«Τα κορίτσια του Λα Μπαλέν» της Ζυλιά Μαλί (προδημοσίευση)

Στην αρχή τυφλώνονται. Αιτία ο ήλιος του Νέου Μπιλόξι, ασυνήθιστα φωτεινός για απόγευμα Ιανουαρίου. Σιγά σιγά, τα μάτια των γυναικών καθαρίζουν, η λευκή παραλία εμφανίζεται, μαζί και το ακίνητο πλήθος της, άντρες μαυρισμένοι και κοκαλιάρηδες, που τεντώνονται στις μύτες των ποδιών. Μέσα στις βάρκες τα κορίτσια κρατιούνται το ένα από το άλλο. Οι σόλες των παπουτσιών τους έχουν λιώσει τόσο, που σχεδόν νιώθουν το ακατέργαστο ξύλο κάτω από τα πόδια τους. Όταν οι ναύτες αφήνουν τα κουπιά, μόλις λίγες γιάρδες από την παραλία, κάποιες από αυτές επιχειρούν να σταθούν όρθιες στις πιρόγες που κλυδωνίζονται. Ο υγρός αέρας κολλάει στον λαιμό τους σαν μουσκεμένο ψωμί.

Είναι η πρώτη φορά τους τελευταίους τρεις μήνες που βλέπουν επιτέλους την άμμο. Το βαθύ νερό την έκρυβε όσο διέσχιζαν τον Ατλαντικό και ο βυθός της θάλασσας τους αποκαλύφτηκε μόλις σήμερα, νωρίς το πρωί, όταν αποβιβάστηκαν από το καράβι τους, το Λα Μπαλέν, και διέσχισαν την παραλία του Σιπ Άιλαντ – παραμορφωμένα ξύλα βρίσκονταν ξεβρασμένα σε όλο το μήκος της ακτής, αρουραίοι τρύπωναν στους αμμόλοφους και μπερδεύονταν ανάμεσα στους αστραγάλους των κοριτσιών προτού εξαφανιστούν και πάλι. Ορισμένες νόμιζαν πως το ταξίδι τελείωνε εδώ, ότι η Γαλλική Λουιζιάνα ήταν αυτό ακριβώς το μικροσκοπικό νησάκι. Κανένας δεν μπήκε στον κόπο να τις ενημερώσει πως τα πλοία δεν μπορούσαν να αγκυροβολήσουν στο Νέο Μπιλόξι με τα ρηχά νερά. Γενικώς, από τότε που ξεκίνησε το ταξίδι, δεν τις ενημέρωναν και για πολλά πράγματα.

Είναι η πρώτη φορά τους τελευταίους τρεις μήνες που βλέπουν επιτέλους την άμμο. Το βαθύ νερό την έκρυβε όσο διέσχιζαν τον Ατλαντικό και ο βυθός της θάλασσας τους αποκαλύφτηκε μόλις σήμερα, νωρίς το πρωί, όταν αποβιβάστηκαν από το καράβι τους, το Λα Μπαλέν, και διέσχισαν την παραλία του Σιπ Άιλαντ...

Τώρα γέρνουν πάνω από την κουπαστή και παρατηρούν τη θάλασσα. Βράχια, κοχύλια, ψάρια φωτεινά και σβέλτα, στιγμιαίες λάμψεις που πιάνεις με την άκρη του ματιού σου. Όταν ένα από τα κορίτσια ουρλιάζει, οι άλλες, ξαφνιασμένες, κοιτάζουν γύρω τους και ανακάθονται στις θέσεις τους. Ακούγεται ένας παφλασμός και το κορίτσι προσπαθεί να πιαστεί από το αναποδογυρισμένο κανό. Γρήγορα μια καλόγρια την αρπάζει από το χέρι, δυο κωπηλάτες επαναφέρουν τη λέμβο, το φουστάνι της από ύφασμα σερζέ απλώνεται σαν μελάνι κι αυτή πασχίζει να σταθεί όρθια. Είναι έτοιμη να βάλει τα κλάματα, αλλά ξέρει πως οι άλλες έτσι κι αλλιώς δεν μπορούν να τη βοηθήσουν.

Έτσι, τα κορίτσια κάνουν το μόνο πράγμα που μπορούν: Πιάνονται από το χέρι και πηδούν.

ΠΑΡΙΣΙ ΜΑΡΤΙΟΣ 1720

Μαργκερίτ

Η Μαργκερίτ πρέπει να ετοιμάσει έναν κατάλογο. Διπλώνει την επιστολή του Γενικού Εισαγγελέα και προσπαθεί να βρει την κατάλληλη θέση για να βολέψει το πονεμένο της πόδι. Με τόση βροχή τις τελευταίες μέρες o πόνος απλώθηκε, ανέβηκε από τα δάχτυλα του ποδιού στον μηρό και αποκεί έφτασε ως τα ακροδάχτυλα των χεριών της. Είναι η στιγμή της βραδιάς που οι κοπέλες έχουν σταλεί στα κρεβάτια τους, οι αδελφές έχουν πάψει να φέρνουν λίστες με τις καθημερινές προμήθειες, οι τεχνίτες έχουν κλείσει τα μαγαζιά τους. Ακόμα και οι τρόφιμοι στην Πτέρυγα των Τρελών έχουν ησυχάσει. Η Μαργκερίτ βγάζει τον κεφαλόδεσμό της. Δεν θα έπρεπε να είναι στο γραφείο της τέτοια ώρα. Όχι, θα έπρεπε να βρίσκεται ήδη στον κήπο της, να κάθεται κάτω από την ανθισμένη μιμόζα με τα πυκνά άνθη, ίδια με χείμαρρο από μπούκλες σε αντρική περούκα. Όσα χρόνια κι αν έχουν περάσει, η γωνιά εκείνη ανάμεσα στις μαργαρίτες και τους ασφόδελους παραμένει το μόνο μέρος που την κάνει να ξεχνάει την αληθινή μυρωδιά του Σαλπετριέρ.

Ανοίγει έναν λεπτό φάκελο. Τα χέρια της έχουν γίνει αδέξια, τρέμουν εκεί που δεν το περιμένει και έτσι ο περσινός κατάλογος γλιστράει από το γραφείο. Τον προλαβαίνει λίγο πριν προσγειωθεί στην ποδιά της. Τους τελευταίους δεκαπέντε μήνες καλείται να επιλέξει τις γυναίκες που θα σταλούν στον Μισισιπή. Ο πρώτος της κατάλογος είχε ικανοποιήσει τον Γενικό Εισαγγελέα· αυτή τη φορά όμως ο κύριος Ζολί ντε Φλερί γράφει ότι ο κυβερνήτης της Γαλλικής Λουιζιάνας προσωπικά ζητά περισσότερα κορίτσια. Η Μαργκερίτ πλησιάζει το κερί της στο χαρτί. Ο νέος κατάλογος τη δυσκολεύει.

Η διαδικασία επιλογής ήταν διαφορετική ως τώρα. Δική της ιδέα ήταν να στείλουν γυναίκες-κρατούμενες στην αποικία. Λίγο καιρό πριν ήταν ελεύθερη να διαλέξει όποια κοπέλα θεωρούσε κατάλληλη. Το Σαλπετριέρ δεν είχε άλλο χώρο ούτε κοιτώνες για εκείνους που τους είχαν πραγματικά ανάγκη. Τα κρεβάτια τα καταλάμβαναν πλάσματα που δεν υπήρχε ελπίδα να αλλάξουν. Το μόνο ερώτημα λοιπόν ήταν με ποια σειρά θα έδιωχνε τις ανεπιθύμητες – θα ξεκινούσε από τις δολοφόνους, τις εξεγερμένες ή τις μάγισσες; Από τα διακόσια εννέα κορίτσια που επέλεξε πέρυσι θυμάται ακόμα καθαρά τη συνωμοσιολόγο από την Πτέρυγα των Φυλακισμένων: το κορίτσι που όλη μέρα ξεστόμιζε ύβρεις εναντίον του βασιλιά. Μαρσελίν Ζανσόν την έλεγαν. Πρώτη πρώτη έφυγε.

Φέτος όμως δεν μπορεί να διώξει κανένα κορίτσι από το Γκραντ Φορς, την Πτέρυγα των Φυλακισμένων δηλαδή. Ο κύριος Ζολί ντε Φλερί ήταν σαφής: Ο κυβερνήτης Μπιενβίλ δεν επιθυμεί άλλες κρατούμενες. Αντ’ αυτών ζητάει περίπου ενενήντα γυναίκες, γόνιμες, γλυκομίλητες και ικανές. Που σημαίνει πως η Μαργκερίτ έπρεπε να διαλέξει είτε κορίτσια από το Μεζόν ντε Κορεξιόν, το αναμορφωτήριο του Σαλπετριέρ, που είχαν δείξει καλή διαγωγή, είτε κορίτσια από το ορφανοτροφείο Μεζόν Σεν Λουί. Στο μυαλό της έρχεται η δωδεκάχρονη Σαρλότ Κουτουριέ, το κοκκινομάλλικο ορφανό κορίτσι με την όμορφη φωνή. Τη φαντάζεται να ταξιδεύει στην άγνωστη, βάρβαρη Γαλλική Λουιζιάνα, τη μακρινή γη που περισσότερο φόβο προκαλεί στη Μαργκερίτ παρά θαυμασμό. Όχι, όχι τη Σαρλότ. Θα κρατούσε το παιδί ασφαλές στο Σαλπετριέρ. Σε λίγα χρόνια θα μπορούσε να αναλάβει διοικητική θέση εδώ. Η Μαργκερίτ λέει στον εαυτό της πως χρειάζονται πιο δυνατά κορίτσια στον Μισισιπή.

Στο μυαλό της έρχεται η δωδεκάχρονη Σαρλότ Κουτουριέ, το κοκκινομάλλικο ορφανό κορίτσι με την όμορφη φωνή. Τη φαντάζεται να ταξιδεύει στην άγνωστη, βάρβαρη Γαλλική Λουιζιάνα, τη μακρινή γη που περισσότερο φόβο προκαλεί στη Μαργκερίτ παρά θαυμασμό. Όχι, όχι τη Σαρλότ.

Βυθίζει το φτερό της στο μελάνι. Η συνωμοσιολόγος είχε και μια πολύ μικρότερη αδελφή, που λογικά δεν είχε προλάβει ακόμα να διαφθαρεί. Η Μαργκερίτ προσπαθεί να θυμηθεί το όνομά της. Αντουανέτ; Όχι, από «Ε» άρχιζε μάλλον. Της έρχεται στο μυαλό η δική της αδελφή, μαζί και όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που πάσχιζαν να καταλάβουν πώς ήταν δυνατόν η αυστηρή ηγουμένη του Σαλπετριέρ και η κομψή μαρκησία ντ’ Αρζενσόν, σύζυγος του πρώην και μητέρα του νυν επικεφαλής της αστυνομίας, να έχουν μεγαλώσει στο ίδιο σπίτι. Κάτω από τη φράση Επιβαίνουσες του Λα Μπαλέν σημειώνει: 1) Ετιενέτ (ή μήπως Αντουανέτ;) Ζανσόν – κάπου 15 με 17 ετών.

Άλλα ογδόντα εννέα κορίτσια τής έμεναν. Η Μαργκερίτ ακουμπά την πλάτη στην καρέκλα, ο πόνος ανεβαίνει λίγο λίγο από τα πόδια στον αυχένα της. Το μελάνι στο δοχείο έχει αποτυπώσει τους κύκλους που διέγραψε το φτερό.

«Κυρία;»

Πίσω από την πόρτα, η γυναίκα επαναλαμβάνει τη λέξη με παράπονο. Στην πραγματικότητα, ο ερωτηματικός είναι ο μόνος τόνος που ξέρει να υιοθετεί η φωνή της. Η δεσποινίς Μπαγί γνωρίζει καλά ότι δεν πρέπει να ενοχλεί τη Μαργκερίτ μετά το Απόδειπνο, την τελευταία προσευχή πριν από τον ύπνο.

«Τι συμβαίνει;»

Η ξύλινη πόρτα ανοίγει με ένα τρίξιμο και η νέα της βοηθός μπαίνει στο δωμάτιο. Οι κινήσεις της δεσποινίδας Μπαγί αντικατοπτρίζουν τον τρόπο σκέψης της – άχαρος, σχολαστικός, ποτέ τολμηρός.

«Τι συμβαίνει;»
«Η επόπτρια στην Πτέρυγα των Τρελών αναφέρει πως είχαμε πάλι περιστατικά με δαγκώματα αρουραίων».
«Για νέο μου το λέτε, δεσποινίς Μπαγί;» Η Μαργκερίτ μισεί τον φόβο που βλέπει αποτυπωμένο στα μάτια της βοηθού της. Θα περίμενε να έχει τακτοποιήσει μόνη της το θέμα με τους αρουραίους.
«Η γυναίκα με την άνοια πάλι» προσθέτει τελικά η δεσποινίς Μπαγί. «Η Εμιλί Λε Νεάντ. Την έπιασε κρίση ξανά».

Η Μαργκερίτ μαζεύει το πονεμένο πόδι της. «Οι φύλακες δεν μπορούν να κάνουν κάτι; Η επικεφαλής αδελφή;»
«Προσπάθησαν. Δεν σταματάει».

Φυσικά και δεν σταματάει. Πριν από έναν μήνα η Μαργκερίτ είχε δώσει εντολή να αποκλείσουν το κορίτσι από κάθε είδους θρησκευτικό μυστήριο. Ήταν χαμένη υπόθεση: Ξεκινούσε να βλαστημάει όποτε αντίκριζε βιβλίο, νομίζοντας πως είναι η Βίβλος.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Παρίσι, 1720. Η προϊσταμένη του νοσοκομείου καλείται να επιλέξει εκατό περίπου «εθελόντριες» για να τις στείλει στη Λουι­ζιάνα, όπου πρόκειται να παντρευτούν Γάλλους αποίκους. Στο ταξίδι αναπτύσσεται μια απρόσμενη φιλία μεταξύ της Σαρλότ, ενός δωδεκάχρονου ορφανού με κοφτερή γλώσσα, της Πετρονίλ, μιας άφραγκης νεαρής αριστοκράτισσας, και της Ζενεβιέβ, μιας «αγγελοποιού». Όπως και οι υπόλοιπες γυναίκες πάνω στο Λα Μπαλέν, δεν γνωρίζουν τίποτα για το τι τους περιμένει στην άλλη πλευρά του ωκεανού· ούτε για τις σχέσεις που θα χτίσουν ούτε για τις αντιξοότητες που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ούτε για τις προδοσίες που θα υπομείνουν σε αυτό τον άγριο και όμορφο τόπο.

Το επικό μυθιστόρημα Τα κορίτσια του Λα Μπαλέν παντρεύε­­ι αληθινά ιστορικά γεγονότα, περιπέτεια και συναισθηματικό βάθος, χαρίζοντάς μας ένα μυθιστόρημα για τη φιλία και τη γυναικεία επιθυμία, αλλά και για τους τρομερούς συμβιβασμούς που πρέπει να κάνουν οι γυναίκες για να επιβιώσουν.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα

Η Γαλλίδα Julia Malye (Ζυλιά Μαλί, γεν. 1994) δημοσίευσε το πρώτο της μυθιστόρημα, La fiancée de Tocqueville σε ηλικία δεκαέξι ετών. Το 2010 κέρδισε το Prix des Lycéens του Salon du Livre du Touquet. Ακολούθησαν δύο ακόμα βιβλία, το Themoé (Balland, 2013), υποψήφιο για το Prix du Jury του Salon du Livre du Touquet, και το Les fantômes de Christopher D. (Fayard, 2016). Αφού σπούδασε κοινωνικές επιστήμες και σύγχρονη λογοτεχνία (Sciences Po Paris και Sorbonne) άρχισε να γράφει στα αγγλικά (Claremont Colleges, California και στη συνέχεια στο Oregon State University, όπου έκανε το MFA της). Ζει στο Παρίσι και διδάσκει δημιουργική γραφή, ενώ μεταφράζει για τον εκδοτικό οίκο Les Belles Lettres (έχει μεταφράσει μεταξύ άλλων John Steinbeck και Evelyn Waugh). Το μυθιστόρημα Τα κορίτσια του Λα Μπαλέν μεταφράζεται σε περισσότερες 20 γλώσσες.