pylorof

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Το Νεραϊδάκι» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), η συγγραφέας και μεταφράστρια Νόρα Πυλόρωφ απάντησε σε ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση

«Το Νεραϊδάκι», όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία σας, είναι ένα πολυπρόσωπο μυθιστόρημα. Με ποιον τρόπο οργανώνετε το υλικό σας και τις ζωές όλων των ηρώων σας;

Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο «κόνσεπτ». Ξεκινάω με βάση μια ιδέα και όπου με βγάλει. Γράφω συνειρμικά και δεν «ψειρίζω» τις φράσεις μου. Δεν ξέρω αν αυτό είναι καλό ή κακό. Υποθέτω ότι ο κάθε συγγραφέας πορεύεται με ένα είδος γραφής ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του, ενδεχομένως και το βιογραφικό του. To ότι τα βιβλία μου είναι πολυπρόσωπα, συχνά και πολυεπίπεδα έχει να κάνει με το ότι υπάρχουν αλληλουχίες, συσχετισμοί και αλληλοεπιδράσεις. Οι επιμέρους ιστορίες είναι ουσιαστικά μικρά μυθιστορήματα στο περιθώριο της βασικής πλοκής, όπου έρωτες εκπνέουν και γάμοι αποδομούνται όπως στην περίπτωση του καινούργιου βιβλίου.

ellinika grammata pylorof neraidaki

Στο βιβλίο σας η αναζήτηση της αγάπης είναι έντονη. Διαπερνά γενιές και οικογένειες. Αυτό που ψάχνουν, το βρίσκουν, τελικά; Μήπως πέραν της υλικής αγάπης υπάρχει και η άυλη;

Πολύ στενευμένη η ερώτησή σας. Ο ήρωάς μου παλεύει γι' αυτήν την αγάπη, την άυλη, για να μπορέσει να μαζέψει τα κομμάτια του. Η αγάπη είναι εξουσιαστική δύναμη, είναι η κολλητική ουσία που κρατεί τα κομμάτια μας ενωμένα. Γιατί όλοι μας είμαστε με κάποιον τρόπο λιγότερο ή περισσότερο κομματιασμένοι. Αναζητούμε την καλύτερή εκδοχή του εαυτού μας για να μπορέσουμε να βαδίσουμε μαζί του.

Η αγάπη είναι ο φόβος που μας ενώνει με τους άλλους, λέει ο ποιητής, ο φόβος της απόλυτης εφιαλτικής μοναξιάς που μπορεί αναπόφευκτα να οδηγήσει στην τρέλα. Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες και δημιουργεί ουτοπικές φαντασιώσεις. Μπορεί να γίνει σκληρό και απαιτητικό και να δυναστεύει αντί να ανακουφίζει, αντί να χαλαρώνει, και σε τελευταία ανάλυση να μην μπορέσει να προσφέρει ψήγματα ευτυχίας.

Το νερό παίζει καθοριστικό ρόλο στο μυθιστόρημα. Του προσδίδετε κάποια συμβολική σημασία;

Το νερό είναι ουσιώδες στοιχείο στην πλοκή, άλλωστε ο τίτλος του πίνακα της Άρτέμης Μουρατίδου που απεικονίζεται στο εξώφυλλο έχει τίτλο «των υδάτων είμαι», από έναν στίχο του Ορέστη Αλεξάκη. Πολλές οι αναγνώσεις του στο «Νεραϊδάκι». Συνδέει και χωρίζει, καθαρίζει και εξαγνίζει. Γίνεται στοιχειό που πρέπει να το νικήσουμε και θολός βυθός που απειλεί να καταπιεί τους ήρωές.

[Το νερό] Συνδέει και χωρίζει, καθαρίζει και εξαγνίζει. Γίνεται στοιχειό που πρέπει να το νικήσουμε και θολός βυθός που απειλεί να καταπιεί τους ήρωές.

Το νερό είναι αφερέγγυο και ακαταλόγιστο, ρέει και παρασέρνει στο διάβα του αξίες, διαφθείρει συνειδήσεις. Κρύβει αθέατους κινδύνους, πλάσματα επίφοβα και κακόβουλα.

Για τη Λίλα το νερό είναι η πρόκληση, το απαγορευμένο. Πρέπει να μετρηθεί μαζί του. Όταν όμως μπαίνει ο Άγγελος στο κάδρο και τη σώζει αντιλαμβάνεται, υποσυνείδητα ίσως ότι, το νερό είναι στην περίπτωσή της, κάτι παραπάνω από την πάλη της με τα κύματα.

Με κέντρο την Επανομή Θεσσαλονίκης, το μυθιστόρημα διατρέχει όλη την Ελλάδα και φτάνει ακόμη έως το Λίβερπουλ και τη Νέα Υόρκη. Είναι αυτό που λέμε πως η αγάπη δεν έχει σύνορα;

Η περιπλάνηση των ηρώων δεν έχει σχέση άμεσα με την αγάπη. Και ο Άγγελος και η Λίλα τρέχουν να γλιτώσουν από ανεξόφλητα χρέη του παρελθόντος, από κρίματα οικογενειακά, από τύψεις για συμπεριφορές ντροπιαστικές.

Ποια ήταν η πρώτη ιδέα που σας ήρθε στο μυαλό και «γέννησε» αυτό το βιβλίο;

Μια φαντασιακή ιδεατή κατάσταση που ξεκινάει από τη ελπίδα ότι μέσω κάποιου άλλου μπορούμε να «ζωγραφίσουμε» τις λευκές άφτιαχτες επιφάνειες στους «πίνακές» μας. Να γεμίσουμε κενά, να κλείσουμε ρωγμές. Να διαχειριστούμε τις στρεβλώσεις, τις ακυρώσεις.

Έπειτα από τόσα βιβλία που έχετε εκδώσει θεωρείτε πως όλα κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση; Αναζητάτε το ίδιο πράγμα, με διαφορετικό τρόπο, από βιβλίο σε βιβλίο;

Με κάποιον τρόπο, ναι. Ο Ζαν Πολ Σαρτρ λέει, είμαστε η παιδική μας ηλικία. Αυτή μας ορίζει τι και πώς θα γίνουμε αργότερα. Ψάχνω να βρω τα κίνητρα των ηρώων μου, τις ολιγωρίες και τις αναπηρίες τους. Και να τις εξηγήσω. Ο ψυχισμός μας είναι σαν ένας καμβάς. Άλλος είναι από τούλι, λεπτοκαμωμένος και ευαίσθητος, άλλος από λινάτσα, χοντροϋφασμένος και ανθεκτικός... Όταν τον κεντήσουν με χοντρές ατσούμπαλες βελονιές, το τούλι σχίζεται, κομματιάζεται, η λινάτσα αντέχει.

Ψάχνω να βρω τα κίνητρα των ηρώων μου, τις ολιγωρίες και τις αναπηρίες τους. Και να τις εξηγήσω.

Πολλοί λένε ότι ένα μεγάλο μυθιστόρημα χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα. Συμφωνείτε; Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;

Η πάλη του «εγώ» με το «εσύ», στοιχείο της κοινή μοίρας όλων των ανθρώπων, αλλά και η μεγαλύτερη πάλη, που είναι και το θεμέλιο της ανθρώπινης ζωής, η πάλη του ανθρώπου με τον εαυτό του.

Παράλληλα με τη συγγραφή έχετε ασχοληθεί ενεργά με τη διδασκαλία της μετάφρασης. Πιστεύετε πως στις μέρες μας έχουμε καλούς μεταφραστές; Είμαστε σε καλύτερο επίπεδο σε σχέση με το παρελθόν;

Δεν έχω μόνο διδάξει μετάφραση, έχω μεταφράσει ποίηση και μυθιστόρημα και δοκίμιο. Δεν θα μπορούσα αλλιώς να διδάξω. Σε όλα τα επαγγέλματα, ο εργαζόμενος πρέπει να διαθέτει ευσυνειδησία. Στο επάγγελμα του μεταφραστή όμως είναι διπλά απαραίτητη. Η μετάφραση μπορεί να γίνει  ξέφραγο αμπέλι, μπορεί ανεξέλεγκτα κάποιος να κακοποιήσει το κείμενο που μεταφράζει σε βαθμό μη αναγνωσιμότητας. Να φτιάξει με βάση ενδεχομένως τις δικές του ευαισθησίες ένα καινούργιο κείμενο που αμυδρά να θυμίζει το πρωτότυπο.

Δεν επαρκεί η πολύ καλή γνώση δυο γλωσσών, ούτε φτάνει να μεταφέρουμε την κουλτούρα ενός λαού και να την κάνουμε γνωστή σε έναν άλλο λαό. Εδώ το «ψείρισμα» είναι απαραίτητο. Ο μεταφραστής-μεταφορέας έχει χρέος να ισορροπεί και να εξυπηρετεί με προσοχή και σεβασμό τις ιδιαιτερότητες των δύο πολιτισμών.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Με αφορμή το νέο του λογοτεχνικό έργο «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο) συζητάμε με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Π. Βλαχογιάννη για τα ψυχικά και λογοτεχνικά τοπία, την αδυναμία να ορίσουμε το σώμα μας και τη γλώσσα ως πρωταρχικό δοχείο για την κατασκευή της πραγματικότητας. 

Συ...

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Οι εκδόσεις Carnívora είναι ένας από τους νέους εκδοτικούς οίκους που διαθέτει ξεκάθαρο όραμα και το οποίο έχει επικοινωνήσει με απόλυτη επιτυχία στους αναγνώστες. Μοναδική και βραβευμένη αισθητική μαζί με προσεκτικές επιλογές τίτλων, φροντισμένα κείμενα και άρτιο τυπογραφικό αποτέλεσμα είναι τα επιμέρους στοιχ...

Γιάννης Μαμάης: «Ένα αισθητικά άρτιο βιβλίο είναι σαν τη μουσική»

Γιάννης Μαμάης: «Ένα αισθητικά άρτιο βιβλίο είναι σαν τη μουσική»

Είναι ένας από τους τελευταίους δασκάλους της παλιάς τυπογραφίας. Από τα χέρια του περνούν τα βιβλία των εκδόσεων Gutenberg. Με αφορμή την έκθεση με κολοφώνες του που θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή (Eγκαίνια 5/6), μιλήσαμε με τον Γιάννη Μαμάη για τη μακρά διαδρομή του στο χώρο τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ