goutas 5lepta

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Παναγιώτης Γούτας με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του «Η εγγύτητα των πραγμάτων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες.

Επιμέλεια: Book Press

Ξεκινήσατε και τελειώσατε τα διηγήματα του βιβλίου σας κατά τη διάρκεια της πρώτης και της δεύτερης καραντίνας. Θα λέγατε πως αυτό το βιβλίο σας ήταν το πιο λυτρωτικό;

Κάθε βιβλίο όταν τελειώνει είναι λυτρωτικό. Η ολοκλήρωση της συγγραφής αυτού του βιβλίου ήταν διπλά ανακουφιστική, λόγω της αβεβαιότητας που μας προκαλεί η πανδημία. Ωστόσο ο εγκλεισμός, παρά την υγειονομική και οικονομική καταστροφή που προξενεί, για κάποιον που γράφει είναι ευλογία. Θυμηθείτε πως ο Κάφκα κλείστηκε εθελουσίως σε κάποιο από τα κελιά των αλχημιστών στην Καστρούπολη της Πράγας για να συγγράψει. Είχε δηλαδή προνομιακή μεταχείριση έναντι άλλων συναδέλφων του.

Παρατήρηση, ενδοσκόπηση και επινόηση: για τα είκοσι ένα διηγήματα του βιβλίου σας, τι από τα παραπάνω χρησιμοποιήσατε περισσότερο;

Και τα τρία που αναφέρατε είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να γραφτεί ένα βιβλίο. Παρατήρηση (και ακοή) ως εισαγωγική προϋπόθεση βυθίσματος στο θέμα ή στα θέματα. Επινόηση απαραίτητα και ενδοσκόπηση που συνυπάρχει με τη συγγραφική ωρίμανση. Δεν μπορώ να διαχωρίσω αυτά τα τρία ούτε να υπολογίσω το ποσοστό συνεισφοράς του καθενός χωριστά στη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Νομίζω πως η γραφή είναι μια ενιαία και αδιαίρετη διαδικασία που προϋποθέτει τα παραπάνω στοιχεία.

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο γράψατε τα διηγήματα της συλλογής, σας έδωσε την ευκαιρία να εκφραστείτε με τρόπο που δεν είχατε επιχειρήσει μέχρι τώρα;

Τέσσερα ή πέντε από τα δεκατρία βιβλία που έχω γράψει είναι αρκετά προσωπικά και εξομολογητικά. Από ένα σημείο και μετά υπεισήρθε στο βίωμα και η μυθοπλασία – αυτό πιστεύω πως ήταν εξέλιξη. Η Εγγύτητα των πραγμάτων σαφώς είναι βιωματικό βιβλίο με την ευρεία έννοια του όρου, με πολλά όμως μυθοπλαστικά στοιχεία. Το στοιχείο της αυτοκριτικής (αυτοσαρκασμός θα έλεγα καλύτερα), ναι, είναι παρόν, όπως και σε άλλα βιβλία μου. Με τα χρόνια λιγοστεύει ο ναρκισσισμός, το «εγώ» συρρικνώνεται και αναγνωρίζουμε κάποιες αδυναμίες μας – τουλάχιστον έτσι θα πρέπει να συμβαίνει. 

Η προσωπική μας περιπέτεια θα ήταν αδιάφορη δίχως τη μεσολάβηση του συγγραφέα, που πάντα είναι (ή πρέπει να είναι) κάποιος άλλος απ’ αυτόν που βιώνει ή νομίζει πως βιώνει κάτι.

Πείτε μας δύο λόγια για τον τρόπο με τον οποίο μεταστοιχειώσατε το βίωμα σε πεζογραφία.

Δεν μπορεί να γραφτεί λογοτεχνία χωρίς βιώματα του συγγραφέα, δηλαδή εν κενώ. Προσπάθησα και σ’ αυτό το βιβλίο να μην αφήσω το βίωμα ακατέργαστο, το εμπλούτισα, το λείαινα, συχνά το παραμόρφωσα δημιουργικά επεκτείνοντάς το σε άλλους ανθρώπους, έκανα συμμέτοχους δηλαδή κι άλλους στις περιπέτειες που αφηγούμαι. Άλλωστε η προσωπική μας περιπέτεια θα ήταν αδιάφορη δίχως τη μεσολάβηση του συγγραφέα, που πάντα είναι (ή πρέπει να είναι) κάποιος άλλος απ’ αυτόν που βιώνει ή νομίζει πως βιώνει κάτι.

GOUTAS Exof2


Έχετε συγγραφέα-πρότυπο, κάποιον που να θεωρείτε δάσκαλό σας;

Συγγραφικά μου πρότυπα παραμένουν κάποιοι βιωματικοί λογοτέχνες αυτής της πόλης όπου ζω και με έχουν επηρεάσει με τη γραφή τους. Ζώντες και τεθνεώτες. Και κάποιοι Αμερικανοί μυθιστοριογράφοι και διηγηματογράφοι. Αναφέρομαι συχνά σ’ αυτούς και στο έργο τους και μέσα από τα κριτικά μου δοκίμια στην bookpress, οπότε είναι εύκολο να ανακαλύψετε τα ονόματά τους ανατρέχοντας στις συνεργασίες δέκα σχεδόν χρόνων. Με κάποιους εξ αυτών η σχέση μου είναι εμμονική. Αποτελούν σημεία αναφοράς για μένα και συχνά –άθελά τους–, βάζουν τον συγγραφικό πήχη στο σωστό ύψος για να ανταποκριθώ στην πρόκληση να τους φτάσω. Το αν τα καταφέρνω είναι άλλη ιστορία.

Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;

Επειδή Η εγγύτητα των πραγμάτων αναφέρεται σε απλούς, καθημερινούς ανθρώπους της διπλανής πόρτας, ο αναγνώστης του θα μπορούσε να είναι οποιουδήποτε φύλου, εθνότητας και μορφωτικού επιπέδου, όπως είναι και οι ήρωές μου. Ο ιδανικός αναγνώστης, βέβαια, είναι μια αφηρημένη έννοια. Αν τον προσωποποιήσω, τον φαντάζομαι λάτρη της μικρής φόρμας, που βλέπει τη ζωή ως ψηφιδωτό μικρών, κατακερματισμένων, ελαφρώς αλλόκοτων ιστοριών, στα όρια της λογικής με την παράνοια, με οξυμένη αίσθηση του χιούμορ, που έχοντας αγοράσει το βιβλίο μου δίχως να με γνωρίζει –επομένως μη διακείμενος θετικά ή αρνητικά απέναντί μου–, θα ξεκινήσει την ανάγνωση κάπως διστακτικά, δεν θα το εγκαταλείψει από την τρίτη ή τέταρτη ιστορία, θα συναισθανθεί βαθιά τους ήρωές μου και τις μεταξύ τους σχέσεις, θα φτάσει στην τελευταία ιστορία με ένα πονηρό μειδίαμα στα χείλη και, τέλος, θα με ανταμείψει συστήνοντάς με σε κάποιον φίλο ή φίλη του, μιλώντας για την ειλικρίνεια της γραφής μου. 

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;

Μόλις ολοκλήρωσα για δεύτερη φορά το 1984 του Όργουελ, σε μετάφραση Αύγουστου Κορτώ – η πρώτη ανάγνωση είχε γίνει στα νεανικά μου χρόνια. Απίστευτο βιβλίο. Ένας ύμνος στην ελευθερία, μια γροθιά στα ανελεύθερα καθεστώτα της γης. Προτεραιότητα του μη εφησυχασμένου σημερινού ανθρώπου να μην αγαπήσει ποτέ τον Μεγάλο Αδελφό. Σε όλες τις σύγχρονες εκφάνσεις του.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Γιώργο Πολυμενάκο

5 λεπτά με τον Γιώργο Πολυμενάκο

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Πολυμενάκος με αφορμή το μυθιστόρημα «Σημείο εξόδου ένα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα. 

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το δεύτερο βιβλίο σας; Θυμάστε το αρ...

π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος: «Η επιστήμη είναι δώρο Θεού στην ανθρωπότητα και πρέπει να την εμπιστευόμαστε»

π. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος: «Η επιστήμη είναι δώρο Θεού στην ανθρωπότητα και πρέπει να την εμπιστευόμαστε»

Μια συνομιλία με τον πατέρα Χαράλαμπο Παπαδόπουλο έχει πάντα μεγάλο ενδιαφέρον. Τούτη τη φορά, η κουβέντα μας έγινε με αφορμή την πρόσφατη έκδοση ενός παρηγορητικού βιβλίου, με τίτλο «Θαύματα φτιαγμένα από τραύματα» (εκδ. Αρμός).

Της Ελένης Κορόβηλα

...

Σωτήρης Ζ. Φασούλας: «Το πολυτονικό είναι το σύμβολο της επαφής με την πνευματική παράδοση»

Σωτήρης Ζ. Φασούλας: «Το πολυτονικό είναι το σύμβολο της επαφής με την πνευματική παράδοση»

Ο εκδότης και ποιητής Σωτήρης Ζ. Φασούλας σε μια συνέντευξη εφ' όλης της ύλης με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων των εκδόσεων «Περισπωμένη».

Του Κώστα Αγοραστού

Κύριε Φασούλα, ξεκινήσατε τις εκδόσεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα θα είναι η τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου, που θα πραγματοποιηθεί από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου και η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα στον αραβικό κόσμο και σε όλη την Μέση Ανατολή. Στην φωτογραφία, ο Έλληνας πρέσβης στην Αίγυπτο, Νίκος ...

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ