goutas 5lepta

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Παναγιώτης Γούτας με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του «Η εγγύτητα των πραγμάτων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες.

Επιμέλεια: Book Press

Ξεκινήσατε και τελειώσατε τα διηγήματα του βιβλίου σας κατά τη διάρκεια της πρώτης και της δεύτερης καραντίνας. Θα λέγατε πως αυτό το βιβλίο σας ήταν το πιο λυτρωτικό;

Κάθε βιβλίο όταν τελειώνει είναι λυτρωτικό. Η ολοκλήρωση της συγγραφής αυτού του βιβλίου ήταν διπλά ανακουφιστική, λόγω της αβεβαιότητας που μας προκαλεί η πανδημία. Ωστόσο ο εγκλεισμός, παρά την υγειονομική και οικονομική καταστροφή που προξενεί, για κάποιον που γράφει είναι ευλογία. Θυμηθείτε πως ο Κάφκα κλείστηκε εθελουσίως σε κάποιο από τα κελιά των αλχημιστών στην Καστρούπολη της Πράγας για να συγγράψει. Είχε δηλαδή προνομιακή μεταχείριση έναντι άλλων συναδέλφων του.

Παρατήρηση, ενδοσκόπηση και επινόηση: για τα είκοσι ένα διηγήματα του βιβλίου σας, τι από τα παραπάνω χρησιμοποιήσατε περισσότερο;

Και τα τρία που αναφέρατε είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να γραφτεί ένα βιβλίο. Παρατήρηση (και ακοή) ως εισαγωγική προϋπόθεση βυθίσματος στο θέμα ή στα θέματα. Επινόηση απαραίτητα και ενδοσκόπηση που συνυπάρχει με τη συγγραφική ωρίμανση. Δεν μπορώ να διαχωρίσω αυτά τα τρία ούτε να υπολογίσω το ποσοστό συνεισφοράς του καθενός χωριστά στη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Νομίζω πως η γραφή είναι μια ενιαία και αδιαίρετη διαδικασία που προϋποθέτει τα παραπάνω στοιχεία.

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο γράψατε τα διηγήματα της συλλογής, σας έδωσε την ευκαιρία να εκφραστείτε με τρόπο που δεν είχατε επιχειρήσει μέχρι τώρα;

Τέσσερα ή πέντε από τα δεκατρία βιβλία που έχω γράψει είναι αρκετά προσωπικά και εξομολογητικά. Από ένα σημείο και μετά υπεισήρθε στο βίωμα και η μυθοπλασία – αυτό πιστεύω πως ήταν εξέλιξη. Η Εγγύτητα των πραγμάτων σαφώς είναι βιωματικό βιβλίο με την ευρεία έννοια του όρου, με πολλά όμως μυθοπλαστικά στοιχεία. Το στοιχείο της αυτοκριτικής (αυτοσαρκασμός θα έλεγα καλύτερα), ναι, είναι παρόν, όπως και σε άλλα βιβλία μου. Με τα χρόνια λιγοστεύει ο ναρκισσισμός, το «εγώ» συρρικνώνεται και αναγνωρίζουμε κάποιες αδυναμίες μας – τουλάχιστον έτσι θα πρέπει να συμβαίνει. 

Η προσωπική μας περιπέτεια θα ήταν αδιάφορη δίχως τη μεσολάβηση του συγγραφέα, που πάντα είναι (ή πρέπει να είναι) κάποιος άλλος απ’ αυτόν που βιώνει ή νομίζει πως βιώνει κάτι.

Πείτε μας δύο λόγια για τον τρόπο με τον οποίο μεταστοιχειώσατε το βίωμα σε πεζογραφία.

Δεν μπορεί να γραφτεί λογοτεχνία χωρίς βιώματα του συγγραφέα, δηλαδή εν κενώ. Προσπάθησα και σ’ αυτό το βιβλίο να μην αφήσω το βίωμα ακατέργαστο, το εμπλούτισα, το λείαινα, συχνά το παραμόρφωσα δημιουργικά επεκτείνοντάς το σε άλλους ανθρώπους, έκανα συμμέτοχους δηλαδή κι άλλους στις περιπέτειες που αφηγούμαι. Άλλωστε η προσωπική μας περιπέτεια θα ήταν αδιάφορη δίχως τη μεσολάβηση του συγγραφέα, που πάντα είναι (ή πρέπει να είναι) κάποιος άλλος απ’ αυτόν που βιώνει ή νομίζει πως βιώνει κάτι.

GOUTAS Exof2


Έχετε συγγραφέα-πρότυπο, κάποιον που να θεωρείτε δάσκαλό σας;

Συγγραφικά μου πρότυπα παραμένουν κάποιοι βιωματικοί λογοτέχνες αυτής της πόλης όπου ζω και με έχουν επηρεάσει με τη γραφή τους. Ζώντες και τεθνεώτες. Και κάποιοι Αμερικανοί μυθιστοριογράφοι και διηγηματογράφοι. Αναφέρομαι συχνά σ’ αυτούς και στο έργο τους και μέσα από τα κριτικά μου δοκίμια στην bookpress, οπότε είναι εύκολο να ανακαλύψετε τα ονόματά τους ανατρέχοντας στις συνεργασίες δέκα σχεδόν χρόνων. Με κάποιους εξ αυτών η σχέση μου είναι εμμονική. Αποτελούν σημεία αναφοράς για μένα και συχνά –άθελά τους–, βάζουν τον συγγραφικό πήχη στο σωστό ύψος για να ανταποκριθώ στην πρόκληση να τους φτάσω. Το αν τα καταφέρνω είναι άλλη ιστορία.

Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;

Επειδή Η εγγύτητα των πραγμάτων αναφέρεται σε απλούς, καθημερινούς ανθρώπους της διπλανής πόρτας, ο αναγνώστης του θα μπορούσε να είναι οποιουδήποτε φύλου, εθνότητας και μορφωτικού επιπέδου, όπως είναι και οι ήρωές μου. Ο ιδανικός αναγνώστης, βέβαια, είναι μια αφηρημένη έννοια. Αν τον προσωποποιήσω, τον φαντάζομαι λάτρη της μικρής φόρμας, που βλέπει τη ζωή ως ψηφιδωτό μικρών, κατακερματισμένων, ελαφρώς αλλόκοτων ιστοριών, στα όρια της λογικής με την παράνοια, με οξυμένη αίσθηση του χιούμορ, που έχοντας αγοράσει το βιβλίο μου δίχως να με γνωρίζει –επομένως μη διακείμενος θετικά ή αρνητικά απέναντί μου–, θα ξεκινήσει την ανάγνωση κάπως διστακτικά, δεν θα το εγκαταλείψει από την τρίτη ή τέταρτη ιστορία, θα συναισθανθεί βαθιά τους ήρωές μου και τις μεταξύ τους σχέσεις, θα φτάσει στην τελευταία ιστορία με ένα πονηρό μειδίαμα στα χείλη και, τέλος, θα με ανταμείψει συστήνοντάς με σε κάποιον φίλο ή φίλη του, μιλώντας για την ειλικρίνεια της γραφής μου. 

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;

Μόλις ολοκλήρωσα για δεύτερη φορά το 1984 του Όργουελ, σε μετάφραση Αύγουστου Κορτώ – η πρώτη ανάγνωση είχε γίνει στα νεανικά μου χρόνια. Απίστευτο βιβλίο. Ένας ύμνος στην ελευθερία, μια γροθιά στα ανελεύθερα καθεστώτα της γης. Προτεραιότητα του μη εφησυχασμένου σημερινού ανθρώπου να μην αγαπήσει ποτέ τον Μεγάλο Αδελφό. Σε όλες τις σύγχρονες εκφάνσεις του.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ματθαίος Γιωσαφάτ: «Ο γάμος είναι καταφύγιο για τους ανθρώπους»

Ματθαίος Γιωσαφάτ: «Ο γάμος είναι καταφύγιο για τους ανθρώπους»

Μετά το «Μεγαλώνοντας στην ελληνική οικογένεια» (εκδ. Αρμός), ο ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, Ματθαίος Γιωσαφάτ μας βοηθάει, με λόγο απλό και ουσιαστικό να απαντήσουμε σε ένα ερώτημα που ακούγεται υπαρξιακό αν και είναι κυρίως κοινωνικό και πολιτισμικό: Να παντρευτεί κανείς ή να μην ...

5 λεπτά με τη Μαριλένα Παππά

5 λεπτά με τη Μαριλένα Παππά

Πέντε λεπτά με μία συγγραφέα. Σήμερα η Μαριλένα Παππά, με αφορμή το μυθιστόρημά της «Η μέρα του καρναβαλιού», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτη τη νουβέλα; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα...

5 λεπτά με τον Γιώργο Καραγιαννίδη

5 λεπτά με τον Γιώργο Καραγιαννίδη

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Καραγιαννίδης, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Η καρδιά μου το όπλο σου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός. 

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το μυθιστόρημα; Θυμάστε ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σαλμάν Ρούσντι: Τρεις δεκαετίες με απειλή θανάτου από το Ισλάμ – Ποιος είναι ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων»

Σαλμάν Ρούσντι: Τρεις δεκαετίες με απειλή θανάτου από το Ισλάμ – Ποιος είναι ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων»

Βελτιώθηκε η κατάσταση της υγείας του Σάλμαν Ρούσντι, σύμφωνα με τον λογοτεχνικό ατζέντη του. 

Επιμέλεια: Book Press

Ο λογοτεχνικός ατζέντης του ...

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Σε ηλικία 92 ετών, πέθανε η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά. Φωτογραφία: Άρης Ρούπινας

Επιμέλεια: Book Press

Ο κόσμος του βιβλίου και ειδικότερα ο κόσμος του βιβλίου για παιδιά αποχαιρετά σήμερα τη συγγραφέα ...

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, καθώς και σύμβολο κοινωνικής θέσης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Συλβαίν Πρυντόμ (Sylvain Prudhomme) «Στους δρόμους» (μτφρ. Έφη Κορομηλά, εκδ. Στερέωμα).

Του Ηλία Καφάογλου 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ