Tibuleac prodimosieysi

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ [Tatiana Ţîbuleac] «Ο γυάλινος κήπος» (μτφρ. Άντζελα Μπράτσου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 15 Μαΐου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1

Γεννιέμαι νυχτιάτικα, είμαι επτά χρονών. Θα με έπαιρνε στην αγκαλιά της, μου λέει, αλλά τα χέρια της είναι φορτωμένα. Από ψηλά φωτίζει μια μπλε λάμπα, δεμένη σε ένα δέντρο με ένα καλώδιο. Κρέμεται και ταλαντεύεται. Γέρνω το κεφάλι μου προς τα πίσω και τη βλέπω καλύτερα: είναι στρογγυλή, σαν άκοπο ψωμί. Περνάμε τις πύλες σαν από μια πέτρινη κοιλιά. Έτσι είναι στην πόλη, σκέφτομαι. Πάντα σε κατηφόρα, πάντα κατηφορικός ο δρόμος. Ο πάγος σκεπάζει τα πόδια μας, ο δρόμος γίνεται πιο κοντινός. Μου απλώνει να πιάσω την τσέπη της για να μη γλιστρήσω. Και να μπορώ να κοιτάξω γύρω μου, να δω ομορφιά! Εκείνο το κοσκινισμένο φως. Εκείνο τον έναστρο ουρανό. Πολυκατοικίες, πολυκατοικίες, πολυκατοικίες. Καμιά ψηλότερη των τεσσάρων ορόφων. Κανένα κτίριο με περισσότερες από τέσσερις εισόδους. Η τσέπη της έχει γούνα, το νύχι μου παίρνει φωτιά. Από τα παράθυρα βλέπεις ανθρωπάκια να ζουν όμορφα. Χιλιάδες τετράγωνα με μέση σε σχήμα αχλαδιού. Το ένα δίπλα στο άλλο, το ένα πάνω στο άλλο. Τα από κάτω κρατούν και τα άλλα πάνω στους ώμους τους. Τα από κάτω είναι δυνατά. Ένας σκύλος –μπλε– μας ακολουθεί με τα μικρά του ίχνη από πατούσες.

Στην πόλη όλα είναι τέσσερα και μπλε, σκέφτομαι. Και να μη μείνω πίσω, ποτέ να μη μείνω πίσω. Σταματάμε κοντά σε έναν φράχτη. «Закрой глаза и забудь всё» [1]. Δεν καταλαβαίνω τίποτα, τα ξεχνάω όλα σε ένα δευτερόλεπτο.

2

Η Ταμάρα Πάβλοβνα τον αποκαλούσε ο άντρας μας και δεν περνούσε ποτέ από δίπλα του χωρίς να του μιλήσει, σαν να ήταν ζωντανός. Μακρύς όσο ένα τραγούδι – ο δικός μας Φράχτης. Η δύναμή μας, το golubcik, το περιστέρι μας. Από αυτόν κρατιόμασταν όταν γυρνούσαμε σπίτι με κομμένους τους ώμους και χέρια γεμάτα σάλιο. Κάτω από αυτόν καθόμασταν ανακούρκουδα, εξαντλημένες, χωρίς σταγόνα νερού για να μας ηρεμήσει από το τρέμουλο. Εκεί κλάψαμε τις περισσότερες φορές. Και γελάσαμε όμως: δυνατά, από καρδιάς, σαν τα κοράκια τον χειμώνα. «Πόση ψυχή σε ένα σίδερο!» έλεγε εκείνη κάθε φορά, και εγώ την πίστευα χωρίς να έχω αμφιβολία. Γιατί δεν υπήρχε κάτι στον κόσμο που να μην ήξερε καλύτερα η Ταμάρα Πάβλοβνα. Χρόνια αργότερα, όταν τον βρήκα ροκανισμένο από τη σκουριά και με τις ράβδους ξεκαρφωμένες σαν νευρώσεις, έκλαψα σαν σε κηδεία. Το να σκοτώσεις ένα σίδερο δεν είναι εύκολο, αλλά αν το θέλεις πολύ, μπορείς. Από το λοφάκι, σαν από ένα δικό μας Έβερεστ, η αυλή αποκαλυπτόταν μέχρι την παραμικρή λεπτομέρειά της. Έβλεπα την καστανιά με τα κλαδιά σε σχήμα καραβιού και τον Πολκόβνικο ανάμεσα στα λουλούδια. Έβλεπα τον κόκκινο πύραυλο με την αστραφτερή του μύτη και το τετραθέσιο αεροπλάνο όπου κάθονταν λευκά, παχουλά κεφάλια. Έβλεπα μπλε σεντόνια να κυματίζουν πάνω στα σχοινιά μπουγάδας, σκληρά από το κολλάρισμα, σαν πλάκες σχιστόλιθου. Τη Σούροτσικα στο μπαλκόνι, να τρίβει το πόδι της με τη βούρτσα χαλιών. Τον Πάβλικ, αυτόν που δεν έπαιζε, απλά καθόταν. Έβλεπα ακόμα, σκορπισμένες στα παράθυρα, χοντρές γυναίκες ντυμένες με φορέματα και κολιέ –υποχρεωτικά με κολιέ– να τελειώνουν το βράσιμο και το τηγάνισμα. Την Μπέλλα Ισαάκοβνα και τη Ρόζα, με γοφούς σαν αχλάδια, να ψιθυρίζουν στη μέση του δρόμου. Μυστικά, πάντα μυστικά. Τον Ζαχάρ Αντόνοβιτς, με το μόνο του χέρι ακουμπισμένο στο μετάλλιο. Τρομερό πράγμα να χάνεις ένα μετάλλιο, αλλά και τι ντροπή! Όλοι, όλοι, όλοι τους ήταν εκεί. Η Μαρίνα η άσχημη, ο Λιόντσικ μεθυσμένος. Η Αικατερίνα, στρογγυλή σαν το φεγγάρι. Όλες μας οι ζωές κάτω από ένα γυάλινο καπάκι. Και σ’ εκείνα τα δευτερόλεπτα, σύντομα και φωτεινά, σαν παιχνίδι με καθρέφτες, νιώσαμε γεμάτες ευτυχία μέχρι το μεδούλι. Για όλους μαζί και για τον καθένα ξεχωριστά. Γι’ αυτούς, για εμάς, για άλλη μια μέρα που είχαμε πού να γυρίσουμε. «Το να έχεις μια θέση ανάμεσα στους ανθρώπους δεν είναι μικρό πράγμα» έλεγε η Ταμάρα Πάβλοβνα, που ήξερε. Και για μέρη ήξερε και για ανθρώπους – περισσότερα από όσα μπορούσε να κουβαλήσει.

Στο οικοτροφείο είχα μόνο μια κουβέρτα. Η δική μου μύριζε ποντίκι, αλλά θα μπορούσε να ήταν και χειρότερα. Παντού γύρω μου το φως έβγαινε από πράγματα που δεν είχα ξαναδεί. Ακόμα και από καρέκλες, ακόμα και από τοίχους. Στο παράθυρο, ένας νέος κόσμος.

Από τον φράχτη μέχρι το σπίτι υπήρχε μια άλλη κατηφοριά. Είκοσι βήματα μιας μεγάλης γυναίκας και τριάντα δύο βήματα μιας μικρής. Τα εξαντλούσαμε προσεκτικά, χωρίς βιασύνη, ειδικά χωρίς βιασύνη. Για να μην κάνουμε ζημιά ακριβώς τότε. Ύστερα εμφανιζόμασταν και εμείς. «Έρχονται οι ρακοσυλλέκτριες μπουκαλιών!» ψιθύριζαν οι Εβραίες, αλλά φυσικά όλοι άκουγαν: πού ακούστηκε να ψιθυρίζουν οι Εβραίοι; Και αυτό ήταν όλο. Μετά από τα λόγια τους –αχ, αυτές οι λέξεις σαν μια καταδίκη– δεν μπορούσε να γίνει τίποτα άλλο. Η αγαπημένη μας μέρα, την οποία ευχαρίστως θα είχαμε πληρώσει για να την παρατείνουμε, να μείνει λίγο ακόμα, να μας χωρέσει, άρχιζε να λιώνει. Την έβλεπα να παλεύει ζεστή με όλα όσα μας είχε μοιράσει και μας είχε φέρει, και την αποχαιρετούσαμε σαν από έναν μαγεμένο σιδηροδρομικό σταθμό από τον οποίο μπορούσες μόνο να φύγεις. «Έρχονται οι ρακοσυλλέκτριες!» ήταν το τέλος. Εμείς ήμασταν το τέλος.

3

vakxikon tsibuleak0 gyalinos kiposΚανένα άλλο πρωινό δεν ήταν σαν εκείνο, το πρώτο, όταν ξύπνησα στο κρεβάτι της. Είχα κοιμηθεί ακριβώς στη μέση, σαν μια γέμιση. Πέντε κορίτσια θα χωρούσαν δίπλα μου αν κοιμόμασταν όλες πλάγια. Έτσι ζουν οι καραμέλες, σκέφτηκα· τυλιγμένες σε στρώσεις που θροΐζουν μέχρι να τις φάει ένα στόμα. Στο οικοτροφείο είχα μόνο μια κουβέρτα. Η δική μου μύριζε ποντίκι, αλλά θα μπορούσε να ήταν και χειρότερα. Παντού γύρω μου το φως έβγαινε από πράγματα που δεν είχα ξαναδεί. Ακόμα και από καρέκλες, ακόμα και από τοίχους. Στο παράθυρο, ένας νέος κόσμος. Ένα κλαδί με καρπούς σαν χάντρες. Ένα μαγεμένο ζώο. Στον ουρανό, ανάμεικτα, κορυφές δέντρων και πουλιά. Μια φωνή έφτασε μέχρι εμένα. «Ты проснулась?» [2] Με άνοιξε σαν κλειδί, βρήκε τη θέση της ανάμεσα στα πλευρά μου, προς τ’ αριστερά. Σηκώθηκα από το κρεβάτι έχοντας μια μητέρα. Τι θαύμα να μην είμαι άλλο ορφανή, τι φόβος να μην ξαναγίνεις σε ένα δευτερόλεπτο! Ласточка, χελιδόνα μου, με αποκάλεσε, και έτσι άρχισε να με λέει.

Φάγαμε τρεις φορές στη σειρά και έγινε μεσημέρι. Το τσάι της είχε άρωμα, το ψωμί της βούτυρο, το βούτυρο μέλι. Από την κραιπάλη, η αριστερή μου πλευρά άρχισε να πονάει. Το φυσικό αέριο έκαιγε σαν μπλε νούφαρο. Στο ραδιόφωνο ακουγόταν ωραία любовь, любовь, любовь. [3] Η Ταμάρα Πάβλοβνα άκουγε ψιλοχαμογελώντας και το δωμάτιο γέμιζε ζεστασιά. Μου έδειξε το σπίτι και έγινε βράδυ. Κουβαλάω εκείνη τη μέρα μαζί μου σε όλες τις χώρες, σε όλες τις συνθήκες. Δεν βρήκα παρόμοιά της ούτε στα χρήματα ούτε στον έρωτα. Κανείς δεν με ήθελε τόσο πολύ. Ούτε καν εσείς.


[1] Κλείσε τα μάτια και ξέχασέ τα όλα (ρωσικά).
[2] Ξύπνησες; (ρωσικά).
[3] Η αγάπη, αγάπη, αγάπη (ρωσικά).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ