Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Θοδωρής Παπαϊωάννου, με αφορμή μυθιστόρημά του «Από την αρχή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Το αρχικό ερέθισμα ήταν ένα συναίσθημα που νομίζω πως το έχουμε νιώσει όλοι: η νοσταλγία των παιδικών μας χρόνων. Για πολύ καιρό κρατούσα σημειώσεις από διάφορες στιγμές της παιδικής μου ηλικίας. Αυτές οι σημειώσεις ήταν σαν μικρά διηγήματα, ώσπου ήρθε η ώρα να σμίξουν με τη μυθοπλασία. Έτσι προέκυψε το βιβλίο Από την αρχή, το οποίο βασίστηκε στο γλυκό συναίσθημα που προανέφερα.
Ποια είναι η αναλογία βιώματος και μυθοπλασίας σε αυτό το μυθιστόρημα; Προς τα πού θα λέγατε ότι γέρνει η πλάστιγγα;
Αν το βιβλίο μου ήταν δέντρο, θα έλεγα πως το βίωμα είναι οι ρίζες και η μυθοπλασία τα κλαδιά και τα φύλλα του – η μυθοπλασία βασίζεται στις ρίζες, τρέφεται και αναπτύσσεται χάρη σ’ αυτές. Σε αυτό, λοιπόν, το πρώτο μου βιβλίο για ενήλικες θα έλεγα πως η πλάστιγγα γέρνει προς το βίωμα.
Πιστεύω πως ένα μεγάλο βιβλίο έχει ανάγκη από την αλήθεια του συγγραφέα και την έντονη επιθυμία του να τη μοιραστεί με άλλους ανθρώπους.
Κάποιοι λένε «Ένα μεγάλο βιβλίο χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Το πιστεύετε;
Πιστεύω πως ένα μεγάλο βιβλίο έχει ανάγκη από την αλήθεια του συγγραφέα και την έντονη επιθυμία του να τη μοιραστεί με άλλους ανθρώπους. Κι αν αυτή η αλήθεια μετατραπεί σε γραπτό λόγο με αγάπη και σεβασμό προς τον αναγνώστη, τότε είναι από μόνη της ένα «μεγάλο θέμα».
Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βασικό θέμα στο δικό σας βιβλίο;
Ό,τι κουβαλάμε μαζί μας από παιδιά μάς οδηγεί σε όλη μας τη ζωή – την καθορίζει, θα έλεγα καλύτερα. Μπορεί να οδηγηθούμε σε λάθη, να αντιμετωπίσουμε μεγάλα εμπόδια και απροσπέλαστες γέφυρες, αλλά αυτή η γλύκα των παιδικών μας χρόνων που έχουμε μέσα μας θα μας λέει πάντα πως δεν πρέπει να απογοητευόμαστε. Για όλους υπάρχει μια δεύτερη ευκαιρία, και ποτέ δεν είναι αργά. Αυτό είναι και το βασικό θέμα του βιβλίου.
Έχετε ως πρότυπό σας κάποιον συγγραφέα, που να τον θεωρείτε δάσκαλό σας;
Δεν θα μπορούσε να είναι μόνο ένας. Από τους νεότερους, αγαπώ ιδιαίτερα τον Λουντέμη, τον Καζαντζάκη, τον Παπαδιαμάντη, τον Ζουργό, τον Γρηγοριάδη, τη Χάνα Κεντ. Αυτοί και πολλοί άλλοι συγγραφείς, άντρες και γυναίκες, θα μπορούσαν να είναι δάσκαλοί μου. Τελικά, όμως, μάλλον η ίδια η ανάγνωση είναι η δασκάλα μου.
Μπορεί να οδηγηθούμε σε λάθη, να αντιμετωπίσουμε μεγάλα εμπόδια και απροσπέλαστες γέφυρες, αλλά αυτή η γλύκα των παιδικών μας χρόνων που έχουμε μέσα μας θα μας λέει πάντα πως δεν πρέπει να απογοητευόμαστε.
Υπάρχει κάποια «συγγραφική συμβουλή» την οποία παρακούσατε;
Πραγματικά δεν γνωρίζω αν παράκουσα κάποια συμβουλή. Σίγουρα όμως δεν παράκουσα τη φωνή μέσα μου που με παρότρυνε να γράψω ένα μυθιστόρημα για ενήλικες. Όσο αυτή η φωνή σού αφηγείται και εσύ γράφεις, μια κινηματογραφική ταινία προβάλλεται μπροστά σου. Εγώ άκουσα με προσοχή τη δική μου εσωτερική φωνή και προσπάθησα να αποτυπώσω την αντίστοιχη κινηματογραφική ταινία στο χαρτί.
Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;
Νομίζω πως είναι αυτός που πρώτα πρώτα θα περάσει όμορφα παρέα με το βιβλίο μου. Κι αν ταυτιστεί έστω για λίγο με κάποιον από τους ήρωές μου, σημαίνει πως θα έχουμε επικοινωνήσει. Αυτού του είδους η επικοινωνία δημιουργεί τον ιδανικό για μένα αναγνώστη.
Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;
Πρόσφατα τελείωσα τη Χορτοφάγο της Κορεάτισσας Χαν Γκανγκ, και τώρα έχω ξεκινήσει το βιβλίο του Καμύ Ο πρώτος άνθρωπος.
Από την αρχή
ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ
ΙΚΑΡΟΣ 2020
Σελ. 312, τιμή εκδότη €15.00
