε αυτή την ηλικία, οι ανακαλύψεις για τον εαυτό μπορούν να γίνουν επίπονες. Η σεξουαλική ταυτότητα, κουήρ ή μη, είναι άλλο ένα θέμα προς ανακάλυψη – συνήθως φλέγον. Όμως στα Άλογα πρόκειται για μια διασπασμένη ταυτότητα, οπότε κάθε ανακάλυψη διαστρεβλώνεται. Ο αφηγητής έχει επίγνωση του ρόλου του ως αφηγητή και αυτό το χρησιμοποιεί υπέρ του. Τα ψέματα που λέει στον εαυτό του, γίνονται τα ψέματα που λέει σε εμάς ως αναγνώστες. Μέσα από όλο αυτό, στόχος μου ήταν να προσεγγίσω μια κουήρ θεματική χτίζοντας μια μάλλον στερεοτυπική δομή, μόνο και μόνο για να την γκρεμίσω.
Ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα;
Η επινόηση έχει πάντα μικρή ή μεγάλη δόση αλήθειας. Αλλά εξαρτάται από το έργο, γιατί κάποια έργα αποκρύπτουν καλύτερα τις αλήθειες τους, ενώ άλλα τις δίνουν ξεκάθαρα. Προσωπικά, μια δόση αλήθειας είναι απαραίτητη για να δουλέψω πάνω σε κάτι. Σίγουρα δεν με ενδιαφέρει να δουλέψω αυτοβιογραφικά, ασχολούμαι κυρίως με τη μυθοπλασία. Αλλά ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να θέλω να εκφράσω κάτι αληθινό. Αλλιώς, δε θα με αφορά αυτό που έχω μπροστά μου και τελικά θα το παρατήσω.
Η επινόηση μπορεί να είναι μέσο επικοινωνίας της αλήθειας, οπότε η πλάστιγγα είναι κάπου στη μέση.
Φαινομενικά, το συγκεκριμένο βιβλίο δεν έχει μεγάλη σχέση με εμένα. Για παράδειγμα, δεν έχω οδηγήσει μηχανή ποτέ στη ζωή μου και δεν το έχω στα άμεσα σχέδιά μου. Όμως είχα κάτι συγκεκριμένο να εκφράσω και για αυτό δεν το παράτησα. Η επινόηση μπορεί να είναι μέσο επικοινωνίας της αλήθειας, οπότε η πλάστιγγα είναι κάπου στη μέση.
Έχετε σπουδάσει σκηνοθεσία στο Εθνικό Θέατρο. Επηρέασαν με κάποιον τρόπο οι σπουδές σας τη συγγραφική ματιά σας;
Όσοι έχουν ασχοληθεί με το θέατρο και ύστερα περνάνε σε οποιαδήποτε μορφή λογοτεχνίας, αποκτούν μια ελευθερία. Αυτό μπορεί να είναι μεγάλο προτέρημα και μεγάλη παγίδα επίσης. Προτέρημα είναι γιατί σταματάς να ασχολείσαι τόσο πολύ με «κανόνες», βγαίνεις λίγο από τα κουτιά, αποκτάς μεγαλύτερη άνεση στο να πειραματιστείς και να ζωντανέψεις τα πράγματα. Αλλά αυτό χρειάζεται και πειθαρχία, αλλιώς θα παρασυρθείς. Κατά τη γνώμη μου, χαρακτηριστικός κίνδυνος είναι πως το θέατρο μπορεί να φέρει στον πεζό λόγο ασταμάτητη φλυαρία.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Ορέστης Φιωτάκης γεννήθηκε το 2001 στην Κρήτη. Το 2022 αποφοίτησε από το Τµήµα Σκηνοθεσίας της Δραµατικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Το διήγηµά του «Ο Αµνός του Θεού» έχει συµπεριληφθεί στην ανθολογία τρόµου Πήρα µια τροµάρα (εκδ. Λογότυπο, 2022).
Το 2024 εκδόθηκε η νουβέλα του Αθήνα/Επιστροφή: Μια αποτύπωση της τελευταίας ηµέρας του αιωνόβιου εξερευνητή (εκδ. Συρτάρι). Τα Άλογα είναι το πρώτο του µυθιστόρηµα. Ζει στο Παρίσι.
