Ο Θανάσης Βαλτινός, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της γενιάς του, μας μιλάει για το τελευταίο του βιβλίο, τη διαδικασία της γραφής και τα καθήκοντά του ως Πρόεδρος του Ε.ΚΕ.ΒΙ.
Στον Κώστα Αγοραστό
Το τελευταίο σας μυθιστόρημα «Ανάπλους» είχε υπότιτλο «Ο θάνατος και η λαγνεία στην εποχή της εφηβείας». Ήταν αυτά τα δυο κυρίαρχα στοιχεία στη δική σας εφηβεία;
Δεν είναι ακριβώς υπότιτλος. Θα μπορούσε πάντως. Τον θάνατο τον κουβάλησε η Ιστορία. Όσο για την λαγνεία – θεωρώ ότι είναι αναπόσπαστο στοιχείο, όχι μόνο της εφηβείας, της ανθρώπινης ζωής.
Έπαψαν ποτέ να κυριαρχούν στη ζωή σας; Αν ναι, ποια άλλα μοτίβα κατέκτησαν την κεντρική θέση στο κοσμοείδωλό σας;
Όχι, αλλά δημιουργήθηκαν -ή καλλιεργήθηκαν- άλλες προτεραιότητες. Η ανάγκη να στερεωθούν οι μορφές κάποιων ινδαλμάτων π.χ.
Πιστεύετε ότι ο θάνατος και η λαγνεία κυριαρχούν ως μοτίβα στην ψυχοσύνθεση αδιακρίτως όλων των εφήβων;
Κανονικά, ναι. Για το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών πάντως, αμφιβάλλω.
Με το τελευταίο σας μυθιστόρημα μοιάζει να μας ανοίγετε ένα μικρό παράθυρο προς τις συγγραφικές σας μεθόδους. Είναι όντως παράθυρο ή παραμορφωτικός καθρέφτης;
Θα απαντήσετε εσείς.
Όλο σας το συγγραφικό έργο χαρακτηρίζεται, εκτός των άλλων, και από ένα έντονο παιχνίδι με τη φόρμα. Μιλήστε μου για το πώς ξεκινάει η αλληλεπίδραση του θέματός σας με την φόρμα του κειμένου σας κάθε φορά.
Σίγουρα όχι για εντυπωσιασμό. Τη φόρμα την επιβάλλει η ανάγκη δραστικότητας. Τα θέματα στην τέχνη είναι σταθερά, μέχρι βαρεμάρας, τα ίδια. Ως εκ τούτου πρέπει να αποκτήσουν ζωντάνια μέσα από τη μορφή. Η ανανέωση των μορφών είναι πάγιο ζητούμενο.
Γράφετε εύκολα, κ. Βαλτινέ;
Όχι. Η ευκολία στο γράψιμο κραυγάζει.
Συνήθως γράφετε κάτι που είναι ήδη ολοκληρωμένο στον νου σας, ή αφήνετε το κείμενο να σας παρασύρει;
Το γράψιμο είναι περιπέτεια. Και ο στοχασμός το ίδιο. Και τα δύο δεν ολοκληρώνονται παρά μονάχα όταν μπει η τελευταία τελεία. Διαφορετικά είναι κατασκευές.
Έχετε συγγραφικές εμμονές; Τις συντηρείτε ή προσπαθείτε να τις ξεπεράσετε ικανοποιώντας τες;
Άπειρες. Και όπως όλες οι εμμονές υπάρχουν για να συντηρούνται.
Παρακολουθείτε τη σύγχρονη βιβλιοπαραγωγή; Έχετε ξεχωρίσει κάποιον νέο συγγραφέα;
Ναι, αλλά όχι συστηματικά. Έχω ξεχωρίσει μερικούς αλλά δεν θα αναφέρω ονόματα. Δεν είμαι σίγουρος για το κύρος των προτιμήσεών μου.
Κατά περιόδους έχετε βρεθεί σε διάφορα πόστα της δημόσιας ζωής (πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, Γενικός Διευθυντής της Ερτ2, Πρόεδρος στο Κέντρο Κινηματογράφου). Πρόσφατα αναλάβατε πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ). Ποιος είναι ο προσωπικός σας στόχος από αυτήν τη θέση;
Στο ποσοστό που υπάρχουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις να ευκολύνω την λειτουργία παραγωγής καλών βιβλίων. Όπως καταλαβαίνετε, ιδιαίτερα φιλόδοξος στόχος.
Ποιοι είναι οι τομείς στους οποίους θα δώσει προτεραιότητα το Ε.ΚΕ.ΒΙ;
Θα πρέπει να απαντήσω με μια μικρή πραγματεία. Συχνά, όταν μιλάμε για το βιβλίο θυμόμαστε τους εκδότες αλλά ξεχνάμε τους συγγραφείς.
Είχατε τα πρώτα σας διαβάσματα αρκετά χρόνια πριν, τότε που δεν υπήρχαν οργανωμένα προγράμματα φιλαναγνωσίας για τους μαθητές. Τι ήταν αυτό που σας είχε γοητεύσει στα πρώτα βιβλία που διαβάσατε ως παιδί;
Δεκαετίες πριν, για να κυριολεκτούμε. Το όνειρο και η μεταρσίωση που μου πρόσφεραν.
Σήμερα, με όλα τα ερεθίσματα που έχει ένας έφηβος, πόσο εύκολο είναι να «συναντηθεί» με τα καλά βιβλία;
Αυτό εξαρτάται κυρίως από τη μητέρα του. Και στην τύχη του να συναντήσει έναν εμπνευσμένο δάσκαλο.
Πιστεύετε στο ηλεκτρονικό βιβλίο; Σε ποιον βαθμό πιστεύετε ότι το ηλεκτρονικό βιβλίο θα αντικαταστήσει, στην προσεχή δεκαετία, το παραδοσιακό βιβλίο;
Μελλοντολογικά ερωτήματα. Δεν τα πάω καλά. Τον συγγραφέα πάντως τίποτα δεν θα τον αντικαταστήσει.
