5 λεπτά με την Ελένη Ντούξη

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τα πρώτα ποιήματα της συλλογής σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Ξεκίνησα να γράφω τα πρώτα ποιήματα της συλλογής, κάτω από το στέγαστρο έντονων γεγονότων και βιωμάτων που συνέβησαν στο άμεσο παρελθόν και συνέχιζαν να συμβαίνουν στη ζωή μου. Δεν υπήρξε αρχικό ερέθισμα για τη συλλογή, αλλά διαφορετικά κάθε φορά ερεθίσματα για το κάθε ποίημα. Μέσα μου ωστόσο, υπήρχε ήδη ένα οικοδόμημα, ένας τόπος όπου βρέθηκα να καταθέσω όλα τα παραπάνω.

Ποια είναι η αναλογία βιώματος και μυθοπλασίας στα ποιήματά σας; Προς τα πού θα λέγατε ότι «γέρνει η πλάστιγγα»;

Τα ποιήματά μου είναι εξολοκλήρου βιωματικά. Η μυθοπλασία υπάρχει μόνον ως τρόπος έκφρασης, μου δίνει τη δυνατότητα να αποδώσω υφολογικά όλη μου την ποιητική πρόθεση.

Γράψατε τα ποιήματα της συλλογής έχοντας εξ αρχής μια κεντρική ιδέα; Μια κοινή θεματολογία; 

Είχε ήδη διαμορφωθεί μέσα μου ένας χώρος όπου όλα τα βιώματα, ως σώμα, έλαβαν χώρα. Η πόλη με όλα της τα κάτοπτρα και τις διαθλάσεις στις ζωές μας. Ο άνθρωπος μέσα σε αυτήν, μόνος αλλά και με τους άλλους ανθρώπους. Ένας χώρος, όπου κινούνται εντός της δύο πρόσωπα που αγαπιούνται. Πώς αγαπά ο καθένας μόνος του, και πώς επεκτείνεται ο έρωτας πέρα από τα όρια της πόλης, κι αν το ένα επηρεάζει ή ορίζει το άλλο.

Τα ποιήματά μου είναι εξολοκλήρου βιωματικά. Η μυθοπλασία υπάρχει μόνον ως τρόπος έκφρασης, μου δίνει τη δυνατότητα να αποδώσω υφολογικά όλη μου την ποιητική πρόθεση.

Κάποιοι λένε, «μια σπουδαία ποιητική συλλογή, χρειάζεται ένα μεγαλόπνοο θέμα». Το πιστεύετε;

Κατά την άποψή μου, μια συλλογή δεν την κάνει σπουδαία απαραίτητα ένα μεγαλόπνοο θέμα μόνον. Μπορούν και τα πιο φαινομενικά απλά θέματα, με τον τρόπο που γράφονται να οδηγήσουν σε μια σπουδαία συλλογή. Αυτό που χρειάζεται κανείς, είναι εκείνο το ορμητικό κύμα, εκείνη την αναγνωρίσιμη μόνον από τους ίδιους σπίθα, που θα δώσει ώθηση να γραφτεί η δική του αλήθεια και στη συνέχεια η πολλή δουλειά, το ταλέντο, η οπτική με την οποία θα πραγματοποιήσει τις ποιητικές προθέσεις του. Φαντάζομαι πως για τον κάθε έναν από εμάς, το κάθε θέμα που μας απασχολεί, ίσως να το θεωρούμε ήδη μεγαλόπνοο.

Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βασικό θέμα της δική σας συλλογής;

Το βασικό θέμα είναι ο άνθρωπος μόνος του αλλά και συλλογικά, ο έρωτας με το δικό του βουλοκέρι μέσα μας. Ο αντιδραστήρας είναι η ίδια η πόλη, είναι ο χώρος, όπου οι ισορροπίες στον πυρηνικό αντιδραστήρα είναι τόσο λεπτές, που στην πραγματικότητα δεν αποφεύγει κανείς τις ολέθριες εκρήξεις. Υπάρχει μια συνεχής προσπάθεια επούλωσης του αντιδραστήρα κι επειδή δεν εξαρτώνται μόνος από εμάς οι ισορροπίες αυτές, η έκρηξη είναι συχνά αναπόφευκτη. Κι αυτός ο κύκλος δεν σταματά ποτέ. Μας διαμορφώνει και την διαμορφώνουμε, με τις νίκες και τις απώλειες.

Έχετε συγγραφέα-πρότυπο, κάποιον που να θεωρείτε δάσκαλό σας;

Συγγραφείς πρότυπα είχα στα νεότερά μου χρόνια. Οι πρώτοι ποιητές που διάβασα κι αγάπησα ήταν ο Έντγκαρ Άλαν Πόε κι ο Κώστας Καρυωτάκης. Πλέον όμως, ανάλογα με την εποχή και τη βιωματική κατάσταση που με εξωθεί στο να γράφω ποιήματα, πρότυπο μπορεί να αποτελέσει ο οποιοσδήποτε ποιητής ή ποιήτρια. Σύγχρονοι και παλιοί, ακόμη και νεότεροί μου με μόλις μια συλλογή, με μόνον ένα ποίημα. Αντιλαμβανόμαστε την ποίηση διαφορετικά κάθε φορά που τη διαβάζουμε καθώς σε κάθε νέα αρχή ενός βιβλίου, η οπτική γωνία αλλάζει, η ματιά μας αλλάζει κι αυτή, οι ζυμώσεις είναι κάθε φορά διαφορετικές.

Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;

Δεν κρύβω πως θα ήθελα να εισχωρήσει και να καταλάβει πλήρως τον κόσμο μου κι όσα γράφω. Ωστόσο, ο ιδανικός αναγνώστης είναι εκείνος, που προσλαμβάνει τα ποιήματα με τη δική του ματιά, στον δικό του τόπο, με τη δική του πνευματική και σωματική χημεία. Εγώ αποσκοπώ ωστόσο, στις απολήξεις μιας γροθιάς εντός του.

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες; 

Ποιήματα διαβάζω αδιάλειπτα, οπότε θα αναφερθώ σε δύο βιβλία που δεν είναι ποιητικά. Άλφρεντ Ντέμπλιν, Βερολίνο Αλεξάντερπλατς (μτφρ. Μηνάς Παράσχης, εκδ Οδυσσέας) και το δοκίμιο Έξοδος κινδύνου του Κώστα Δεσποινιάδη από τις εκδ. Πανοπτικόν.