Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Καραγιαννίδης, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Η καρδιά μου το όπλο σου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το μυθιστόρημα; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Πάντα με γοήτευε η ιδέα να γράψω ένα μυθιστόρημα που να εξελίσσεται σε νησί και να μην έχει σχέση με την επιστήμη που θεραπεύω, δηλαδή την Πληροφορική και τις Τηλεπικοινωνίες. Το αρχικό ερέθισμα ήταν η αληθινή ιστορία του Γερμανού αντιναζιστή Alfred Eickword, ενός από τους δύο ήρωες του βιβλίου – ο άλλος είναι ο Καρπάθιος νέος, Οδυσσέας Λάσκαρης.
Το βιβλίο σας διατρέχει κοντά μισό αιώνα ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας. Τι σας συγκινεί σε αυτήν την περίοδο;
Το βιβλίο η «Καρδιά μου το όπλο σου» είναι ένα ιστορικό και κυρίως ερωτικό μυθιστόρημα. Ιστορικό με την έννοια ότι οι ήρωες «κολυμπούν» ανάμεσα στα γεγονότα, χωρίς όμως να τα επηρεάζουν.
Πάντα με ενδιέφερε ιστορικά η περίοδος του μεσοπολέμου στη Γερμανία, με τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης και την άνοδο του ναζισμού. Θεωρώ ότι ήταν καθοριστική για τη δημιουργία της Ευρώπης όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Επίσης, τα τελευταία χρόνια διάβασα για την Ιταλοκρατία στα Δωδεκάνησα, μια άγνωστη σχετικά σελίδα της Ελληνικής ιστορίας, που αναφέρεται ξανά στο μεσοπόλεμο.
Τα ιστορικά γεγονότα στις δύο αυτές περιοχές της γηραιάς ηπείρου έχουν κοινό χαρακτηριστικό τον αγώνα για ελευθερία ενάντια στον ολοκληρωτισμό, το ναζισμό και τον ιταλικό φασισμό. Επιπλέον στο βιβλίο προσπαθώ να αναδείξω τον αγώνα των Δωδεκανησίων για ελευθερία και υπεράσπιση της εθνικής τους ταυτότητας.
Η Κάρπαθος και η Ρόδος, γενικότερα τα Δωδεκάνησα, βρίσκονται στο κέντρο της δράσης. Ποια η σχέση σας με αυτά τα μέρη; Γιατί τα επιλέξατε;
Γεννήθηκα και μεγάλωσα σε ένα νησί, τη Σάμο, που βρίσκεται πολύ κοντά γεωγραφικά αλλά και πολιτισμικά με τα Δωδεκάνησα. Στη Ρόδο ζούσε ο αδερφός της μητέρας μου και εκεί περνούσα τα καλοκαίρια της παιδικής μου ηλικίας. Πάντα με τραβούσε η ομορφιά και η πολυπολιτισμικότητα αυτού του νησιού, με την αρμονική συνύπαρξη για αιώνες Ελλήνων, Τούρκων, Εβραίων και Λατίνων. Δεν είναι γνωστό στο ευρύ κοινό πως η παλαιότερη σε λειτουργία εβραϊκή Συναγωγή στην Ελλάδα είναι η Καχάλ Σαλόμ στη Ρόδο.
Η Κάρπαθος είναι ένα νησί με πολλές ομοιότητες με τη Σάμο. Όταν το επισκέφθηκα πριν δέκα χρόνια αποφάσισα ότι αν γράψω κάτι, αυτό θα ξεκινά από την Κυρά Παναγιά. Στη συνέχεια, όπως σας είπα, έμαθα για την ιστορία του Alfred, που βρέθηκε στην Κάρπαθο με τη Μεραρχία των Ανεπιθύμητων 999 του Γερμανικού στρατού. Έκανα μια μεγάλη έρευνα σε Κάρπαθο, Ρόδο και Γερμανία και έτσι είχα πλέον όλα τα στοιχεία για να πλέξω τον καμβά της δικής μου ιστορίας.
Σε κάποιο σημείο γίνεται λόγος για σύγκρουση έρωτα και αγάπης με την πολιτική ιδεολογία. Θέλετε να μας το εξηγήσετε καλύτερα;
Στο βιβλίο κυριαρχεί -στο πρόσωπο του Γερμανού κομμουνιστή Alfred Eickword- η σύγκρουση ανάμεσα στην αγάπη για την γυναίκα του Μαρί και την οικογένεια από τη μια πλευρά, και την ιδεολογία και το χρέος του απέναντι στο Κόμμα από την άλλη. Πολλές φορές δημιουργείται μέσα του μια αμφιβολία για το δρόμο που διάλεξε. Όμως, πάντα βάζει αυτή την αμφιβολία στο περιθώριο: «Ο δρόμος που είχε διαλέξει ήταν χωρίς γυρισμό» ή «Ο δρόμος της επανάστασης δεν έχει επιστροφή…».
Ήθελα να αναδείξω αυτό το ζήτημα, αφού αυτή η σύγκρουση ήταν καθοριστική και για την ελληνική κοινωνία μετά τον εμφύλιο, όπου σχεδόν οι μισές οικογένειες είχαν έναν Alfred που σκοτώθηκε, εξορίστηκε ή εκτοπίστηκε στην Ανατολική Ευρώπη.
Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα που σας απασχόλησε σε αυτό το μυθιστόρημα;
Αυτό που με απασχόλησε είναι η τυχαιότητα του σύμπαντος, -στοχαστικότητα, την λέμε εμείς οι μηχανικοί- η οποία επιτρέπει σε ανθρώπους με τις πιο διαφορετικές καταβολές και εμπειρίες να συναντώνται και να συνδέουν τις ζωές τους με μοναδικό τρόπο. Επιπλέον, ο έρωτας αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο και βιώνεται σαν αίσθηση προσωπικής ελευθερίας, σε ένα περιβάλλον πολέμου και βίας που χαρακτηρίζει την εποχή που αναφέρεται το βιβλίο.
Υπήρξε κάποιο βιβλίο πάνω στο οποίο στηριχτήκατε; Γενικεύοντας την ερώτηση, ποιους θεωρείται δασκάλους σας στην περιπέτεια της γραφής;
Προσπάθησα να γράψω χωρίς να ακολουθώ συγκεκριμένες φόρμες. Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από μια ένταση που πάλλεται, που μεγαλώνει και μικραίνει. Αυτό προσπαθώ να το επιτύχω εισάγοντας σε πολλά σημεία το «ξαφνικό», το «απροσδόκητο», ασκώντας μια προσωρινή βία στον χώρο και τον χρόνο.
Δεν σας κρύβω ότι θεωρώ την τριλογία Ακυβέρνητες Πολιτείες του Στρατή Τσίρκα, ένα από τα σπουδαιότερα κείμενα -αν όχι το πιο σπουδαίο- της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας…
