Στέλλα Βλαχογιάννη

«Βαδίζω ξυπόλυτη στα αγκάθια μου»

Του Κώστα Αγοραστού

Εργάζεται και γράφει αθόρυβα, γι’ αυτό και είναι τόσο αποτελεσματική με ό,τι και αν καταπιάνεται. Τα δημοσιογραφικά της κείμενα είναι υποδειγματικά,το θεατρικό της έργο –«Μην παίζεις με τα χώματα»– βαθιά συγκινητικό και η εκπομπή της στο ραδιόφωνο –«Ιατρείο

ασμάτων»– απαιτητική και γοητευτική. Η δεύτερη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Με λένε Θάνατο» μόλις κυκλοφόρησε. Η κυρία Στέλλα Βλαχογιάννη:

Πώς θα περιγράφατε το ύφος του τελευταίου σας βιβλίου;

Το ύφος πιστεύω πως είναι λιγότερο ζοφερό από ό,τι υπονοεί ο τίτλος του. Σίγουρα, δεν θα το συνταγογραφήσει κανένας σοβαρός ψυχίατρος, αλλά εναποθέτω τις ελπίδες μου στα άλλα τρελά παιδιά που, όπως κι εγώ, προσπαθούν από κάπου να πιαστούν. Άλλοι από τα μαλλιά τους και άλλοι από λέξεις – δικές τους ή των άλλων.

Ποιητικός και δημοσιογραφικός λόγος. Εκφράσεις σε αντιπαράθεση ή συμπληρωματικές μορφές του ίδιου πράγματος;

Αν ήμουν πολιτικός, θα σας έλεγα ότι ο δημοσιογραφικός λόγος είναι ο λόγος του εφικτού, ενώ ο ποιητικός του ανέφικτου. Ένας απλός γραφιάς είμαι και σας λέω ότι σιχαίνομαι τη λογοτεχνίζουσα δημοσιογραφία, όσο και τη δημοσιογραφίζουσα ποίηση. Το να ξέρει κανείς να χρησιμοποιεί όσο γίνεται καλύτερα την ελληνική γλώσσα είναι πολύτιμο και στις δύο περιπτώσεις, πλην όμως διαφέρει πολύ το αντικείμενο της μίας, που είναι τέχνη, και της άλλης, που είναι επάγγελμα: το εφικτό και το ανέφικτο δηλαδή που λέγαμε νωρίτερα.

Γράφετε για να ανα-γνωρίσετε τον κόσμο ή για να εκτεθείτε λυτρωτικά σε αυτόν;

Γράφω προσπαθώντας κάθε φορά να διαβάσω καλύτερα και σωστότερα τον εαυτό μου. Λέγοντας εαυτό μου δεν εννοώ το άτομο μόνο του με τον μικρόκοσμό του, αλλά το άτομο τοποθετημένο στην κουκκίδα που του αναλογεί πάνω στον παγκόσμιο χάρτη. Άλλοτε γράφω ψάχνοντας απαντήσεις σε ερωτήματα που ξέρω ότι δεν θα τολμούσα ποτέ να κάνω και άλλοτε ξυπόλυτη βαδίζω στα αγκάθια μου, ώστε να μην μπορεί κανείς να πει ότι απέφυγα το αίμα μου. Είμαι εγωίστρια.

Ποιες είναι οι ποιητικές και πεζογραφικές σας αναφορές;

Α, η πιο δύσκολη ερώτηση. Βασική –και οριστική μου– εκπαίδευση η λογοτεχνία. Οι αναφορές μου είναι πάρα πολλές, αλλά θα προσπαθήσω να δω ποια μαχαίρια πήγαν πιο βαθιά στα κόκαλά μου. Λοιπόν:

Ποίηση ελληνική: (με την ξένη αισθάνομαι πάντα ανασφάλεια ως προς τις μεταφράσεις): Τάσος Λειβαδίτης – καταλυτική επιρροή. Μαρία Λαϊνά – όσο ακόμα έγραφε ποιήματα. Α, και οπωσδήποτε, το «μπλε» βιβλίο του Γιώργου Σεφέρη. Αυτή είναι η πρώτη γραμμή. Αμέσως μετά, με ελάχιστα λιγότερα γραμμάρια αγάπης, η λεγόμενη γενιά της ήττας – και όχι για την ήττα βέβαια, αλλά για τη μεγάλη ποίηση που μας κληροδότησε.

Πεζογραφία: (Λέω να μείνουμε μόνο στα ελληνικά, γιατί θα φλυαρήσω): Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ (η αδιαμφισβήτητη ηγερία της εφηβείας μου), οι περισσότεροι συγγραφείς από τη γενιά του 1930, ο Μ. Καραγάτσης ιδιαιτέρως, ο Μένης Κουμανταρέας μέχρι τον «Ωραίο λοχαγό», τα διηγήματα της Ζυράννας Ζατέλη, το πρώτο της μυθιστόρημα και οι 300 πρώτες σελίδες από το επόμενό της, η Μαργαρίτα Καραπάνου στα απολύτως προσωπικά της (έξω δηλαδή και η «Κασσάνδρα» και το άλλο, το κοσμοπολίτικο, δεν θυμάμαι τώρα τίτλο), το πρώτο βιβλίο με διηγήματα του Πέτρου Τατσόπουλου και του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (έκτοτε τους έχασα), η Ρέα Γαλανάκη μέχρι και την «Ελένη», το «Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης της Σώτης Τριανταφύλλου, το «Σνιφ» του Γρηγόρη Παπαδογιάννη…, να συνεχίσω;

Με λένε Θάνατο
Μετρονόμος 2010
ΣΕΛ. 45, ΤΙΜΗ €10,00