Με αφορμή το νέο του μυθιστόρημα «Η αναγέννηση μιας γυναίκας» (εκδ. Βακχικόν), ο συγγραφέας Βασίλης Τσιρώνης απάντησε στις ερωτήσεις μας.
Συνέντευξη στην Ευλαλία Πάνου
Πώς γεννήθηκε η ιδέα του βιβλίου; Ήταν ένα δημιούργημα της πανδημίας;
Κάποια σπέρματα της ιστορίας μου με βασάνιζαν αρκετό καιρό πριν ξεσπάσει η πανδημία. Χαρακτήρες, ιδέες και αφηγηματικά επεισόδια προϋπήρχαν. Δεν θα έλεγα λοιπόν πως ο κύριος πυρήνας του μυθιστορήματός μου έχει να κάνει με την πρωτοφανή συνθήκη που όλοι μας βιώσαμε και εξακολουθούμε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο να βιώνουμε. Το γεγονός πως ένας μέρος του έργου γράφτηκε την περίοδο του εγκλεισμού και της απομόνωσης επηρέασε μοιραία και την ατμόσφαιρά του.
Η αναγέννηση μιας γυναίκας συμβαίνει την εποχή του κορονοϊού, αναφέρεται στην παροξυσμική αντίδραση που προκάλεσε, αλλά δεν φιλοδοξεί να είναι μυθιστόρημα της πανδημίας.
Δεν γράφω με όρους φύλου. Πάντα αδυνατούσα να αντιληφθώ τους όρους γυναικεία, αντρική ή LGBT λογοτεχνία – με τρομάζουν οι κατηγοριοποιήσεις.
Πώς είναι για έναν άντρα συγγραφέα να «μιλά» μέσα από μια γυναίκα ηρωίδα; Γιατί αυτή η επιλογή;
Συγγραφικά ασφαλώς και έχει τις δυσκολίες του. Δεν αντιλέγω πως μπορεί να αποτελεί και πρόκληση. Είτε καλώς είτε κακώς, δεν το θεώρησα πότε τροχοπέδη ή εμπόδιο. Δεν γράφω με όρους φύλου. Πάντα αδυνατούσα να αντιληφθώ τους όρους γυναικεία, αντρική ή LGBT λογοτεχνία – με τρομάζουν οι κατηγοριοποιήσεις.
Ένας συγγραφέας είναι ερμαφρόδιτο πλάσμα και η ταυτότητά του είναι πολλαπλή. Σε αυτό η Βιρτζίνια Γουλφ είχε απόλυτο δίκιο. Όσο για τη δική μου ηρωίδα, την Νάντια, θα πω μόνο πως θεώρησα ότι μια γυναίκα ήταν καταλληλότερη να αφηγηθεί την ιστορία μου.
Στο οπισθόφυλλο γίνεται λόγος για «πατριαρχικό άχθος». Είναι ένα βάρος που κουβαλούν οι γυναίκες μονάχα ή επηρεάζει με κάποιον τρόπο και τους άντρες;
Θα έλεγα πως η πατριαρχία και το άχθος της επηρεάζει αναμφισβήτητα και τα δύο φύλα. Από τη μία έχουμε τους άντρες που για αιώνες κατασκευάζονταν από τις κοινωνίες τους με ένα συγκεκριμένο τρόπο, πανομοιότυπα, με κοινό ήθος, φιλοδοξίες και συμπεριφορές και τώρα αυτό το σκάρτο καλούπι που τους έφτιαχνε, βάλλεται, τίθεται στο περιθώριο και πολλές φορές δαιμονοποιείται. Και από την άλλη έχουμε τις γυναίκες που υψώνουν το ανάστημά τους, αντιπαλεύουν και χλευάζουν την αντρική κυριαρχία, μένουν όμως μετέωρες και σε σύγχυση ως προς το επόμενο βήμα. Κάτι αλλάζει βέβαια, κάτι κινείται, κι αυτό έχει σημασία.
Πιστεύετε ότι η πανδημία, και κατά συνέπεια η απομόνωση, έδωσε την αφορμή σε κάποιους ανθρώπους να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα;
Φαντάζομαι πως ναι. Το ευελπιστώ τουλάχιστον. Άλλους όμως τους βύθισε χειρότερα στην απομόνωση, την κατάθλιψη και την αντικοινωνική συμπεριφορά. Κάποιοι ψυχισμοί βρίσκουν διεξόδους, κάποιοι δυστυχώς όχι.
Ποιο θα λέγατε πως είναι το βαθύτερο θέμα του βιβλίου σας;
Θα έλεγα πως το κύριο θέμα όχι μόνο του συγκεκριμένου μυθιστορήματός μου αλλά και των προηγούμενων είναι οι αντιφάσεις της ανθρώπινης φύσης. Ο δόλος, οι αυταπάτες και οι κατασκευασμένες μνήμες που υφαίνουμε με τέχνη για να συνεχίσουμε να επιβιώνουμε. Τα κομμάτια του χάους που υπάρχουν μέσα μας και επηρεάζουν τις πράξεις μας πολύ περισσότερο απ’ όσο πιστεύουμε, πάντοτε με γοήτευαν.
