5 λεπτά με την Κατερίνα Καζολέα

Έχετε συγγράψει ήδη αρκετά θεατρικά έργα. Τι σας ώθησε τούτη τη φορά, με τη «Δαμασκηνιά», να περάσετε στην έκδοση;

Η επιθυμία να δω τους ήρωες ενσαρκωμένους στη σκηνή. Ένιωσα τους χαρακτήρες αυτούς πολύ «ζωντανούς» για να μείνουν στο χαρτί.

Επίσης, υπάρχει καιρός που γράφεις και καιρός που εκδίδεις. Για μένα ο καιρός της συγγραφής είναι εποχή εσωστρέφειας. Η έκδοση είναι μια κίνηση εξωστρέφειας, που εκθέτει όχι μόνο το έργο στην κρίση των άλλων, αλλά και τον ίδιο τον εαυτό σου. Το δεύτερο δεν είναι πάντα εύκολο.

Πώς θα περιγράφατε το έργο σας, με λίγα λόγια, σε κάποιον που δεν το έχει διαβάσει; Και δευτερευόντως, σε ποιο θεατρικό είδος ανήκει; (δράμα, κωμωδία κ.λπ)

Είναι ένα έργο που διαδραματίζεται σε ένα παρηκμασμένο καφέ-μπαρ, στην άκρη μιας κωμόπολης. Ο ιδιοκτήτης του είναι ναυτικός και το έχει αφήσει να το λειτουργεί η λαντζέρισσα, που κατοικεί μαζί με την έφηβη κόρη της, τη Λορέτα, σε ένα δωμάτιο πίσω από το μπαρ. Ολημερίς χαρτοπαίζουν εκεί τρεις άντρες, μόνιμοι θαμώνες, που παρακολουθούν τη Λορέτα να μεγαλώνει και της αφηγούνται ιστορίες από τη ζωή τους. Στο τέλος κάνουν αυτό που νομίζουν ότι θα τους λυτρώσει, ενώ θα τους αφήσει στην απόλυτη ερήμωση. Το έργο πραγματεύεται την αναζήτηση του πατέρα, την αλήθεια και το ψέμα, τη δυσκολία της σύνδεσης και τη δυσκολία του αποχωρισμού.

Καταλήγει σε μια δραματική πράξη, αλλά μέχρι να συμβεί, είναι ένα ανάλαφρο έργο, παρά τους σκοτεινούς υπαινιγμούς.

Στον πυρήνα της ιστορίας σας βρίσκεται η φυγή μιας κοπέλας, από τον στενό κύκλο της επαρχίας, προς την πόλη. Είναι η φυγή δυνατή, ή πάντα το μέρος που αφήνουμε πίσω θα μας ακολουθεί; 

Πιστεύω πως όπου και να πάμε μας ακολουθεί ό,τι περιέχουμε και αυτό σίγουρα συνδέεται με τον τόπο που αφήνουμε πίσω μας. Στη «Δαμασκηνιά» υπάρχει, όμως, έντονη αντιδιαστολή ανάμεσα στη φυγή και το ταξίδι από τη μια πλευρά, και στη ρίζα ή την άγκυρα από την άλλη πλευρά.

Πιστεύω πως όπου και να πάμε μας ακολουθεί ό,τι περιέχουμε και αυτό σίγουρα συνδέεται με τον τόπο που αφήνουμε πίσω μας.

Ποιο ρόλο παίζει η δαμασκηνιά στο έργο σας και δίνει και τον τίτλο. Είναι ένα δέντρο σημαντικό στις ανατολικές θρησκείες, μια και κάτω από μια δαμασκηνιά θρυλείται ότι γεννήθηκε ο Λάο Τσε, ο συγγραφέας του Τάο. Υπάρχει κάποια, έστω μακρινή, σχέση;

Πάντα υπάρχει μια σχέση, και χαίρομαι που το ρωτάτε.

Η δαμασκηνιά είναι το δέντρο της αυλής. Κάποια στιγμή η λαντζέρισσα το στολίζει με λαμπιόνια, ενώ σε άλλο σημείο μοιάζει σαν φάντασμα. Εν τέλει ταυτίζεται με ένα κορίτσι.

Μια από τις αφετηρίες για το έργο ήταν τα κομμένα κλαδιά μιας δαμασκηνιάς που είδα σε ένα πεζοδρόμιο. Ήταν στη διατομή τους τόσο κόκκινα ώστε έμοιαζε σαν να υπάρχει αίμα στην εσωτερική κυκλοφορία του δέντρου.

Τάο σημαίνει δρόμος. Τα επαγγέλματα των τριών ηρώων στο έργο (ναυτικός/νταλικέρης/σιδηροδρομικός) είναι συνεχής δρόμος, η Λορέτα θέλει και αυτή να βγει στον δρόμο της αναζήτησης…

Μια από τις αφετηρίες για το έργο ήταν τα κομμένα κλαδιά μιας δαμασκηνιάς που είδα σε ένα πεζοδρόμιο. Ήταν στη διατομή τους τόσο κόκκινα ώστε έμοιαζε σαν να υπάρχει αίμα στην εσωτερική κυκλοφορία του δέντρου.

Επιπλέον, το Τάο ως ρήμα στα κινέζικα συνδέεται με τα «ονόματα» και το «ονοματίζω», κάτι που θίγεται επίσης στο θεατρικό αυτό έργο.

Έχετε ασχοληθεί και σε επίπεδο σπουδών και επαγγελματικά με τη σύγχρονη τέχνη, και ως κριτικός τέχνης. Αυτή σας η παιδεία αντανακλάται κάπως μέσα στη «Δαμασκηνιά»;

Η «Δαμασκηνιά» είναι από τα έργα στα οποία ξεφεύγω από την παρακαταθήκη της τέχνης. Έχω γράψει θεατρικά, τα οποία χτίζονται γύρω από κάποιον πίνακα και άλλα τα οποία αναφέρονται στη σχέση του καλλιτέχνη (ζωγράφου, μουσικού ή συγγραφέα) με το έργο του. Στη «Δαμασκηνιά» οι ήρωες είναι απλοί, καθημερινοί τύποι, ρεαλιστικοί, παρότι το έργο επεκτείνεται σε συμβολικά και μεταφυσικά κανάλια.

Στο εξώφυλλο του βιβλίου επέλεξα τον πίνακα του Leighton, γιατί συνδέεται με τα πρότυπα των Προραφηλιτών ζωγράφων, που θαύμαζαν την όμορφη γυναίκα, αλλά τους φόβιζε ο νέος της ρόλος και η ανεξαρτησία της. Την προτιμούσαν όμορφη και υποταγμένη.