5 λεπτά με μία ποιήτρια. Σήμερα, η Νελιόνα Μούτσου για τη συλλογή της «Άπατρις γη» (εκδ. Βακχικόν).
Επιμέλεια: Book Press
Υπάρχει μια στιγμή στον χρόνο που θεωρείτε την αρχή της συγγραφής της νέας σας συλλογής; Μπορείτε να βρείτε τον μίτο;
Ναι, υπάρχει – ήταν ο θάνατος της γιαγιάς μου τον Ιούνιο του 2023. Είχα μια ιδιαίτερη σχέση με την γιαγιά μου – σχεδόν πνευματική. Την υπεραγαπούσα και ήταν για μένα ο συνδετικός κρίκος με τις ρίζες μου. Όταν πέθανε, βίωσα για δεύτερη φορά στην ζωή μου έναν ξεριζωμό και την ισοπέδωση ενός εσωτερικού, αυτήν τη φορά, οίκου.
Ποιο ποίημα ή απόσπασμα από κάποιο ποίημα θα λέγατε ότι συστήνει με τον καλύτερο τρόπο το ύφος και τους τρόπους αυτής της συλλογής;
Το «Άγριο Τριαντάφυλλο» -μια μεταφορά του ανθρώπου χωρίς πατρίδα- όχι μόνο γεωγραφικά, αλλά υπαρξιακά. Βρίσκεται σε μια γη που δεν το προστατεύει, που το πληγώνει, κι όμως συνεχίζει να ζητά «σπίτι», «ζεστασιά», «ξεγνοιασιά». Αυτή η επιθυμία για ρίζωμα μέσα στην ερημιά είναι ο πυρήνας της συλλογής μου.
Πώς μας βοηθάει ο τίτλος να πλησιάσουμε τη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή;
Ο τίτλος «Άπατρις γη» συνοψίζει απόλυτα την θεματολογία της ποιητικής μου συλλογής. Η συλλογή είναι χωρισμένη σε δύο σκέλη, το καθένα με το δικό του ιδιαίτερο χαρακτήρα. Το πρώτο σκέλος -«άπατρις»- ενσωματώνει τα βιώματά μου ως παιδί μεταναστών από την Νότια Αλβανια-Βόρεια Ήπειρο σε μια Ελλάδα στις αρχές του 1990. Εδώ περιγράφω τον ξεριζωμό απ’ την πατρίδα, την ξενοφοβία, τον κοινωνικό αποκλεισμό. Το δεύτερο σκέλος -«γη»- είναι η φωνή μου ως παιδιού της γης, εδώ περιγράφω τα βιώματα μου ως ανθρώπου -τη σχέση μου με την αγάπη, τον έρωτα, το σώμα, την απώλεια-, βιώματα τα οποία δεν έχουν σύνορα, γλώσσα ή χρώμα.
Με αυτόν τον τρόπο, η ποίησή μου λειτουργεί ως κοινός τόπος, όπου η προσωπική εμπειρία συναντά τη συλλογική.
Με ποιο τρόπο η ιδέα του αναγνώστη υπάρχει στην ποίησή σας;
Η ποίησή μου γράφεται πάντα με την παρουσία του αναγνώστη ως μια σιωπηλή, αλλά ουσιαστική συνομιλία. Ακόμη κι όταν μιλώ σε πρώτο πρόσωπο, αφήνω χώρο για εκείνον που θα διαβάσει να αναγνωρίσει τον δικό του δρόμο μέσα από τις εικόνες, τις σιωπές και τα κενά που συνειδητά αφήνω ανοιχτά. Ο αναγνώστης δεν είναι απλός παρατηρητής· γίνεται συμμέτοχος, συνδημιουργός του νοήματος, κάποιος που ακολουθεί τον μίτο της αφήγησης και περπατά μαζί μου τον λαβύρινθο της μνήμης, της απώλειας και της μεταμόρφωσης. Με αυτόν τον τρόπο, η ποίησή μου λειτουργεί ως κοινός τόπος, όπου η προσωπική εμπειρία συναντά τη συλλογική.
Αν σας ζητούσαν να επιλέξετε ένα από τα δύο, με τι θα λέγατε ότι προσομοιάζουν περισσότερο τα ποιήματά σας: με μουσικά κομμάτια ή με εικαστικά έργα;
Η ποίησή μου μοιάζει περισσότερο με μουσικό κομμάτι παρά με εικαστικό έργο. Έχει ρυθμό, παύσεις και εσωτερική μελωδία, αλλά ταυτόχρονα χρησιμοποιεί εικόνες σαν χρώματα που φωτίζουν το συναίσθημα.
