Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, η Χίλντα Παπαδημητρίου με αφορμή το μυθιστόρημά της «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Φωτογραφία: Νίκος Κοκκαλιάς.
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Το πρώτο ερέθισμα ήταν οι βόλτες στην περιοχή του Νέου Κόσμου, όπου βρίσκονται πολλές προσφυγικές πολυκατοικίες, διαφόρων χρονικών περιόδων. Τα ονόματα των δρόμων, Βολταίρου και Ντεκάρτ, Φρειδερίκου Σμιθ και Μάουερ, τα γκραφίτι στους τοίχους, οι εσωτερικοί κήποι των πολυκατοικιών που λειτουργούν σαν τόπος συνάντησης των κατοίκων, το τραμ που ανεβοκατεβαίνει την Κασομούλη, όλα αυτά μου φάνηκαν κατάλληλο σκηνικό για να στήσω μια ιστορία. Είχα κατά νου να γράψω μια ιστορία με επίκεντρο έναν ξενώνα φιλοξενίας θυμάτων του τράφικινγκ και συζήτησα με μια φίλη, έμπειρη ψυχολόγο, η οποία μου διηγήθηκε τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στους ξενώνες φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και θυμάτων του σεξουαλικού τράφικινγκ.
Ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, που γέρνει η πλάστιγγα;
Συνήθως υπάρχει ένα μικρό περιστατικό που είδα, μια συζήτηση που κρυφάκουσα, μια εικόνα που με στοιχειώνει. Αυτά αποτελούν το έναυσμα για να δουλέψει η φαντασία, να πλάσει τους ήρωες και τις ιστορίες τους. Κι επειδή γράφω αστυνομικά μυθιστορήματα, νιώθω την ανάγκη να κρατάω την επαφή μου με την πραγματικότητα, να μην αναπαράγω τις εικόνες βιβλίων ή σειρών που εκτυλίσσονται σε άλλες χώρες. Μάλλον προσπαθώ να ισορροπήσω την πλάστιγγα.
Το μυθιστόρημά σας εξελίσσεται στη σημερινή Αθήνα. Πόσο ρόλο παίζει η πόλη στην εξέλιξη της πλοκής;
Ίσως ακουστεί υπερβολικό, αλλά η πόλη είναι η πλοκή. Οι ιστορίες που διαδραματίζονται καθημερινά στους δρόμους της και στις γειτονιές της, η εξέλιξη και οι αλλαγές στην τοπιογραφία της αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του βιβλίου, όλων των βιβλίων μου.
H πόλη είναι η πλοκή. Οι ιστορίες που διαδραματίζονται καθημερινά στους δρόμους της και στις γειτονιές της, η εξέλιξη και οι αλλαγές στην τοπιογραφία της αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του βιβλίου, όλων των βιβλίων μου.
Πόσο νωρίς ή πόσο αργά γνωρίζατε το τέλος της ιστορίας σας;
Δεν ξεκινάω ποτέ να γράψω ένα βιβλίο αν δεν ξέρω την αρχή και το τέλος του. Μπορεί ο τρόπος που οι ήρωες θα φτάσουν στο τέλος να αλλάξει στη διαδρομή της γραφής, αλλά το τέλος είναι ξεκάθαρο μέσα στο μυαλό μου.
Κάποιοι λένε, «ένα μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Το πιστεύετε;
Δεν μου έχει περάσει η σκέψη ότι «τώρα θα γράψω ένα μεγάλο μυθιστόρημα». Γράφω αστυνομικές ιστορίες στις οποίες το κίνητρο μπορεί να μοιάζει ασήμαντο, αλλά όλα τα ανθρώπινα μού φαίνονται σημαντικά. Και πιο σημαντικό ίσως είναι να μη γράφω βαρετά βιβλία, κι ας μην έχουν θέματα σπουδαία και βαρυσήμαντα.
Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;
Η πίστη του ήρωα, του Χάρη Νικολόπουλου, στη σημασία της δικαιοσύνης, υπό την έννοια μιας συμπαντικής δικαιοσύνης: κανείς δεν μπορεί να ζει ανέμελος και αδιάφορος για τις αδικίες που διαπράττονται δίπλα του και συχνά με τη δική του ανοχή. Ή όπως λέει ο Μπρους Σπρίνγκστιν, ένας αγαπημένος μουσικός του Χάρη, nobody wins until everybody wins.
Έχετε ποτέ σκεφτεί να γράψετε ένα μυθιστόρημα εκτός του είδους που σας καθιέρωσε, τα αστυνομικά;
Επειδή μέχρι τα 40 μου χρόνια δεν είχα διανοηθεί καν ότι θα έγραφα βιβλία οποιουδήποτε είδους, έμαθα πια ότι πιο σωστό είναι «ποτέ μη λες ποτέ». Ποιος ξέρει;
Kανείς δεν μπορεί να ζει ανέμελος και αδιάφορος για τις αδικίες που διαπράττονται δίπλα του και συχνά με τη δική του ανοχή. Ή όπως λέει ο Μπρους Σπρίνγκστιν, ένας αγαπημένος μουσικός του Χάρη, nobody wins until everybody wins.
Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;
Ιδανικός αναγνώστης των σύγχρονων αστυνομικών είναι αυτός που δεν κολλάει στο whodunit αλλά διαβάζει ένα αστυνομικό όπως κάθε άλλο βιβλίο: για την υπόθεση αλλά και τη γλώσσα του, για τις σκέψεις των ηρώων που ενίοτε είναι σκέψεις του συγγραφέα, για τα σχόλια σχετικά με τις κοινωνικές συνθήκες, για τις περιγραφές των πόλεων. Στα δικά μου βιβλία, βοηθάει όταν ο αναγνώστης αγαπάει τη μουσική, χωρίς να είναι απαραίτητη συνθήκη.
Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;
Παλιότερα διάβαζα ένα βιβλίο μόνο, τώρα διαβάζω δύο-τρία συγχρόνως. Διαβάζω λοιπόν το Κάτι αστραφτερό, της Jaquelin Woodson (μτφρ. Άννα Μαραγκάκη, εκδ. Πόλις), το Πότε άγγελος πότε διάβολος, του Κώστα Ακρίβου (εκδ. Μεταίχμιο) και το Νεκροτομείο πλήρες, του Jean-Patrick Manchette (μτφρ. Ειρήνη Παπακυριάκου, εκδ. Άγρα).
