goutas 5lepta

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Παναγιώτης Γούτας με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του «Η εγγύτητα των πραγμάτων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες.

Επιμέλεια: Book Press

Ξεκινήσατε και τελειώσατε τα διηγήματα του βιβλίου σας κατά τη διάρκεια της πρώτης και της δεύτερης καραντίνας. Θα λέγατε πως αυτό το βιβλίο σας ήταν το πιο λυτρωτικό;

Κάθε βιβλίο όταν τελειώνει είναι λυτρωτικό. Η ολοκλήρωση της συγγραφής αυτού του βιβλίου ήταν διπλά ανακουφιστική, λόγω της αβεβαιότητας που μας προκαλεί η πανδημία. Ωστόσο ο εγκλεισμός, παρά την υγειονομική και οικονομική καταστροφή που προξενεί, για κάποιον που γράφει είναι ευλογία. Θυμηθείτε πως ο Κάφκα κλείστηκε εθελουσίως σε κάποιο από τα κελιά των αλχημιστών στην Καστρούπολη της Πράγας για να συγγράψει. Είχε δηλαδή προνομιακή μεταχείριση έναντι άλλων συναδέλφων του.

Παρατήρηση, ενδοσκόπηση και επινόηση: για τα είκοσι ένα διηγήματα του βιβλίου σας, τι από τα παραπάνω χρησιμοποιήσατε περισσότερο;

Και τα τρία που αναφέρατε είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να γραφτεί ένα βιβλίο. Παρατήρηση (και ακοή) ως εισαγωγική προϋπόθεση βυθίσματος στο θέμα ή στα θέματα. Επινόηση απαραίτητα και ενδοσκόπηση που συνυπάρχει με τη συγγραφική ωρίμανση. Δεν μπορώ να διαχωρίσω αυτά τα τρία ούτε να υπολογίσω το ποσοστό συνεισφοράς του καθενός χωριστά στη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Νομίζω πως η γραφή είναι μια ενιαία και αδιαίρετη διαδικασία που προϋποθέτει τα παραπάνω στοιχεία.

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο γράψατε τα διηγήματα της συλλογής, σας έδωσε την ευκαιρία να εκφραστείτε με τρόπο που δεν είχατε επιχειρήσει μέχρι τώρα;

Τέσσερα ή πέντε από τα δεκατρία βιβλία που έχω γράψει είναι αρκετά προσωπικά και εξομολογητικά. Από ένα σημείο και μετά υπεισήρθε στο βίωμα και η μυθοπλασία – αυτό πιστεύω πως ήταν εξέλιξη. Η Εγγύτητα των πραγμάτων σαφώς είναι βιωματικό βιβλίο με την ευρεία έννοια του όρου, με πολλά όμως μυθοπλαστικά στοιχεία. Το στοιχείο της αυτοκριτικής (αυτοσαρκασμός θα έλεγα καλύτερα), ναι, είναι παρόν, όπως και σε άλλα βιβλία μου. Με τα χρόνια λιγοστεύει ο ναρκισσισμός, το «εγώ» συρρικνώνεται και αναγνωρίζουμε κάποιες αδυναμίες μας – τουλάχιστον έτσι θα πρέπει να συμβαίνει. 

Η προσωπική μας περιπέτεια θα ήταν αδιάφορη δίχως τη μεσολάβηση του συγγραφέα, που πάντα είναι (ή πρέπει να είναι) κάποιος άλλος απ’ αυτόν που βιώνει ή νομίζει πως βιώνει κάτι.

Πείτε μας δύο λόγια για τον τρόπο με τον οποίο μεταστοιχειώσατε το βίωμα σε πεζογραφία.

Δεν μπορεί να γραφτεί λογοτεχνία χωρίς βιώματα του συγγραφέα, δηλαδή εν κενώ. Προσπάθησα και σ’ αυτό το βιβλίο να μην αφήσω το βίωμα ακατέργαστο, το εμπλούτισα, το λείαινα, συχνά το παραμόρφωσα δημιουργικά επεκτείνοντάς το σε άλλους ανθρώπους, έκανα συμμέτοχους δηλαδή κι άλλους στις περιπέτειες που αφηγούμαι. Άλλωστε η προσωπική μας περιπέτεια θα ήταν αδιάφορη δίχως τη μεσολάβηση του συγγραφέα, που πάντα είναι (ή πρέπει να είναι) κάποιος άλλος απ’ αυτόν που βιώνει ή νομίζει πως βιώνει κάτι.

GOUTAS Exof2


Έχετε συγγραφέα-πρότυπο, κάποιον που να θεωρείτε δάσκαλό σας;

Συγγραφικά μου πρότυπα παραμένουν κάποιοι βιωματικοί λογοτέχνες αυτής της πόλης όπου ζω και με έχουν επηρεάσει με τη γραφή τους. Ζώντες και τεθνεώτες. Και κάποιοι Αμερικανοί μυθιστοριογράφοι και διηγηματογράφοι. Αναφέρομαι συχνά σ’ αυτούς και στο έργο τους και μέσα από τα κριτικά μου δοκίμια στην bookpress, οπότε είναι εύκολο να ανακαλύψετε τα ονόματά τους ανατρέχοντας στις συνεργασίες δέκα σχεδόν χρόνων. Με κάποιους εξ αυτών η σχέση μου είναι εμμονική. Αποτελούν σημεία αναφοράς για μένα και συχνά –άθελά τους–, βάζουν τον συγγραφικό πήχη στο σωστό ύψος για να ανταποκριθώ στην πρόκληση να τους φτάσω. Το αν τα καταφέρνω είναι άλλη ιστορία.

Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;

Επειδή Η εγγύτητα των πραγμάτων αναφέρεται σε απλούς, καθημερινούς ανθρώπους της διπλανής πόρτας, ο αναγνώστης του θα μπορούσε να είναι οποιουδήποτε φύλου, εθνότητας και μορφωτικού επιπέδου, όπως είναι και οι ήρωές μου. Ο ιδανικός αναγνώστης, βέβαια, είναι μια αφηρημένη έννοια. Αν τον προσωποποιήσω, τον φαντάζομαι λάτρη της μικρής φόρμας, που βλέπει τη ζωή ως ψηφιδωτό μικρών, κατακερματισμένων, ελαφρώς αλλόκοτων ιστοριών, στα όρια της λογικής με την παράνοια, με οξυμένη αίσθηση του χιούμορ, που έχοντας αγοράσει το βιβλίο μου δίχως να με γνωρίζει –επομένως μη διακείμενος θετικά ή αρνητικά απέναντί μου–, θα ξεκινήσει την ανάγνωση κάπως διστακτικά, δεν θα το εγκαταλείψει από την τρίτη ή τέταρτη ιστορία, θα συναισθανθεί βαθιά τους ήρωές μου και τις μεταξύ τους σχέσεις, θα φτάσει στην τελευταία ιστορία με ένα πονηρό μειδίαμα στα χείλη και, τέλος, θα με ανταμείψει συστήνοντάς με σε κάποιον φίλο ή φίλη του, μιλώντας για την ειλικρίνεια της γραφής μου. 

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;

Μόλις ολοκλήρωσα για δεύτερη φορά το 1984 του Όργουελ, σε μετάφραση Αύγουστου Κορτώ – η πρώτη ανάγνωση είχε γίνει στα νεανικά μου χρόνια. Απίστευτο βιβλίο. Ένας ύμνος στην ελευθερία, μια γροθιά στα ανελεύθερα καθεστώτα της γης. Προτεραιότητα του μη εφησυχασμένου σημερινού ανθρώπου να μην αγαπήσει ποτέ τον Μεγάλο Αδελφό. Σε όλες τις σύγχρονες εκφάνσεις του.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Μιλήσαμε με τη Λίνα Βαλετοπούλου, με αφορμή την έκδοση του μυθιστορήματος «Κλουαζονέ», από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

«Η Χάρις βρίσκεται στο χειρουργείο και υπό την επήρεια της νάρκωσης μεταφέρεται νοερά σε ένα αποτεφρωτήριο....

Στέφανος Αλεξιάδης: «Η λογοτεχνία οφείλει να αναδεικνύει τις σκληρές πλευρές της ζωής για να μπορεί να τις ξορκίζει»

Στέφανος Αλεξιάδης: «Η λογοτεχνία οφείλει να αναδεικνύει τις σκληρές πλευρές της ζωής για να μπορεί να τις ξορκίζει»

Μια συνομιλία με τον Στέφανο Αλεξιάδη, με αφορμή το θρίλερ «Οιμωγή», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

Το πρώτο σου βιβλίο ήταν στο χώρο της εφηβικής λογοτεχνίας. Είναι αποτέλεσμα συγγραφικής μετατόπιση...

Θανάσης Χειμωνάς: «Ζούμε την επέλαση ενός άκρατου συντηρητισμού με (δήθεν) προοδευτική μουτσούνα»

Θανάσης Χειμωνάς: «Ζούμε την επέλαση ενός άκρατου συντηρητισμού με (δήθεν) προοδευτική μουτσούνα»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Θανάση Χειμωνά με αφορμή το νέο του μυθιστόρημα «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Μπορούμε να φανταστούμε το μέλλον με όρους που θα τους υπαγορεύει η αισιοδοξία; Αλήθεια, μπορούμε; Θα πρέπει...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Οι Soundwalk Collective με την Patti Smith για δυο εμφανίσεις στη Στέγη – ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη ζωή

Οι Soundwalk Collective με την Patti Smith για δυο εμφανίσεις στη Στέγη – ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη ζωή

Η θρυλική ποιήτρια της νεοϋορκέζικης punk rock Patti Smith προσγειώνεται στη Στέγη στις 14 & 15 Μαρτίου, για να συμμετάσχει στα ηχοτοπία του πρότζεκτ “Correspondences” της Soundwalk Collective, σε ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Επιμέλεια: Book Press ...

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Μιλήσαμε με τη Λίνα Βαλετοπούλου, με αφορμή την έκδοση του μυθιστορήματος «Κλουαζονέ», από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

«Η Χάρις βρίσκεται στο χειρουργείο και υπό την επήρεια της νάρκωσης μεταφέρεται νοερά σε ένα αποτεφρωτήριο....

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Η ζωή απαιτεί μια σειρά από δεξιότητες για να μπορεί κανείς να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της. Επιλέγουμε κάποια από τα βιβλία που μας μαθαίνουν διάφορες «εναλλακτικές» τέχνες του ζην. Ορισμένες, εξόχως πρωτότυπες. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ