Πέντε λεπτά με μια ποιήτρια. Σήμερα, η Ευαγγελία Τάτση, για την ποιητική της συλλογή «Θα γίνουν όλα με τα μάτια ανοιχτά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Επιμέλεια: Book Press
Πώς μας βοηθάει ο τίτλος να προσεγγίσουμε τα ποιήματα. Είναι ποιήματα αφύπνισης, αυξημένης ορατότητας, πώς τον επιλέξατε;
Η επιλογή του τίτλου είναι για μένα το τελευταίο βήμα. Το βήμα που πρέπει να κάνω για να αισθανθώ πως η συλλογή έχει κλείσει. Αν ο ένας άξονας αυτής της συλλογής είναι ο χρόνος, ο άλλος είναι το βλέμμα μου απέναντί του. Ας πούμε λοιπόν πως το βλέμμα είναι αυτό που μπορεί να συμπυκνώσει τον χρόνο, να συμπυκνώσει και τα ποιήματα αυτής της συλλογής. Τα μάτια τέλος έχουν την ιδιότητα να αποκαλύπτουν τη διάθεση και την πρόθεση μας.
Αυτά λοιπόν θέλησα να συμπεριλάβει ο τίτλος με την μορφή της προφητείας / επίγνωσης, της στάσης, μα και του ερωτήματος.
Ως προμετωπίδα, ένα μεγάλο απόσπασμα από τα «Τέσσερα Κουαρτέτα» του Τ.Σ. Έλιοτ. Τι «σήμα» δίνει αυτή η επιλογή στον αναγνώστη;
Το απόσπασμα του Έλιοτ ήταν ένα πολύ δυνατό «σήμα» για μένα. Περιέγραφε πολύ συνοπτικά όσα με απασχόλησαν κατά τη μακρά περιόδο της γραφής. Ταυτόχρονα ήταν κι ένα μεγάλο ρίσκο. Το πήρα με την ελπίδα να κρατήσει αυτή τη διάσταση αυστηρά, στο τέλος της ανάγνωσης.
Είναι η ποιητική συλλογή σας «Θα γίνουν όλα με τα μάτια ανοιχτά» μια συλλογή με κόνσεπτ, με «θέμα». Αν ναι, ποιο είναι αυτό;
Ο χρόνος είναι ένας άξονας που έχω ήδη αναφέρει. Μα ο χρόνος δεν είναι ίδιος για όλους. Αναφέρομαι στον δικό μου χρόνο από τη θέση του φύλου και της τάξης, με την πεποίθηση πως το προσωπικό είναι βαθιά πολιτικό και αντίστροφα. Με την πεποίθηση επίσης πως μέσα από δίπολα, ερωτήσεις και αντιφάσεις απομακρυνόμαστε με ένα βήμα κάθε φορά, από την απελπισία.
Ένα σας ποίημα συνομιλεί με τον Ρεμπό, σε ένα άλλο αναφέρονται στίχοι του Ηλία Λάγιου. Δυο πολύ διαφορετικοί ποιητές. Δυο σημαντικές επιρροές;
Θα απαντήσω θετικά αν ως επιρροή θεωρήσουμε τις αναγνώσεις εκείνες που πέρα απ’ τον θαυμασμό δημιουργούν την αίσθηση της οικειότητας και την ανάγκη της συνομιλίας. Ας πούμε με τον τρόπο που ένα παιδί διατυπώνει τη γνώμη του σε έναν χαρισματικό δάσκαλο χωρίς τον φόβο της τιμωρίας.
Θα ήθελα ο αναγνώστης να διαβάσει τη συλλογή με τον ίδιο τρόπο που θα με κοιτούσε κατάματα. Η διαδικασία της οπτικής επαφής μπορεί να οδηγήσει και τους δύο μας σε θέση διαφορετική από την αρχική μας αφετηρία.
Με ποιο τρόπο η ιδέα του αναγνώστη υπάρχει στην ποίησή σας;
Θα ήθελα ο αναγνώστης να διαβάσει τη συλλογή με τον ίδιο τρόπο που θα με κοιτούσε κατάματα. Η διαδικασία της οπτικής επαφής μπορεί να οδηγήσει και τους δύο μας σε θέση διαφορετική από την αρχική μας αφετηρία.
Ποιο ποίημα ή απόσπασμα από κάποιο ποίημα θα λέγατε ότι συστήνει με τον καλύτερο τρόπο το ύφος και τους τρόπους αυτής της συλλογής;
Αν και υπάρχουν περισσότερα από ένα ποιήματα που θα μπορούσαν να έχουν αυτό το ρόλο, επιλέγω το «V» από τις ΕΙΚΑΣΙΕΣ Α’ και σας ευχαριστώ πολύ γι’ αυτή τη συνομιλία.
V
Σήμερα ήταν μια ήσυχη μέρα.
Γύρισα από τη δουλειά σαν να γύρισα από δυο πολέμους∙
Έναν που κέρδισα κι άλλον έναν που έχασα
Κι από δυο ζωές, μια που έζησα και άλλη μια που δεν θα ζήσω ποτέ.
Γύρισα σπίτι με δυο εαυτούς
Το ίδιο λυπημένους μαζί και χαρούμενους.
Οι δυο εαυτοί μου δεν ξέρουν
Αν θα γίνουν ποτέ ένα
Ούτε αν θα χαθούν για πάντα ξέρουν.
Θέλουν μόνο, μαζί να ξαπλώσουν
Και να κοιμηθούν για μέρες.
