mauropoulos 728 teliko

Συζητάμε με τον Αντώνη Μαυρόπουλο, συγγραφέα του βιβλίου «Τεχνητή νοημοσύνη - Άνθρωπος, φύση, μηχανές» (εκδ. Τόπος). Τι είναι τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα και ποιον εξυπηρετούν; Υπό ποιες προϋποθέσεις πορεί η ΤΝ να γίνει κοινωνικά χρήσιμη; Πώς μπορούμε να την αναπτύξουμε με τρόπο που να ωφελεί όλη την ανθρωπότητα και να μην ενισχύει τις υφιστάμενες ανισότητες;

Συνέντευξη στον Κ.Β. Κατσουλάρη

Η συζήτηση για την ΤΝ στον δημόσιο λόγο συχνά γίνεται υπό το φως μιας αντίληψης τεχνοκρατικής, που αντιλαμβάνεται την τεχνολογία ως εργαλείο, αγνοώντας τόσο τις φιλοσοφικές προεκτάσεις κάθε σημαντικής τεχνολογικής αλλαγής και υποτιμώντας κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που παίρνουν αποφάσεις προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Οι εξελίξεις στην ΤΝ δεν είναι ένα απλό «φυσικό φαινόμενο», όπως αντιλαμβάνεται κανείς συζητώντας με τον Αντώνη Μαυρόπουλο, έναν άνθρωπο που συνδυάζει την τεχνική γνώση με την ικανότητα μιας ευρύτερης θέασης. Όπως το θέτει ο ίδιος, «Το βασικό πρόβλημα δεν είναι ότι "έρχεται κάτι πανίσχυρο", αλλά ότι ήδη συγκροτείται μια νέα ιδιωτική εξουσία που διεκδικεί να ορίζει τι είναι αλήθεια, τι είναι γνώση και τι είναι αποδεκτός λόγος μέσα από κλειστά συστήματα».

topos mavropoulos texniti noimosini

Ένα πρόβλημα που διαπιστώνω μιλώντας με ανθρώπους σήμερα για την ΤΝ, και ιδιαίτερα για τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, είναι ότι υπάρχει μια δυσκολία να αντιληφθούμε τι πραγματικά είναι αυτές οι μηχανές και πώς κάνουν αυτό που κάνουν. Σαν να μας λείπουν οι κατάλληλες εικόνες ή μεταφορές, που θα μας βοηθήσουν να τα κατανοήσουμε βαθύτερα. Μπορείτε να βοηθήσετε;

Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε πολλές και διαφορετικές μεταφορές για να κατανοήσουμε καλύτερα τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα και για να φωτίσουμε κάποιες βαθύτερες πλευρές τους. Και έκανα μία προσπάθεια να καταγράψω κάποιες από αυτές στο βιβλίο μου. Ο ίδιος όρος «τεχνητή νοημοσύνη» είναι μία μάλλον παραπλανητική μεταφορά, διότι αποδίδει το ανθρώπινο χαρακτηριστικό της νοημοσύνης σε προγράμματα που δεν έχουν τίποτα που να δικαιολογεί αυτό τον ανθρωπομορφισμό. Προτιμώ άλλες περιεκτικές μεταφορές. Για παράδειγμα, μου αρέσει να παρουσιάζω τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα ως ένα τρόπο θέασης του κόσμου βασισμένο στις ψηφιακές σκιές της ανθρωπότητας. Θεωρώ επίσης πολύ χρήσιμο να συζητάμε για τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα ως φράγματα νερού που επιδιώκουν να συγκεντρώσουν και να αξιοποιήσουν όλες τις σταγόνες της συλλογικής διάνοιας της ανθρωπότητας, όπως αυτές αποθέτονται καθημερινά στο διαδίκτυο και τις εφαρμογές του. Τέλος, συζητώντας για τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα ως ένα διαμορφούμενο χάρτη του κόσμου και ως τη Λυδία Λίθο της εποχής μας, μπορούμε να φέρουμε στην επιφάνεια πολλές ακόμα πλευρές που παραμένουν αθέατες στη δημόσια συζήτηση. Στο σεμινάριο της Τετάρτης 18/2 θα εμβαθύνουμε ακόμα περισσότερο σε αυτή την κουβέντα.

Τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα έχουν εκπαιδευτεί με τεράστιους όγκους λόγου και τεχνικές βαθιάς μάθησης που μας δίνουν την εντύπωση ότι μιμούνται πειστικά τον ανθρώπινο λόγο, ότι είναι σε θέση να σκεφτούν, να παράξουν πρωτότυπο λόγο. Πόσο κοντά είμαστε σε κάτι τέτοιο;

Είναι αλήθεια ότι τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα γίνονται όλο και καλύτερα στο να μιμούνται πειστικά τον ανθρώπινο λόγο. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι μπορούν να παράγουν πρωτότυπο λόγο. Για αρχή, ας ξεκινήσουμε λέγοντας ότι αυτό που κάνουν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα είναι να δημιουργούν λογικοφανείς προτάσεις που, κυριολεκτικά, στερούνται κάθε νοήματος για το μοντέλο.

Στην πραγματικότητα, αυτό που κάνουν είναι μια εξαιρετικά εκλεπτυσμένη στατιστική επεξεργασία. Δεν «σκέφτονται» και δεν έχουν καμία αίσθηση του νοήματος πίσω από τις λέξεις που χρησιμοποιούν. Η «πρωτοτυπία» τους είναι ουσιαστικά ένας ανασυνδυασμός (recombination) υπαρχόντων μοτίβων από τα δεδομένα εκπαίδευσης, τα οποία ανασυνθέτουν με περίπλοκες στατιστικές τεχνικές. Λείπει, δηλαδή, η πρόθεση (intent) και η αναφορά(reference) στον πραγματικό κόσμο, στοιχεία που είναι θεμελιώδη για την ανθρώπινη ομιλία και δημιουργικότητα.

Τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα βλέπουν όλα τα κομμάτια του παζλ άσπρα, χωρίς να τα νοηματοδοτούν με οποιονδήποτε τρόπο. Έχουν όμως πανίσχυρες τεχνικές επεξεργασίας και υπολογιστική ισχύ που τους επιτρέπει, σε μικρό χρόνο, να λύσουν το παζλ δοκιμάζοντας εκατομμύρια συνδυασμούς για το πως τα διαφορετικά σχήματα ταιριάζουν μεταξύ τους.

Για να κατανοήσουμε τη διαφορά, θα χρησιμοποιήσω το παράδειγμα ενός παζλ. Όταν ο άνθρωπος λύνει ένα παζλ, ξεκινάει δίνοντας κάποιο νόημα στα κομμάτια. Τους αποδίδει κάποιες ιδιότητες όπως το χρώμα, η εικόνα που έχουν, η συσχέτιση τους με άλλα βάσει χρώματος, εικόνας και σχήματος. Αντίθετα, τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα βλέπουν όλα τα κομμάτια του παζλ άσπρα, χωρίς να τα νοηματοδοτούν με οποιονδήποτε τρόπο. Έχουν όμως πανίσχυρες τεχνικές επεξεργασίας και υπολογιστική ισχύ που τους επιτρέπει, σε μικρό χρόνο, να λύσουν το παζλ δοκιμάζοντας εκατομμύρια συνδυασμούς για το πως τα διαφορετικά σχήματα ταιριάζουν μεταξύ τους. Ένας άνθρωπος δεν θα δούλευε ποτέ με αυτό τον τρόπο.

Πώς κρίνετε τον όρο «στοχαστικοί παπαγάλοι», με τον οποίο τα χαρακτήρισε γνωστή Αμερικανίδα γλωσσολόγος;

Νομίζω ότι είναι ένας εύστοχος και πολύ ουσιαστικός χαρακτηρισμός. Ο όρος «στοχαστικοί παπαγάλοι» μας υπενθυμίζει ότι η ευφράδεια δεν συνεπάγεται κατανόηση. Ένα μοντέλο μπορεί να γράψει ένα άψογο κείμενο για τη διαχείριση αποβλήτων ή την περιβαλλοντική νομοθεσία, χωρίς να έχει καμία αντίληψη των φυσικών συνεπειών αυτών των εννοιών. Επιπλέον, μας φέρνει στο μυαλό μία κοινή εμπειρία των συστηματικών χρηστών των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων, τη λεγόμενη «κατανόηση Ποτέμκιν», όπου το μοντέλο απαντά σωστά σε πολύπλοκες ερωτήσεις αλλά αποτυγχάνει σε απλές λογικές συνεπαγωγές, αποδεικνύοντας ότι η γνώση του είναι επιφανειακή και εύθραυστη. Τέλος, η θεώρηση των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων ως «στοχαστικών παπαγάλων» μας προφυλάσσει από το να τους αποδώσουμε ανθρώπινες ιδιότητες (ανθρωπομορφισμός) και να εμπιστευτούμε τυφλά την κρίση τους σε κρίσιμα ζητήματα, καθώς είναι επιρρεπή σε λάθη και αναπαραγωγή προκαταλήψεων που υπάρχουν στα δεδομένα εκπαίδευσης.

Antonis Mavropoulos 2

Δυο έννοιες που επανέρχονται στο στόμα των γκουρού της τεχνολογίας είναι η Μοναδικότητα (singularity) και η Γενική Τεχνική Νοημοσύνη (Artificial General Intelligence – AGI). Άλλοι αναφέρονται σε αυτά με δέος, άλλοι με προσδοκία. Η υπόθεση είναι ότι η ΤΝ, καθώς διαρκώς θα εξελίσσεται, θα φτάσει γρήγορα σε ένα σημείο που θα ξεπεράσει τον άνθρωπο σε όλα τα πεδία, με έναν συνολικό τρόπο. Θέλετε να μας πείτε τις σκέψεις σας γι’ αυτά τα θέματα;

Ας ξεκινήσουμε λέγοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για τεχνολογικές προβλέψεις, αλλά για πολιτικές επιλογές που μεταμφιέζονται ως τεχνολογικό πεπρωμένο. Πρόκειται για έναν τεχνολογικό μεσσιανισμό που υπόσχεται τη σωτηρία μέσω της τεχνολογίας. Αυτό το αφήγημα εξυπηρετεί συγκεκριμένες λειτουργίες.

Αυτή η αναμενόμενη εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης παρουσιάζεται ως μία αναπόφευκτη φυσική διαδικασία, παρόμοια με τον εξελικτικό νόμο. Έτσι αποσιωπώνται οι πραγματικές ερωτήσεις: Ποιος αποφασίζει τι θα αναπτυχθεί; Ποιος θα το ελέγχει; Ποιος θα ωφεληθεί; Η προσδοκία της λεγόμενης Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης δικαιολογεί τις επενδύσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων χωρίς ορατές και χειροπιαστές προσδοκίες, τη δημιουργία νέων μονοπωλίων, την αλόγιστη κατασπατάληση ενέργειας και νερού αλλά και την εκμετάλλευση φθηνής εργασίας, στο όνομα μίας όλο και απονομιμοποιημένης τεχνολογικής προόδου. Έτσι, αντί να αντιμετωπίσουμε τις τεράστιες δομικές ανισότητες, την περιβαλλοντική κρίση, την καταστροφή των κοινών και την εμπορευματοποίηση των πάντων, μας προσφέρεται μια τεχνολογική λύση-πανάκεια που πάντα βρίσκεται «10 χρόνια μακριά».

Έχουμε μία καταφανώς εσφαλμένη παραδοχή που θεωρεί ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη -που είναι ενσώματη, κοινωνικά διαμορφωμένη, και πολιτισμικά εγγεγραμμένη- μπορεί να αναχθεί σε έναν υπολογιστικό αλγόριθμο.

Ωστόσο, η ίδια η έννοια της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης είναι προβληματική από φιλοσοφική και πολιτική άποψη. Από τη μία μεριά έχουμε μία καταφανώς εσφαλμένη παραδοχή που θεωρεί ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη -που είναι ενσώματη, κοινωνικά διαμορφωμένη, και πολιτισμικά εγγεγραμμένη- μπορεί να αναχθεί σε έναν υπολογιστικό αλγόριθμο. Από την άλλη μεριά, η Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιάζεται ως ουδέτερη και καθολική, ενώ στην πραγματικότητα αντικατοπτρίζει τις αξίες, προτεραιότητες και προκαταλήψεις των (κυρίως λευκών, ανδρών και προνομιούχων) δημιουργών της.

Η ιδέα ότι η Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει λύση στα μεγάλα προβλήματα του κόσμου μας, όπως για παράδειγμα την κλιματική αλλαγή και την περιβαλλοντική κρίση, είναι ένας τεχνολογικός ακρωτηριασμός της αναγκαίας κοινωνικο-πολιτικής συζήτησης και διαμάχης, μία καταστροφική προσέγγιση που αγνοεί τα όρια του πλανήτη και τις πολιτικο-οικονομικές ρίζες της κρίσης.

Οι ΗΠΑ κυρίως προσπαθούν να αποφύγουν κάθε ρυθμιστικό εμπόδιο για την ανάπτυξη των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης, στο όνομα της επιβράδυνσης της προόδου. Από την άλλη μεριά, η ΕΕ προσπαθεί να αναπτύξει κάποιο θεσμικό πλαίσιο και μία ελάχιστη προστασία των χρηστών. Και πολύ συχνά η κουβέντα πολώνεται μεταξύ του πόσο αργά ή γρήγορα θα φτάσουμε σε αυτό το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης. Τι λέτε για αυτή τη συζήτηση;

Όλες οι εμπειρίες μας υπογραμμίζουν την ανάγκη για προσεκτική και σταδιακή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, με έμφαση στην έρευνα για την ασφάλεια και την ηθική των συστημάτων. Γνωρίζουμε επίσης πολύ καλά ότι η υπαρκτή τεχνητή νοημοσύνη θα επιφέρει μεγάλες αλλαγές και αναστατώσεις στους χώρους δουλειάς, στην ίδια τη φύση της εργασίας και τις παραγωγικές σχέσεις, αλλαγές τις οποίες μόλις τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε και να μελετάμε και για τις οποίες καμία κοινωνία δεν έχει προετοιμαστεί. Και φυσικά, δεν μπορούμε να παραγνωρίζουμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μονοπωλείται από μια χούφτα εταιρείες οι οποίες βιάζονται να αποσβέσουν τις τεράστιες επενδύσεις που έχουν κάνει και να κατοχυρώσουν τους ρόλους τους σε ένα πλέγμα κυριαρχίας που δεν θα επιτρέπει ούτε νέους ανταγωνιστές ούτε και κρατικές ρυθμίσεις.

Οι κοινωνίες μας έχουν κάθε λόγο να μην βιάζονται, το κοινωνικά συμφέρον είναι η τεχνητή νοημοσύνη να υιοθετείται αργά και προσεκτικά, με το απαραίτητο ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο και όχι με συνθήκες Άγριας Δύσης

Ποιο είναι λοιπόν το συμπέρασμα που βγαίνει; Ότι οι κοινωνίες μας έχουν κάθε λόγο να μην βιάζονται, ότι το κοινωνικά συμφέρον είναι η τεχνητή νοημοσύνη να υιοθετείται αργά και προσεκτικά, με το απαραίτητο ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο και όχι με συνθήκες Άγριας Δύσης, ότι τελικά η επιβράδυνση της μαζικής χρήσης και ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης είναι η βασική προϋπόθεση για τον κοινωνικό της έλεγχο.

Το δίπολο επιτάχυνση – επιβράδυνση είναι επιφανειακό και βαθιά παραπλανητικό. Γιατί εστιάζοντας τη συζήτηση μόνο στην ταχύτητα της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, καταπίνουμε αμάσητες δύο σιωπηλές μεν, απολύτως αμφίβολες δε, παραδοχές. Η πρώτη είναι ότι η υπαρκτή τεχνητή νοημοσύνη είναι έτοιμη να αποδώσει καρπούς σε μαζική κλίμακα, χωρίς σοβαρούς κινδύνους. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει καθόλου και δεν έχουμε κανένα λόγο να αποδεχθούμε σημαντικούς κινδύνους και να αγνοήσουμε τις ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, επειδή η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης βιάζεται να πουλήσει τα προϊόντα της. Η δεύτερη σιωπηλή παραδοχή είναι ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης είναι ένας μονόδρομος, μια γραμμική μετατόπιση προς τα εμπρός στον άξονα της τεχνολογικής προόδου που είναι απλά ζήτημα χρόνου να την εφαρμόσουμε. Ούτε κάτι τέτοιο ισχύει βέβαια. Ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσεται και εφαρμόζεται μια τεχνολογία περνάει αναγκαστικά μέσα από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και την ταξική πάλη, και αυτό θα γίνει και αυτή τη φορά. Είναι απαραίτητο να συζητήσουμε επί του περιεχομένου και των σκοπών της τεχνητής νοημοσύνης, είναι απόλυτα αναγκαίο να σκεφτούμε και να επιδράσουμε στα κρίσιμα ζητήματα σχετικά με το τι είδους τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται και για ποιους σκοπούς. Και φυσικά οι φεουδάρχες της Silicon Valley δεν θέλουν καθόλου να γίνει αυτή ακριβώς η συζήτηση, γιατί μια τέτοια συζήτηση αναμφίβολα καταλήγει στην ανάγκη ρύθμισης και περιορισμών.

Πώς διασφαλίζουμε ότι τα μοντέλα θα λειτουργούν με βάση κοινά αποδεκτές αρχές και δεν θα θέτουν σε κίνδυνο τους χρήστες ή/και την ανθρωπότητα;

Επιτρέψτε μου λοιπόν να εστιάσουμε τη συζήτηση σε πιο γόνιμα και ενδιαφέροντα ζητήματα. Για παράδειγμα, ποιο είναι το όραμά μας για μια κοινωνία με προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη; Σε ποιες περιπτώσεις και με ποιες προϋποθέσεις είναι αναγκαία η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης; Πώς μπορούμε να την αναπτύξουμε με τρόπο που να ωφελεί όλη την ανθρωπότητα και να μην ενισχύει τις υφιστάμενες ανισότητες; Πώς διασφαλίζουμε ότι η ανάπτυξη της υπόκειται σε δημοκρατικό έλεγχο και λογοδοσία; Ποιες αξίες και αρχές πρέπει να διέπουν την ανάπτυξη και χρήση της ΤΝ; Πώς διασφαλίζουμε ότι τα μοντέλα θα λειτουργούν με βάση κοινά αποδεκτές αρχές και δεν θα θέτουν σε κίνδυνο τους χρήστες ή/και την ανθρωπότητα; Πώς θα διαχειριστούμε τις μεγάλες αλλαγές στην αγορά εργασίας και την οικονομία; Πώς θα προστατεύσουμε την ιδιωτικότητα και τα δεδομένα των πολιτών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης;

Η ΤΝ εφαρμόζεται σε τόσο πολλά πεδία που είναι λάθος να τη σκέφτεται κανείς μεμονωμένα μέσα από αυτά που του είναι οικεία. Φέρνει ήδη αποτελέσματα στην ιατρική, στη βιολογία και σε πολλές άλλες εφαρμογές, κι αυτές είναι σίγουρα οι πλευρές της που κάνουν πολλούς να είναι αισιόδοξους για το μέλλον. Από την άλλη, φαίνεται ότι έχει έρθει τη χειρότερη στιγμή για την ανθρωπότητα: Η Κλιματική Αλλαγή έχει εξελιχθεί σε Κλιματική Κρίση, και η ΤΝ, που είναι και εξαιρετικά ενεργοβόρα, φαντάζει σαν ένα πανίσχυρο εργαλείο στα χέρια μιας χούφτας κυνικών και ανήθικων ανθρώπων. Και πάλι, αναζητούμε τη σωστή εικόνα, την πιο σταθμισμένη αντίληψη αυτής της πολύ σύνθετης πραγματικότητας...

Η πιο σταθμισμένη εικόνα είναι να δούμε την ΤΝ όχι ως «σωτήρα» ή «δαίμονα», αλλά ως υποδομή ισχύος: μπορεί να δώσει πραγματικά χρήσιμα εργαλεία, αλλά το ποιος τη σχεδιάζει, ποιος και με τι υλικά τη χτίζει, ποιος την πληρώνει και ποιος τη ελέγχει καθορίζει το κοινωνικό της αποτέλεσμα. Το ερώτημα δεν είναι μόνο «τι μπορεί να κάνει», αλλά «τι είδους κοινωνία τη κατευθύνει και με ποιο κόστος».

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι ότι «έρχεται κάτι πανίσχυρο», αλλά ότι ήδη συγκροτείται μια νέα ιδιωτική εξουσία που διεκδικεί να ορίζει τι είναι αλήθεια, τι είναι γνώση και τι είναι αποδεκτός λόγος μέσα από κλειστά συστήματα.

Η αισιοδοξία έχει βάση όταν μιλάμε για στοχευμένες εφαρμογές που ενισχύουν δημόσια αγαθά (π.χ. πρόληψη, διάγνωση, έρευνα) και μπαίνουν σε πλαίσιο λογοδοσίας. Αλλά η χρησιμότητα δεν ισοδυναμεί με ουδετερότητα. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι ότι «έρχεται κάτι πανίσχυρο», αλλά ότι ήδη συγκροτείται μια νέα ιδιωτική εξουσία που διεκδικεί να ορίζει τι είναι αλήθεια, τι είναι γνώση και τι είναι αποδεκτός λόγος μέσα από κλειστά συστήματα. Όσο η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως κλειστή ιδιωτική υποδομή (με ιδιοκτησία δεδομένων, μοντέλων και υπολογιστικής ισχύος), τόσο αυξάνει η πιθανότητα να υπηρετεί κατά βάση την κερδοφορία, τη γεωπολιτική και την επιτήρηση, όχι τις κοινωνικές ανάγκες.

Αυτό που επείγει είναι να γίνει σαφές ότι το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι δοσμένο. Χρειαζόμαστε λιγότερο δέος για το «μέλλον», και περισσότερες πολιτικές μάχες για το παρόν.


Δωρεάν webinar με τον Αντώνη Μαυρόπουλο *

«Μεταφορές, για την κατανόηση της Τεχνητής Νοημοσύνης»

Εισηγητής: Αντώνης Μαυρόπουλος, χημικός μηχανικός, απόφοιτος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και συγγραφέας του βιβλίου «Τεχνητή Νοημοσύνη. Άνθρωπος – Φύση – Μηχανές» (εκδ. Τόπος)

Η μαζική και ραγδαία εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης στις ζωές μας δημιουργεί φόβο, προβληματισμούς αλλά και ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον. Για να μπορέσουμε να πλοηγηθούμε στο μέλλον, είναι ανάγκη να καταλάβουμε τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη και ένας καλός τρόπος για αυτό είναι να δημιουργήσουμε μεταφορές που θα μας επιτρέψουν να διερευνήσουμε τις διαφορετικές πτυχές της. Θα συζητήσουμε λοιπόν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως έναν καινούριο όροφο στο κτίριο της τεχνολογίας, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα ως φράγματα νερού που συγκεντρώνουν σταγόνες ανθρώπινης διάνοιας, το ChatGPT ως Λύδια Λίθο της εποχής μας, την προσπάθεια της Σίλικον Βάλει να φτιάξει έναν ψηφιακό χάρτη ολόκληρου του κόσμου, την Τεχνητή Νοημοσύνη ως τρόπο επικοινωνίας ανθρώπων - μηχανών, αλλά και τη θρησκεία των μηχανών. Στο τέλος θα σταθούμε σε ορισμένα συμπεράσματα για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τον καθένα μας και θα αναδείξουμε το ρόλο της ως ικριώματος για να δημιουργήσουμε τις δικές μας κατασκευές.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ (Reserve a spot): https://www.eventbrite.fr/e/hellenic-authors-society-webinar-3--tickets-1982359613969?aff=oddtdtcreator

diethnes synedrio TN 2026 slider

* Το σεμινάριο γίνεται στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου της Εταιρείας Συγγραφέων με τίτλο «Γράφω, μεταφράζω, σκέφτομαι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης / Τι σημαίνει να είσαι συγγραφέας σήμερα», που θα λάβει χώρα στις 27 και 28 Φεβρουαρίου, στο Ινστιτούτο Γκαίτε, στην Αθήνα. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παναγιώτης Τιμογιαννάκης: «Τα βραβεία δεν μπορούν να μιλήσουν για λογαριασμό του μέλλοντος, καθρεφτίζουν τον ενεστώτα»

Παναγιώτης Τιμογιαννάκης: «Τα βραβεία δεν μπορούν να μιλήσουν για λογαριασμό του μέλλοντος, καθρεφτίζουν τον ενεστώτα»

Ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης με αφορμή το βιβλίο του «Όσκαρ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο. Για τη σημασία του θεσμού και τη θέση τους στον χώρο του παγκόσμιου κινηματογράφου, μας λέει ότι στα βραβεία «κοιτάμε το έργο κι όχι τον δημιουργό, κοιτάμε το επίτευγμα, το αποτέλεσμα και όχι τις «προθέσεις» που δεν είμ...

5 λεπτά με την Αλεξία Κέπελη: «Το να μη μπορείς να ζήσεις με αξιοπρέπεια είναι μία νέα μορφή βίας»

5 λεπτά με την Αλεξία Κέπελη: «Το να μη μπορείς να ζήσεις με αξιοπρέπεια είναι μία νέα μορφή βίας»

5 λεπτά με μία συγγραφέα. Σήμερα, η Αλεξία Κέπελη για το μυθιστόρημά της «Η μέντορας» (εκδ. Διόπτρα).

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Είχα για καιρό στο μυαλό μου τη συ...

Έλσα Νικολαΐδου: «Η φιλοσοφία ξεκαθαρίζει τη σκέψη, αποσαφηνίζει καταστάσεις, βλέπει τα πράγματα από απόσταση»

Έλσα Νικολαΐδου: «Η φιλοσοφία ξεκαθαρίζει τη σκέψη, αποσαφηνίζει καταστάσεις, βλέπει τα πράγματα από απόσταση»

«Η ευτυχία ή ευδαιμονία απαιτεί την ενεργή συμμετοχή μας, συνείδηση, άσκηση, επιμέλεια εαυτού, αυτοέλεγχο. Αν μελετήσει κανείς φιλοσοφία, εύκολα θα διαπιστώσει τη σύνδεση της θεωρίας με την πράξη και βέβαια με την ηθική» λέει, μεταξύ άλλων, η Έλσα Νικολαΐδου, με αφορμή το βιβλίο της «Η φιλοσοφία της ευτυχίας&nb...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η βίβλος της Ιώβ» της Ελένης Πριοβόλου (προδημοσίευση)

«Η βίβλος της Ιώβ» της Ελένης Πριοβόλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου «Η βίβλος της Ιώβ», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 16 Μαρτίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ

Λίγα λόγια για...

Τα βραβεία του περιοδικού Λόγου και Τέχνης «Χάρτης» για το 2025: Ο μακρύς κατάλογος

Τα βραβεία του περιοδικού Λόγου και Τέχνης «Χάρτης» για το 2025: Ο μακρύς κατάλογος

Το διαδικτυακό περιοδικό «Χάρτης» συνεχίζει για πέμπτη χρονιά την απονομή ετήσιων βραβείων. Δείτε όλα τα βιβλία του 2025 που ξεχώρισαν και περιλαμβάνονται στον μακρύ κατάλογο στις πέντε κατηγορίες βραβείων (Ποίηση, Πεζογραφία, Δοκίμιο, Μετάφραση και Βιβλίο για παιδιά).

Επιμέλεια: Book Press ...

Ο Ισιγκούρο και άλλοι 9.999 συγγραφείς δημοσίευσαν ένα «κενό» βιβλίο – Διαμαρτυρία για την κλοπή του έργου τους από εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης

Ο Ισιγκούρο και άλλοι 9.999 συγγραφείς δημοσίευσαν ένα «κενό» βιβλίο – Διαμαρτυρία για την κλοπή του έργου τους από εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης

Χιλιάδες συγγραφείς ανάμεσα στους οποίους είναι ο νομπελίστας Καζούο Ισιγκούρο, δημοσίευσαν ένα βιβλίο με λευκές σελίδες σε μία κίνηση διαμαρτυρίας για την κλοπή του πνευματικού έργου τους από τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης. Κεντρική εικόνα: Διαμαρτυρία συγγραφέων, ©The Society of Authors

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η βίβλος της Ιώβ» της Ελένης Πριοβόλου (προδημοσίευση)

«Η βίβλος της Ιώβ» της Ελένης Πριοβόλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου «Η βίβλος της Ιώβ», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 16 Μαρτίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ

Λίγα λόγια για...

«Συγχαρητήρια, Πέθανες!» του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου (προδημοσίευση)

«Συγχαρητήρια, Πέθανες!» του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου («The Mythologist») «Συγχαρητήρια, Πέθανες! – Μια ξενάγηση στον Άδη της ελληνικής μυθολογίας», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (προδημοσίευση)

«Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την νουβέλα της Λένας Κιτσοπούλου «Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης», η οποία κυκλοφορεί στις 19 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έμαθα ότι πέθανε η γιαγιά μου, έκλαψα και πάλι με τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 δοκίμια, μελέτες, αναλύσεις για το Ιράν, τον αντισημιτισμό, την ελευθερία

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 δοκίμια, μελέτες, αναλύσεις για το Ιράν, τον αντισημιτισμό, την ελευθερία

Δώδεκα νέα βιβλία και τρεις σημαντικές επανεκδόσεις non fiction: Πολιτική επικαιρότητα, ιστορία, επιστήμη, φιλοσοφία και σημαντικές βιογραφίες, μεταξύ άλλων.

Γράφει η Φανή Χατζή

Μια επιλογή από τα πρώτα μη μυθοπλαστικά βιβλία του 2026, αλλά και λί...

Διαβάζουμε ποίηση: 27 ποιητικές συλλογές – Δημιουργοί που πέρασαν στην ιστορία και νέες φωνές

Διαβάζουμε ποίηση: 27 ποιητικές συλλογές – Δημιουργοί που πέρασαν στην ιστορία και νέες φωνές

Είκοσι επτά ποιητικές συλλογές απ' όλο το φάσμα της σύγχρονης εκδοτικής παραγωγής που κυκλοφόρησαν το τελευταίο διάστημα. Μεταφρασμένη και ελληνική ποίηση, καταξιωμένοι δημιουργοί και νέες φωνές αρθρώνουν, ο καθένας και η καθεμιά, τον δικό τους λόγο. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη διαμορφώνει τη γεωπολιτική, την ιατρική, τη λογοτεχνία: Τέσσερις μελέτες και μία ανθολογία διηγημάτων

Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη διαμορφώνει τη γεωπολιτική, την ιατρική, τη λογοτεχνία: Τέσσερις μελέτες και μία ανθολογία διηγημάτων

Τέσσερις πρόσφατες μελέτες και μία ανθολογία διηγημάτων αναμετρώνται με τα μεγάλα ερωτήματα των καιρών μας που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη: πώς αυτή επηρεάζει τις γεωπολιτικ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ