Giorgos Polymenakos Perama

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Πολυμενάκος με αφορμή το μυθιστόρημα «Σημείο εξόδου ένα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα. 

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το δεύτερο βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Θυμάμαι πολύ καλά το πρώτο ερέθισμα. Στη διάρκεια της πρώτης καραντίνας (Απρίλιος 2020) κοιτούσα από τη βεράντα του σπιτιού μου, ψηλά στο Πέραμα, το τοπίο με τις γερανογέφυρες της Cosco και το αλωμένο από τις εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού νησάκι της Ψυττάλειας. Τότε μου ήρθε η ιδέα ενός τόπου αποκλεισμένου, στον οποίο υπάρχει έλλειψη των στοιχειωδέστερων αγαθών και του πολυτιμότερου από αυτά τα αγαθά: της ελευθερίας.

Ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα;

Γέρνει σαφέστατα προς την επινόηση διότι οδηγώ στα άκρα μια πραγματικότητα, ψήγματα της οποίας όμως ήδη βιώνουμε.

Τι ρόλο παίζει ο τόπος στην εξέλιξη της πλοκής; Υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά ή πρόκειται για ένα φανταστικό τοπίο;

Ο τόπος είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής του βιβλίου. Υπάρχει η παλιά ναυτική βάση (ο τωρινός Ναύσταθμος του Πολεμικού Ναυτικού) ερημωμένη μετά από μια θανατηφόρα πανδημία παγκόσμιας εμβέλειας, υπάρχουν οι γερανογέφυρες της Cosco (χρησιμεύουν στους ελεύθερους σκοπευτές του απολυταρχικού καθεστώτος για να εκτελούν εν ψυχρώ όσους επιχειρούν να βρουν καταφύγιο στην αποκλεισμένη πόλη γιατί θεωρούνται εκ προοιμίου Μολυσμένοι) και φυσικά το Νησί - Καθαρτήριο (σημερινή Ψυττάλεια). Στο βιβλίο υπάρχουν ελάχιστες αναφορές σε τοπωνύμια της πραγματικής πόλης, τιμής ένεκεν (π.χ. Αρμός, Γερμανική Σκάλα) που μόνον όσοι ζουν ή εργάζονται στο Πέραμα θα μπορέσουν να κάνουν τον προφανή συσχετισμό.

Κάποιοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου έρχονται αντιμέτωποι με το δίλημμα να επιλέξουν ανάμεσα στις προσωπικές τους ηθικές αρχές και τα πλεονεκτήματα που τους εξασφαλίζει η προνομιακή θέση που κατέχουν στην αμείλικτη ιεραρχία της Πόλης... 

Στο βιβλίο σας περιγράφεται μια δυστοπία εν τη γενέσει της. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της;

Δεδομένου ότι ο κόσμος γύρω από αυτή την πόλη έχει καταστραφεί, υπάρχει διαρκής έλλειψη όλων των απαραίτητων αγαθών, δεν υπάρχει ηλεκτρική ενέργεια, και η υγειονομική περίθαλψη είναι ανύπαρκτη. Εκείνο που πλεονάζει είναι ο αυταρχισμός και η αυτονομιμοποιημένη βία της τοπικής εξουσίας η οποία στηρίζει την ισχύ της σε κάποιες προνομιούχες (συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό) μειοψηφίες.

apopeira polymenakos simeio exodouΠοιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα που σας απασχόλησε σε αυτό το μυθιστόρημα;

Είναι το εάν, και με ποιο κίνητρο, θα υπήρχε η περίπτωση αντίστασης σε ένα απόλυτα καταπιεστικό καθεστώς, όπου ακόμη και η υπόνοια εναντίωσης επισύρει την ποινή του θανάτου. Το να φανταστούμε ότι η αγάπη για την ελευθερία είναι επαρκές κίνητρο, θα ήταν μάλλον ανεδαφικό στις πλείστες των περιπτώσεων.

Για να γίνει ακόμη πιο δύσκολο, κάποιοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου έρχονται αντιμέτωποι με το δίλημμα να επιλέξουν ανάμεσα στις προσωπικές τους ηθικές αρχές και τα πλεονεκτήματα που τους εξασφαλίζει η προνομιακή θέση που κατέχουν στην αμείλικτη ιεραρχία της Πόλης, όπου σύμφωνα με τα λεγόμενα ενός από αυτούς: «οι δολοφόνοι και οι νεκροθάφτες απολαμβάνουν ιδιαίτερα προνόμια και ανταμοιβές για την πολύτιμη κοινωνική τους προσφορά».

Υπήρξε κάποιο βιβλίο αναφοράς, πάνω στο οποίο στηριχτήκατε; Γενικεύοντας την ερώτηση, ποιους θεωρείται δασκάλους σας στην περιπέτεια της γραφής;

Δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι άμεσες ή έμμεσες αναφορές στον Όργουελ και τον Μακιαβέλλι. Για παράδειγμα, σε έναν μονόλογό του, ο Κυβερνήτης της πόλης λέει το εξής: «Καλά τα είπε ο Μακιαβέλλι, αλλά δεν τα είπε όλα. Ξέχασε να αναφέρει κάτι πολύ σημαντικό: Αν θέλεις να έχεις τον έλεγχο, τον πλήρη έλεγχο, πρέπει, πρώτα απ’ όλα, να ελέγχεις πως ονομάζονται οι άνθρωποι και τα πράγματα». Όπως έχει πολύ σωστά ειπωθεί, για να γράφεις πρέπει και να διαβάζεις. Κάποια από τα αγαπημένα μου διαβάσματα έχουν να κάνουν, σε τυχαία σειρά, με τον Φραντς Κάφκα, τον Άρη Αλεξάνδρου, τον Κόρμακ ΜακΚάρθυ, τον Ντίνο Μπουτζάτι και τον Γιάννη Ρίτσο.


Δυο λόγια για τον συγγραφέα

Ο Γιώργος Πολυμενάκος γεννήθηκε σε ένα μικρό σπίτι πλάι στον φάρο του Γυθείου. Μεγάλωσε στο Πέραμα απέναντι από τον φάρο της Ψυττάλειας. Κάθε βράδυ μετρούσε τις αναλαμπές του μέχρι την τελευταία στιγμή πριν κοιμηθεί. Σήμερα ζει στο Πέραμα. Πρώτο του βιβλίο, Ιστορίες από την άλλη όχθη (εκδ. Απόπειρα).

politeia link more

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

5 λεπτά με τη Λία Νικολάου

5 λεπτά με τη Λία Νικολάου

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα η Λία Νικολάου, με αφορμή το δεύτερο μυθιστόρημά της «Θύματα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Book Press

Το δεύτερο βήμα, στη λογοτεχνία, λέγεται ότι είναι το δυσκολότερο. Η δική ...

Ανδρέας Στάικος: «Ο καθένας να μείνει δέσμιος του εαυτού του, μόνο έτσι θα απελευθερωθεί»

Ανδρέας Στάικος: «Ο καθένας να μείνει δέσμιος του εαυτού του, μόνο έτσι θα απελευθερωθεί»

Μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης με τον Ανδρέα Στάικο. Η πορεία του στα ελληνικά γράμματα, τα θεατρικά του έργα, τα πεζογραφήματα και οι μεταφράσεις του, τα χρόνια στο Παρίσι και ο Μάης του ’68 και η σχέση της μαγειρικής με μια θεατρική παράσταση. 

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις). Κεντρική φωτογραφία © Karsten Winegeart / Unsplash.

Του Γιώργου Βέη

«Η αλήθεια είναι απεχθής: έχουμε την τέχνη ...

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Λάλησε ο κόκορας στο κινητό. Σηκώθηκα με ταραχή να κλείσω το ξυπνητήρι. Δεν ξέρω γιατί αλλά στο τρίτο χτύπημα νομίζω πως κυνηγάω το πετεινάρι και όλο μου ξεφεύγει. Θέλω να το πιάσω από το λαιμό και να το ταρακουνώ μέχρι να γίνει κόκκινο, όπως το λειρί του.

Του Δημήτρη Μαγριπλή

...
«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ