palla 728

Σύντομη συνομιλία με την Κέλλυ Πάλλα, με αφορμή το μυθιστόρημά της «Το σκαμνί» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το μυθιστόρημα; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Το βιβλίο αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Για να είμαι απόλυτα ακριβής, κάποια ιστορικά πρόσωπα και τοπωνύμια στάθηκαν για μένα η θρυαλλίδα για μια σειρά από αλυσιδωτές εκρήξεις φανταστικών σκηνών μπολιασμένων από μελέτες για την ιστορία και τη λαογραφία της ορεινής Χαλκιδικής, που ντόπιοι ερευνητές, αφοσιωμένοι στη διάσωσή τους, έθεσαν στη διάθεσή μου. Το πρώτο υλικό, αυτό που ονομάζετε αρχικό ερέθισμα, το χρωστώ στους συγγενείς της καρδιάς και του αίματος από τις «ποδιές του Χολομώντα», που από τα παιδικά μου χρόνια με προίκισαν με αφηγήσεις εύπλαστες στις ατασθαλίες της φαντασίας μου.

Το βιβλίο σας διατρέχει δύο αιώνες ελληνικής ιστορίας. Τι σας συγκίνησε περισσότερο σε αυτήν την περίοδο;

Το χρονικό άνυσμα του μυθιστορήματος καλύπτει περίπου 200 χρόνια, αλλά η αφήγηση αρθρώνεται σε τρία μέρη. Εκείνο που με ενδιέφερε δεν ήταν τόσο τα γεγονότα της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου, όσο η αλληλοδιαδοχή τους, το πόσο αλλάζουν οι καιροί, αλλά και πόσο ίδιοι παραμένουν οι άνθρωποι. Βέβαια, οι ήρωές μου είναι ιστορικά καθορισμένα υποκείμενα, υπόκεινται δηλαδή στους περιορισμούς της εποχής που έζησαν, γι’ αυτό και επέλεξα τρεις διακριτές αφηγητικές φωνές, μία για κάθε μέρος του βιβλίου: από την πιο παραδοσιακή στο α’ μέρος με το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα μέχρι την ιλιγγιώδη ροή της συνείδησης στο γ’.

Oι ήρωές μου είναι ιστορικά καθορισμένα υποκείμενα, υπόκεινται δηλαδή στους περιορισμούς της εποχής που έζησαν, γι’ αυτό και επέλεξα τρεις διακριτές αφηγητικές φωνές, μία για κάθε μέρος του βιβλίου.

Κεντρικός ήρωας, αρχικά, είναι ένας Μοναχός που πιστεύει στα γράμματα. Υπάρχει κάποιο πρόσωπο στο οποίο βασίσατε τον ήρωά σας;

Όπως υποψιάζεται ο αναγνώστης διαβάζοντας το α’ μέρος του βιβλίου, υποψία που ενισχύεται στο β’ και επιβεβαιώνεται στο γ’, ο μοναχός είναι ο Κοσμάς ο Αιτωλός, που στην Τρίτη Περιοδεία του πέρασε πράγματι από την ορεινή Χαλκιδική μιλώντας με πάθος για την αξία της εκπαίδευσης ως τον μοναδικό δρόμο για την εθνική απελευθέρωση - ας μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στις απαρχές του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Όσα λόγια του αποδίδονται στο βιβλίο είναι αντλημένα από ιστορικά αρχεία και έφτασαν σε μένα από τρίτο χέρι.

Ένα σκαμνί είναι το αντικείμενο που ενώνει γενιές και συνέχει το μυθιστόρημά σας. Γιατί, αυτό το αντικείμενο; Ποια είναι η συμβολική του σημασία;

Το σκαμνί δεν έχει συμβολική αλλά πραγματολογική αξία. Ήταν το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο του Κοσμά του Αιτωλού, το μετέφερε στο μουλάρι του, και πάνω σ’ αυτό ανέβαινε για να κάνει το κήρυγμά του στις τέσσερις Περιοδείες του. Η ύπαρξη του σκαμνιού και το πέρασμα του Πατρο-Κοσμά από την Αρναία Χαλκιδικής είναι ιστορικά γεγονότα, η φιλοξενία στο σπίτι μιας οικογένειας μελισσοκόμων ανήκει στη σφαίρα του λαϊκού μύθου, το ότι το σκαμνί χαρίστηκε στους οικοδεσπότες και πέρασε από τη χρήση στα τέλη του 18ου αιώνα στην τελική αχρηστία της δεκαετίας του ’70 υπαγορεύτηκε από αυτό που ονόμασα παραπάνω «ατασθαλίες της φαντασίας μου».

palla skamni exofΠοιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα που σας απασχόλησε σε αυτό το μυθιστόρημα;

Πέρα από την αγάπη για τον Χολομώντα, τους ανθρώπους και τα έργα τους, εκείνο που με απασχολεί σ’ αυτό το βιβλίο είναι το πλέγμα των οικογενειακών σχέσεων. Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, για χρόνια με βασάνιζε η προσωπική, και πολύ φοβόμουν αυθαίρετη, παρατήρησή μου ότι σε πολλές οικογένειες συγκεκριμένες ιδέες, συμπεριφορές και πεποιθήσεις επαναλαμβάνονται στα μέλη της σαν να κληρονομούνται από γενιά σε γενιά. Στις διηγήσεις που άκουγα από μικρή είχα προσέξει ότι στις γενεαλογικές διαδρομές αντιγράφονται ξανά και ξανά τα ίδια μοτίβα σφραγίζοντας τα μέλη τους με μια κοινή μοίρα. Πολύ αργότερα άκουσα τον όρο πολιτισμικό μιμίδιο ως μονάδα μεταφοράς πολιτιστικών ιδεών, συμβόλων ή πρακτικών, που μπορούν να μεταδοθούν από το ένα μυαλό στο άλλο κυρίως μέσω της ομιλίας, των χειρονομιών, ακόμη και τελετουργιών. Αμέσως μετά έμαθα ότι η λέξη δημιουργήθηκε κατ’ αναλογία του όρου γονίδιο και περιγράφει, αν θέλουμε να το πούμε επιστημονικά, ένα αυτο-αντιγραφόμενο πολιτιστικό στοιχείο που διαβιβάζεται με μη γενετικό τρόπο, αλλά χάρη στη μίμηση- σήμερα, βέβαια, η λέξη έχει υποστεί σημασιολογική στένωση, και στην καθομιλουμένη έφτασε να σημαίνει το ανέκδοτο, το καλαμπούρι.

Έτσι τα μιμίδια που διατρέχουν την οικογένεια του Γιαννακού και των επιγόνων του είναι, μ’ έναν τρόπο, το δικό μου σχόλιο πάνω στις πυκνές, αλληλοεξαρτώμενες και εν πολλοίς ανεξήγητες συμπεριφορές όσων ενώνονται με δεσμούς αίματος ή «στεγάζονται κάτω από τα ίδια κεραμίδια», όπως λέει κάπου ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής. Φυσικά, οριστική απάντηση επί όλου αυτού δεν μπορεί να δοθεί και δεν θα επιχειρούσα ποτέ κάτι τέτοιο. Προορισμός της λογοτεχνίας, αν έχει κάποιον, δεν είναι τόσο να περιγράψει, όσο να δημιουργήσει με τις λέξεις μια συγκεκριμένη ψυχική κατάσταση στον αναγνώστη, ώστε να νιώσει ότι μοιράζεται με τους ήρωες τα ίδια ανερμήνευτα μυστικά.

politeia link more

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γιάννης Σκαραγκάς: «Κάνε ότι κοιμάσαι μέχρι να στοιχειώσει τον ύπνο σου ο πόνος του διπλανού»

Γιάννης Σκαραγκάς: «Κάνε ότι κοιμάσαι μέχρι να στοιχειώσει τον ύπνο σου ο πόνος του διπλανού»

Ο Γιάννης Σκαραγκάς, επιτυχημένος πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας, απάντησε στις ερωτήσεις μας, αυτή τη φορά με την ιδιότητα του σεναριογράφου, υπογράφοντας μια από τις αρτιότερες σειρές της ελληνικής τηλεόρασης.

Συνέντευξη στον Κώστα Αγοραστό

...
Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος: «Να ζούμε τη δημιουργία σαν να φτιάχνουμε το πρώτο μας βιβλίο»

Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος: «Να ζούμε τη δημιουργία σαν να φτιάχνουμε το πρώτο μας βιβλίο»

Ο εκδότης της Διόπτρας, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, σε μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη. Για τα 45 χρόνια παρουσίας στον εκδοτικό χώρο, για τους πολύτιμους συνεργάτες των εκδόσεων, για το όραμα της ανάπτυξης της φιλαναγνωσίας, για την κομβική στιγμή της απόκτησης των δικαιωμάτων των βιβλίων του Νίκου Καζαντζάκη....

5 λεπτά με την Ελένη Καραγιάννη

5 λεπτά με την Ελένη Καραγιάννη

5 λεπτά με μια συγγραφέα. Σήμερα, η Ελένη Καραγιάννη για το βιβλίο της «Δικαίωμα στον παράδεισο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Είστε ψυχίατρος και ψυχοθεραπεύτρια. Γιατί καταφύγατε στις αφηγήσεις, στις ιστορίες; ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 19.00, την τελευταία του έκδοση «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στον χώρο του Μεγάρου της Παλιάς Βουλής, Σταδίου 13. Στην κεντρική εικόνα, το Θωρηκτό Αβέρωφ, ζωγ...

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Θετική εξέλιξη για τον κλάδο του βιβλίου και για τα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας. 

Επιμέλεια: Book Press

Στις 22 Νοεμβρίου ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 4996/2022 για τα πνευματικά δικαιώματα, ο οποίος ενσωματώνει τις Οδηγίες (ΕΕ) 789/...

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνει την Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2022, στον Πολυχώρο του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) την τελετή απονομής των Βραβείων 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιό της για το 2023 με ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ