g andrianatos

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο ποιητής Γιάννης Ανδριανάτος με αφορμή την ποιητική συλλογή «Δείπνο αντιβαρύτητας» (εκδ. Gutenberg)

Επιμέλεια: Book Press

Από την πρώτη ποιητική συλλογή σας Άνευ αποδοχών μέχρι σήμερα μεσολάβησαν 14 χρόνια. Γιατί ένα τόσο μεγάλο διάστημα;

Ο χρόνος είναι ποίημα επαναλαμβανόμενο αλλά όχι ομοιοκατάληκτο. Όπως γράφω στο Δείπνο αντιβαρύτητας: «Άραγε όλα όσα δεν κάναμε / ανήκουν στο παρελθόν ή στο μέλλον;» Η τωρινή συλλογή ουσιαστικά συμπυκνώνει δύο-τρεις συλλογές σε ένα βιβλίο, που θα μπορούσαν να είχαν δημοσιευτεί νωρίτερα. Η ποίηση είναι συνάντηση σ’ ένα ευρυγώνιο παρόν που συμπεριλαμβάνει το παρελθόν και το μέλλον. Επομένως το διάστημα δεν είναι μεγάλο όταν χρειάζεται να συγκατοικήσουν πολλά «παρόντα» σε μία συλλογή. Ούτε καν το κοσμικό διάστημα δεν είναι μεγάλο, αφού δεν είναι τίποτε άλλο από τη συνεχόμενη διαστολή μιας πρωταρχικής στιγμιαίας ψευδαίσθησης. Άλλωστε η εργασία μου να διδάσκω Φιλοσοφία και Ρητορική στον Ρητορικό Κύκλο είναι ποίηση προφορική καθ’ εκάστην.

Στον τίτλο χρησιμοποιείτε μια έννοια της φυσικής, την αντιβαρύτητα, και τη συνδέετε με κάτι απλό και καθημερινό, όπως ένα δείπνο. Πώς μας βοηθάει ο τίτλος να πλησιάσουμε τη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή;

Ένα δείπνο (ακόμα και Μυστικό) κατά τεκμήριο προσθέτει βάρος, βαρύτητα. Άρα ένα Δείπνο αντιβαρύτητας δεν προσθέτει βάρος αλλά αφαιρεί.
Η Διαλεκτική αντίθεση των δύο λέξεων αναδεικνύει όλα αυτά που μας οδηγούν στις απαρχές του κόσμου, όταν η βαρύτητα και η αντιβαρύτητα ήταν σε άμιλλα. Το σύμπαν είναι η προσωρινή επικράτηση της βαρύτητας. Κι η ποίηση, η διαρκής μυστική αντίσταση της αντιβαρύτητας, του ιπτάμενου νόστου, της σύνδεσης με ό,τι μας απογειώνει. Γι’ αυτό και στη συλλογή μου γράφω: Το μόνο αληθινό δίλημμα: είμαστε φιλοξενούμενοι ή κρατούμενοι / της βαρύτητας;

Είναι το Δείπνο αντιβαρύτητας μια ποιητική συλλογή με κόνσεπτ, με «κέντρο» γύρω από το οποίο τα ποιήματα τρόπον τινά περιστρέφονται; Αν ναι, ποιο θα λέγατε ότι είναι αυτό το κέντρο;

Το κέντρο είναι ο κβαντικός παρατηρητής. Αυτός που από τις άπειρες εκδοχές επιλέγει να κοιτάξει μία και επιλέγοντας δημιουργεί έναν κόσμο, έστω λέξεων! Υπερασπίζομαι την ποιητική ματαιότητα της επιλογής. Άρα το κέντρο της συλλογής, ανεξαρτήτως αν κάποια ποιήματα είναι στη θεματολογία τους φιλοσοφικά, κάποια κοινωνικά ή ερωτικά, είναι το ερώτημα «ποιος είμαι εγώ που επιλέγω να παρατηρώ μ’ αυτόν τον τρόπο τη ζωή;» ή «τι άλλο μπορώ να γίνω;». Η ποίηση όπως τη βιώνω και την εκφράζω δεν είναι μια περίτεχνη καταγραφή εμπειριών, γεγονότων, προσδοκιών, απωθημένων ή νοσταλγιών, αλλά μια γυμνή, δυναμική, κοφτερή ερώτηση προς τον εαυτό μου… ή όπως το γράφω στη συλλογή: Το ποίημα ξυρίζει / τη δασύτριχη επιβεβαίωση όπως πριν την εγχείρηση.

Το κέντρο της συλλογής, ανεξαρτήτως αν κάποια ποιήματα είναι στη θεματολογία τους φιλοσοφικά, κάποια κοινωνικά ή ερωτικά, είναι το ερώτημα «ποιος είμαι εγώ που επιλέγω να παρατηρώ μ’ αυτόν τον τρόπο τη ζωή;» ή «τι άλλο μπορώ να γίνω;»

Διαβάζοντας τους τίτλους των ενοτήτων, βλέπουμε από τη μια ομηρικές αναφορές («Μικροί Λαιστρυγόνες») και από την άλλη αναφορές σύγχρονες («Συνεχόμενοι πνιγμοί» ήταν ο ελληνικός τίτλος μιας ταινίας του Πίτερ Γκρίναγουεϊ). Πώς συνδιαλέγονται αυτοί οι κόσμοι; Είναι αυτή η συνύπαρξη στοιχείο ειρωνείας;

Ο κόσμος μας είναι του Ομήρου. Κι η Οδύσσεια άλλωστε αποτελείται από «συνεχόμενους πνιγμούς». Βαδίζοντας πολύ προς τη Δύση, φτάνεις στην Ανατολή. Το παρελθόν και το μέλλον συνευρίσκονται στο παρόν. Είμαστε όμηροι σε χίλιες μικρές κλωστές των σκέψεών μας, των πεποιθήσεων, των ερμηνειών μας. Η ποιητική συνειδητοποίηση της αυτοπαγίδευσής μας μάς οδηγεί σε μια πλάγια θέαση, σε μια ειρωνική ματιά της ζωής μας και της ιστορίας. Όλοι οι ποιητές είναι «παιδιά» του Σωκράτη: προσποιούνται άγνοια, για να μπορούν να πουν εντέλει, απρόσκοπτα, τη δική τους ποιητική θέση! Ειρωνεία προς την ίδια την ατελέσφορη πράξη της γραφής και αυτοειρωνεία για τον ποιητή.

Με ποιον τρόπο η ιδέα του αναγνώστη ενυπάρχει στην ποίησή σας;

Ο αναγνώστης… θα ήθελα μια ποίηση που να είναι συνδημιουργός. Ο ρόλος του να μην είναι παθητικός, δεκτικός, κριτικός από απόσταση, αλλά ενεργητικός, παρεμβατικός. Με τον κάθε αναγνώστη να συντελείται ένα διαφορετικό ποίημα. Όπως στις θεατρικές παραστάσεις που παρεμβαίνει άμεσα το κοινό. Γι’ αυτό σε πολλά ποιήματα της συλλογής, το τέλος τους είναι η αρχή μιας συνομιλίας με τον αναγνώστη. Τον καλώ να συνεχίσει το ποίημα εντός του. Άλλωστε η ποίηση ξεκίνησε ως ραψωδία κι όχι ως οριστικό τυπωμένο κείμενο. Ό,τι είναι οριστικό είναι νεκρό. Αλλά ακόμα περισσότερο σε εποχές πανδημίας και πολέμου, που η εγγύτητα έχει καταστεί σχεδόν παράνομη, η μόνη δυνατή συνάντηση είναι η ανάγνωση (από το ποίημα «Γράφω – άρα υπάρχω;»).

gutenberg deipno antivarititasΑν σας ζητούσαν να επιλέξετε ένα από τα δύο, με τι θα λέγατε ότι προσομοιάζουν περισσότερο τα ποιήματά σας, με μουσικά κομμάτια ή με εικαστικά έργα;

Πιστεύω στη συναισθησία της ποίησης. Άλλωστε η ποιητική δράση ξεκίνησε ως ένα Ιερό Δρώμενο με στοιχεία απαγγελίας, μουσικής, σκηνικών, θεατρικής τελετουργίας, γεωμετρικών συμβόλων στα ρούχα ή στο δέρμα, χορού και αρχιτεκτονικής πλαισίωσης. Η ποίησή μας πλέον μυρίζει «καμαρίλα» και φοβική εσωστρέφεια, σε σχέση με την πανδαισία παρεμβατικής ελευθερίας των απαρχών της. Άρα επιδιώκω και μουσικές και εικαστικές εφαπτόμενες των λέξεων. Αν θα έπρεπε να επιλέξω, θα επέλεγα ίσως λόγω εικαστικών σπουδών πίνακες ολλανδικής σχολής: Ρέμπραντ, Βαν Γκογκ, Μοντριάν.

Ποίηση και Ρητορική. Αντίπαλα στρατόπεδα;

Αντίπαλα στρατόπεδα ναι… αλλά που στη μάχη αγκαλιάζονται! Λόγω της εργασίας μου (εκπαιδευτής στη Ρητορική-Διαλεκτική) βρίσκομαι σε μια αναπόφευκτη διγαμία μεταξύ Ρητορικής και Ποίησης, που έχω βέβαια όλη την καλή διάθεση (όπως κάθε δίγαμος;) να τα ενώσω σε ένα! Άλλωστε όταν απατάς φανερά, είναι απάτη; Η Ποίηση είναι Ρητορική χωρίς τον ψυχαναγκασμό της πειθούς και της τεκμηρίωσης και η Ρητορική είναι ποίηση χωρίς ευφάνταστη νοσταλγία, με τροχισμένα τα αινίγματα. Και οι δύο παιδιά της Γλώσσας, ερίζουν ενώ είναι συγκληρονόμοι.

politeia link more

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κώστας Καλτσάς: «Η αναμέτρηση με το παρελθόν δεν τελειώνει ποτέ»

Κώστας Καλτσάς: «Η αναμέτρηση με το παρελθόν δεν τελειώνει ποτέ»

Με αφορμή το πρώτο του μυθιστόρημα «Νικήτρια σκόνη» (εκδ. Ψυχογιός) που κυκλοφόρησε πρόσφατα, συνομιλούμε με τον μεταφραστή και συγγραφέα Κώστα Καλτσά για τα Δεκεμβριανά, το πρόσφατο Δημοψήφισμα, αλλά και τον Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας. Κεντρική εικόνα: © Μαρίνα Δογάνου. 

...

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τις επιθυμίες τους»

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τις επιθυμίες τους»

Τι ζητούν τα σημερινά κορίτσια; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι τους και πώς τοποθετούνται απέναντι στα αιτήματα του φεμινισμού, αλλά και την έμφυλη βία; Με αφορμή το βιβλίο «Μικρές επικίνδυνες - 100 ιστορίες από 100 γενναία κορίτσια» (εκδ. Key Books) συνομιλήσαμε με τις Μαριάννα Σκυλακάκη και Στέλλα Κάσδαγλη που μ...

Κώστας Νασίκας: «Οι απεργίες πείνας είναι μια μορφή πάλης, μέχρι θανάτου, του απεργού με τον αντίπαλό του»

Κώστας Νασίκας: «Οι απεργίες πείνας είναι μια μορφή πάλης, μέχρι θανάτου, του απεργού με τον αντίπαλό του»

Mε αφορμή το βιβλίο του «Βία και καταναλωτισμός» (εκδ. Αρμός) συζητάμε με τον ψυχαναλυτή και συγγραφέα Κώστα Νασίκα για την ψευδεπίγραφη ευμάρεια των σύγχρονων κοινωνιών, αλλά και πώς η τροφή μπορεί να γίνει «όπλο» στους απεργούς πείνας και σε εκείνους που νηστεύουν. 

Συνέντ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

Συνεχίζεται ο επιτυχημένος φετινός κύκλος εκδηλώσεων «Καταθέσεις Πολιτισμού» με συζητήσεις για σύγχρονη τέχνη, ιστορία και αρχαιολογία, από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Επόμενη εκδήλωση στις 24 Απριλίου με καλέσμένο τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ Μανόλη Κορρέ....

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Εκδήλωση με θέμα τη ζωή και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) στο Παρίσι. Φωτογραφίες © Polyvios Anemoyannis / Hans Lucas.

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέατρο Richelieu του πανεπιστημίου της Σορβόννη...

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ