5 λεπτά με τον Γιάννη Μπούζα

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το τρίτο αυτό μυθιστόρημά σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Η αρχική ιδέα προέκυψε όταν διάβασα ένα βιβλίο παιγνιοθεραπείας. Το θέμα μού κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον. Άρχισα να κρατώ σημειώσεις από βιβλία ψυχολογίας, να παραλληλίζω, να συγκρίνω, να αντιπαραβάλλω μυθιστορηματικές σκέψεις με την ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς, και εν γένει της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης. Η απόφαση ότι όλα θα διαδραματίζονταν γύρω από ένα παιχνίδι και τις θεραπευτικές του ιδιότητες, λειτούργησε ως καταλύτης στην επιλογή της τελικής εξέλιξης της δράσης.

Το παιχνίδι που παίζουν οι ήρωες του έργου δεν είναι ένα απλό παιχνίδι, κρύβει μυστικά.

Κεντρικός ήρωας, ένας «άθεος φιλόσοφος», που καταρρέει. Πώς προσεγγίσατε τον χαρακτήρα του;

Η ανάλυση χαρακτήρων και η αναζήτηση του «αιτιατού» χρίζει ως μια έμφυτη διεργασία σκέψης που ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία μου. Σε μια περίοδο της ζωής μου που ένιωσα έντονα την αδιαφορία του συνανθρώπου και το προσποιητό του ενδιαφέρον, φλέρταρα με την ιδέα της δημιουργίας ενός χαρακτήρα με ελεύθερο πνεύμα, λάτρη της αλήθειας και της ακεραιότητας, χωρίς όμως να προσκολλάται σε δόγματα και θεωρίες, θεούς και θρησκείες. Έτσι γεννήθηκε ο άθεος καθηγητής φιλοσοφίας. Ένας αγνός άνθρωπος που χλευάζει την ματαιοδοξία κι αντιτίθεται σε όλους και σε όλα. Ο δε εξορκισμός που υποβάλλεται ο ήρωας δεν θα πρέπει να λογίζεται ως κατάρρευση, αλλά ως διεργασία κάθαρσης και αναγέννησης της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο ήρωας έρχεται τελικά σε επαφή με έναν καλόγερο, αλλά τα πράγματα δεν εξελίσσονται και πάλι εύκολα. Τι είδους παιχνίδι είναι αυτό που του προτείνεται;

Το παιχνίδι που παίζουν οι ήρωες του έργου δεν είναι ένα απλό παιχνίδι, κρύβει μυστικά. Όνειρο, παραίσθηση, μυστική ιεροτελεστία ή μια πραγματικότητα διαφορετική από εκείνη που γνωρίζουμε; Το παιχνίδι που προτείνω είναι το παιχνίδι της ζωής και ο Παιγνιοθεραπευτής είναι ο εαυτός μας, η εν δυνάμει εσώτερη δύναμη, η πίστη στην αναγέννηση του ανθρώπου. Άλλωστε, μεγαλύτερη αξία έχει η συμμετοχή στο παιχνίδι, παρά η νίκη.

Αθεΐα, θρησκοληψία, διανοητικά ή ψυχικά παιχνίδια: Θα λέγατε ότι ο Παιγνιοθεραπευτής είναι το πιο φιλοσοφικό από τα μυθιστορήματά σας; Σε ποιο βαθμό έχετε επιτρέψει σε ιδέες ή αντιλήψεις σας να το καθορίσουν;

Πράγματι, φιλοσοφικά αλλά και ψυχολογικά αναγνώσματα έρχονται πρώτα στις προτιμήσεις μου από νεαρή ηλικία, αποφεύγω όμως να βάζω φραγμούς ή καλούπια στη θεματολογία. Πολλοί συγγραφείς, σχολές ή λογοτεχνικά ρεύματα μου αρέσουν, ωστόσο, δεν θεωρώ ότι τα γραπτά μου επηρεάζονται (τουλάχιστον συνειδητά) από ιδέες ή αντιλήψεις. Ο παιγνιοθεραπευτής είναι ένα μυθιστόρημα που βασίστηκε πρωτίστως στη δυναμική επίδραση της ψυχολογίας, και δη της παιγνιοθεραπείας στον σύγχρονο άνθρωπο. Οι όποιες φιλοσοφικές και θρησκευτικές προσεγγίσεις −που ενίοτε ξεπροβάλλουν στο προ-σκήνιο−, δεν είναι τίποτα άλλο από τη δημιουργία ενός πλαισίου για να εξελιχθεί η πλοκή, το περιτύλιγμα με άλλα λόγια, για να κατανοήσει ο αναγνώστης τους κανόνες (αν υπάρχουν) του παιχνιδιού.

Κάποιοι λένε, «ένα μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;

Έχω την πεποίθηση –με βάσιμο όμως το ενδεχόμενο να θεωρηθώ υπερφίαλος−, πως ό,τι κι αν ακολουθήσει στην συγγραφική μου πορεία δεν θα φτάσει ποτέ την αρτιότητα του Παιγνιοθεραπευτή. Το μόνο αξιόπιστο κριτήριο για να χαρακτηρίσουμε ένα μυθιστόρημα «μεγάλο» είναι ο χρόνος, και για να χρησιμοποιήσω μια φράση από τη σελ. 41 του βιβλίου, με τη φιλοσοφική έννοια του όρου στην ουσία χρόνος δεν υπάρχει, οπότε και ως στοχαστικός ρεμβασμός δεν με απασχολεί. Από την άλλη, ο Άνθρωπος (ως φυσική εξελικτική οντότητα, τρόπος σκέψης, ψυχοσύνθεσης ή συμπεριφοράς) είναι για μένα θέμα μείζονος σημασίας. Θεωρώ ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει φτάσει σε σημείο απαξίωσης από καθετί που τον περιβάλλει − κοινωνία, συνάνθρωπος, περιβάλλον, φύση. Αν και φαινομενικά ενδιαφέρεται για τον διπλανό, η ικανοποίηση του εαυτού καθοδηγεί τις πράξεις του. Ο θάνατος του ανθρώπου στο έργο είναι το σαπισμένο δέρμα, το γιομάτο πύον και ιδιοτέλεια. Ο νέηλυς άνθρωπος αναδύεται απαλλαγμένος από κάθε πνευματική ή σωματική ατέλεια που τον διακατέχει και αναγεννημένος πορεύεται ελεύθερος προς τη φύση του.