Διονύσης Μπουγάς: «Αυτό το βιβλίο το έγραψα κυρίως μέσα από τον ρόλο μου ως πατέρα»

Θα χαρακτηρίζατε το βιβλίο σας «οδηγό αυτοβελτίωσης» ή «αυτογνωσίας»; Συμφωνείτε με τους όρους; Αν ναι, σε τι διαφέρει από άλλα βιβλία της συγκεκριμένης κατηγορίας;

Αυτοβελτιωνόμαστε για να φτάσουμε σε ένα επίπεδο αυτογνωσίας ή θέλουμε την αυτογνωσία για την αυτοβελτίωσή μας; Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα; Ή μήπως όλο αυτό είναι μια μεγάλη πλεκτάνη από τις κότες για να μας απασχολούν και να μην ασχολούμαστε με τα πραγματικά μας θέματα; Αντί να βασανίζομαι με παρόμοιες ερωτήσεις, προτίμησα να γράψω το βιβλίο. Όπως κι αν το πεις, η ουσία είναι μία: αν ψάχνεις κάτι που δεν σου πουλάει «10 βήματα για την απόλυτη επιτυχία» αλλά σου λέει με χιούμορ και ειλικρίνεια «Ξέρεις γιατί ξαναπέφτεις στις ίδιες παγίδες; Γιατί κάνεις copy-paste τις ίδιες χαζομάρες», τότε Αυτό Είναι! το βιβλίο σου. Δεν υπόσχεται μαγικές λύσεις, αλλά αν μη τι άλλο, μπορεί να σου γλιτώσει χρόνο από αδιέξοδες υπαρξιακές αναζητήσεις και Google searches τύπου «Πώς να γίνω καλύτερος άνθρωπος σε 24 ώρες».

Γράφετε σε ένα χωρίο: «Το παρελθόν δεν έχει σχέση με το ποιοι είμαστε στο παρόν μας» και προτείνετε πως το «μέλλον», δηλαδή οι στόχοι μας, η αυριανή μέρα, μετρά περισσότερο. Το μέλλον, όμως, δεν ορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές και τα κατάλοιπα ενός παρελθόντος;

Τα μάτια μας, θέλουμε δεν θέλουμε, κοιτάνε μπροστά. Αν εμείς επιλέγουμε να γυρνάμε προς τα πίσω, δεν σημαίνει ότι τα μάτια μας ξαφνικά αλλάζουν θέση στο κεφάλι μας – πάλι μπροστά κοιτάνε. Το παρελθόν είναι σαν μια παλιά playlist στο Spotify: μπορείς να την ξαναπαίξεις, αλλά αν βαρέθηκες τα ίδια τραγούδια, ήρθε η ώρα να αλλάξεις κομμάτι. Ξέρω ότι ακούγεται περίεργο να το λέει ένας ψυχολόγος, αλλά αυτό το βιβλίο το έγραψα κυρίως μέσα από τον ρόλο μου ως πατέρα, μπας και αποφύγει κάποιες συνεδρίες σε ψυχολόγους η κόρη μου. Αν μπορούσα να της αφήσω μια μόνο συμβουλή, θα ήταν: κοίτα μπροστά, το παρελθόν έχει ήδη κάνει τη δουλειά του – μην του δίνεις και bonus ώρες.

Σε κάποιο άλλο σημείο ρωτάτε τους αναγνώστες: «Είστε θεατές ή παίκτες;» Είναι ένα «παιχνίδι» η ζωή, ο επαγγελματικός τομέας, κλπ; Ή ένας «αγώνας»; Κι αν ναι, δεν πρέπει να είσαι πότε θεατής και πότε παίκτης;

Την ζωή μπορείς να επιλέξεις πώς θα την δεις. Εγώ συχνά, προτιμώ να την βλέπω σαν ένα τεράστιο παιχνίδι, το οποίο όμως κανείς δεν μας εξήγησε πώς παίζεται. Άλλοι προσπαθούν να καταλάβουν τους κανόνες, άλλοι φτιάχνουν δικούς τους, και άλλοι κάθονται στην εξέδρα και κρίνουν όσους παίζουν. Δεν είναι κακό να κάνεις ένα διάλειμμα – κακό είναι να νομίζεις ότι βλέποντας απ’ έξω, είσαι ασφαλής. Είσαι μέσα στο γήπεδο είτε σου αρέσει είτε όχι. Αν έχεις βαρεθεί τα αποτελέσματα που φέρνεις, έχεις πάντα την επιλογή να αλλάξεις τον τρόπο που παίζεις. Ή, αν προτιμάς, μπορείς να συνεχίσεις να φωνάζεις από την κερκίδα και να λες: «Αν έπαιζα εγώ, θα το έκανα καλύτερα».

Άλλωστε, και η ζωή έχει την τάση να ακολουθεί μια δραματουργική δομή – με ανατροπές, κορυφώσεις, και συνήθως μια μεγάλη δόση ειρωνείας και αυτοσαρκασμού.

Βάσει ποιου κριτηρίου χωρίσατε το βιβλίο σας σε τρεις ενότητες; Εφόσον ασχολείστε και με το θέατρο, είναι μια δομή αντίστοιχη των «τριών πράξεων»;

Στην πραγματικότητα, η δομή προέκυψε από ένα τριήμερο σεμινάριο που εισηγούμαι, και η κάθε ενότητα του βιβλίου ανταποκρίνεται στα θέματα που δουλεύουμε την κάθε μέρα. Αν θες να το δεις θεατρικά, τότε ναι, θα μπορούσες να πεις ότι έχει μια λογική τριών πράξεων. Άλλωστε, και η ζωή έχει την τάση να ακολουθεί μια δραματουργική δομή – με ανατροπές, κορυφώσεις, και συνήθως μια μεγάλη δόση ειρωνείας και αυτοσαρκασμού.

Προτού το βιβλίο σας κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Key Books, ήταν διαθέσιμο σε Ιδιωτική έκδοση, πλέον εξαντλημένη. Τι άλλαξε από την πρώτη στη δεύτερη έκδοση;

Να σου πω την αλήθεια ούτε την πρώτη ούτε την δεύτερη έκδοση έχω διαβάσει για να ξέρω την διαφορά. Πέρα από μερικές μικρές διορθώσεις, αφαιρέθηκαν οι φωτογραφίες από τα άλλα δύο βιβλία που έχω γράψει. Το νόημα όμως παρέμεινε το ίδιο – αν η πρώτη έκδοση ήταν ένα ωμό, αυθόρμητο ξέσπασμα, η δεύτερη είναι το ίδιο ξέσπασμα, λίγο πιο περιποιημένο. Σαν να βγήκες έξω με τις πιτζάμες στην πρώτη έκδοση και στη δεύτερη απλά φόρεσες παπούτσια.

Η μόνη σταθερά είναι η αλλαγή. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις εξωτερικές συνθήκες, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε το πώς τις ερμηνεύουμε και πώς ανταποκρινόμαστε σε αυτές.

Σ’ έναν κόσμο σαν τον δικό μας, που συμβαίνουν κοσμοϊστορικές αλλαγές μέσα σε πολύ σύντομο διάστημα, δεν διαμορφωνόμαστε κι από τις απρόβλεπτες συγκυρίες, πέρα από το ανθρώπινο χέρι;

Η μόνη σταθερά είναι η αλλαγή. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις εξωτερικές συνθήκες, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε το πώς τις ερμηνεύουμε και πώς ανταποκρινόμαστε σε αυτές. Αν περιμένουμε να αλλάξει ο κόσμος για να νιώσουμε καλύτερα, μπορεί να περιμένουμε για πάντα. Οπότε, αν δεν μας αρέσει αυτό που βλέπουμε, έχουμε επιλογές: πχ ή καθόμαστε και παραπονιόμαστε ή σηκωνόμαστε και κάνουμε κάτι. Και το να παραπονιέσαι είναι επίσης μια επιλογή – απλά δεν αλλάζει πολλά. Εκτός αν σκοπεύεις να γίνεις influencer του «παραπόνου» και να το monetizάρεις, οπότε πάω πάσο.

＊Ο ΣΟΛΩΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Δυο λόγια για τον συγγραφέα 

Ο Διονύσης Μπουγάς έχει σπουδάσει Ψυχολογία, είναι καταρτισμένος στην Ψυχοθεραπεία Gestalt και στη Νέα Υόρκη εξειδικεύτηκε στις δυναμικές ομάδων ψυχαναλυτικού τύπου, παράλληλα με το Leadership Coaching. Συνδύασε την εμπειρία του ως ψυχολόγος με τις αρχές του Leadership Coaching προκειμένου οι άνθρωποι να πετυχαίνουν σε πιο σύντομο χρόνο αυτό που θέλουν (απ’ όσο απαιτεί η μακροχρόνια διαδικασία της ψυχοθεραπείας). Σε όλους τους τομείς της ζωής τους, είτε ο στόχος τους αφορά συνεργατικές, είτε οικογενειακές, είτε συντροφικές σχέσεις.

Το 2008 ίδρυσε τη metamorfosis.gr, μέσω της οποίας εκπαίδευσε και εκπαιδεύει χιλιάδες Έλληνες με τη ριζοσπαστική μέθοδο της «Προπόνησης Ζωής». Έκτοτε δημιουργεί εκπαιδευτικά καινοτόμα προγράμματα βάσει αυτής της μεταμορφωτικής μάθησης. Οργανώνει επίσης συνεδρίες: ατομικές, ζεύγους και ομαδικές. Τα τελευταία χρόνια ασχολείται και με τις θεατρικές παραγωγές ανεβάζοντας έργα δικά του ως ένα edutainment είδος μεταμορφωτικού θεάτρου όπως Το Νόημα της Ζωής και Το Νόημα του Σεξ.