prodimosieysi ozpetek

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ferzan Ozpetek «Για μια ανάσα» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου), που κυκλοφορεί στις 16 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Όταν ήμασταν μικρές, η μητέρα μου είχε τη μανία να μας ντύνει ίδια. Ήταν μια διαδεδομένη συνήθεια, την οποία εκείνη είχε υιοθετήσει με φανατικό ζήλο. Τα ίδια λουλουδάτα φουστανάκια με σφηκοφωλιά, τα κεντητά πουκαμισάκια, οι ίδιες πιε ντε πουλ ποδίτσες, τα λευκά σοσονάκια, τα λουστρίνια με το λουράκι... Και τα μαλλιά μάς τα έκοβε με τον ίδιο τρόπο, μακριά πίσω και με φράντζα, παρότι τα δικά μου είχαν την τάση να κατσαρώνουν, ενώ της Έλσα έπεφταν ίσια σαν μεταξωτές κλωστές. Υποφέραμε και οι δύο από εκείνη τη σταθερή εκμηδένιση της προσωπικότητάς μας. Λες και φορούσαμε στολή. Εμείς βέβαια δεν είχαμε ανάγκη να είμαστε τόσο ίδιες, για να συνειδητοποιούμε ότι ήμασταν δεμένες μ’ ένα βαθύ συναίσθημα.

»Το γεγονός είναι πως όλοι μάς περνούσαν για δίδυμες. Είχαμε ακόμα και το ίδιο ύψος: εγώ ήμουν δύο χρόνια μεγαλύτερη, όμως γρήγορα η Έλσα με έφτασε. Υπάρχει μια φωτογραφία όπου ποζάρουμε μπροστά σε μια τριανταφυλλιά στον κήπο. Φοράμε καλοκαιρινά φορεματάκια, προφανώς πανομοιότυπα, με φούστα στολισμένη με βολάν και φουσκωτά μανίκια. Κρατιόμαστε από το χέρι κοιτάζοντας ίσια στον φακό, τα στόματά μας τραβηγμένα σε μια πολύ σοβαρή έκφραση: η μαμά δεν ήθελε να γελάμε, θεωρούσε αμάρτημα οποιαδήποτε εκδήλωση ευτυχίας. Όμως σ’ εκείνη τη φωτογραφία τα μάτια μας λάμπουν. Πίσω από τη φωτογραφική μηχανή ήταν ο πατέρας μας. Κι εμείς τον λατρεύαμε».

Η Αντέλε Κονφόρτι σωπαίνει κοιτάζοντας το σχέδιο του χαλιού. Φαίνεται βυθισμένη στις αναμνήσεις της. Έχουν μόλις μεταφερθεί στη σάλα, ο Σέρτζιο την έβαλε να καθίσει στην αγαπημένη του πολυθρόνα, την πιο αναπαυτική, κι όλοι κάθισαν γύρω της, άλλος στον καναπέ, άλλος σε μια καρέκλα, άλλος στο πάτωμα, ακουμπισμένος σ’ ένα μαξιλάρι. Τώρα κρέμονται από τα χείλη της, όμως εκείνη δεν δείχνει να το αντιλαμβάνεται. Περνάει άλλη μια φορά το χέρι της στα μαλλιά της, χαζεύει το δαχτυλίδι που φοράει στο μικρό δάχτυλο. Χασομεράει. Μέσα της χίλιες αμφιβολίες τη συγχύζουν. Θέλει στ’ αλήθεια ν’ αποκαλύψει το μυστικό της σ’ αυτούς τους ανθρώπους, σε εντελώς αγνώστους; Μέχρι ποιο σημείο θα μπορέσει να φτάσει ιστορώντας τους μια αλήθεια που επί πενήντα χρόνια προσπαθεί να κρύψει ακόμα κι από τον εαυτό της;

Χτυπάει ένα κινητό. Είναι του Τζούλιο.

«Γεια σου, μαμά, όχι, είμαστε ακόμη στου Σέρτζιο και της Τζοβάνα... σύμφωνοι. Ναι, τώρα όμως πρέπει να σε αφήσω γιατί είμαι απασχολημένος. Δεν μπορώ να μιλήσω... θα σου πω μετά». Ο Τζούλιο κλείνει το τηλέφωνο. Είναι αμήχανος. «Με συγχωρείτε, ήταν η μητέρα μου. Δεν πάει καλά από μυαλά και μου τηλεφωνεί διαρκώς, τώρα όμως έβαλα το κινητό στη σίγαση, δεν πρόκειται να μας ξαναενοχλήσει», σπεύδει να δικαιολογηθεί. Χαμογελάει στην Αντέλε προδίνοντας λίγη ανησυχία. Και εκείνη είναι ένα άτομο όχι τόσο νέο πια, να θίχτηκε, άραγε; Ελπίζει πως δεν έχει διακόψει τη ροή των αναμνήσεών της. Όμως η γυναίκα ανταποδίδει το χαμόγελό του: στον Τζούλιο διακρίνει έναν σεβασμό που την παρακινεί να συνεχίσει. Μια ευγένεια που δεν κρίνει, απλώς αφουγκράζεται.

Περνάει άλλη μια φορά το χέρι της στα μαλλιά της, χαζεύει το δαχτυλίδι που φοράει στο μικρό δάχτυλο. Χασομεράει. Μέσα της χίλιες αμφιβολίες τη συγχύζουν. Θέλει στ’ αλήθεια ν’ αποκαλύψει το μυστικό της σ’ αυτούς τους ανθρώπους, σε εντελώς αγνώστους; Μέχρι ποιο σημείο θα μπορέσει να φτάσει ιστορώντας τους μια αλήθεια που επί πενήντα χρόνια προσπαθεί να κρύψει ακόμα κι από τον εαυτό της;

«Μέναμε στην επαρχία, λίγο έξω από το Βιτέρμπο. Ο μπαμπάς ήταν εκπαιδευτής στη Σχολή Υπαξιωματικών Στρατού. Με τους μαθητές του εφάρμοζε αυστηρή πειθαρχία, όμως με την οικογένεια ήταν γλυκύτατος. Ίσως υπερβολικά: ο άκαμπτος χαρακτήρας της μητέρας μου τον καταπίεζε τρομερά. Ίσως και γι’ αυτόν τον λόγο απουσίαζε συχνά, αφήνοντάς μας ολότελα έρμαια εκείνης της σκυθρωπής και ανήσυχης γυναίκας, με την οποία είχε με τον καιρό ανακαλύψει ότι δεν είχε τίποτα κοινό εκτός από μας.

»Ψηλή και οστεώδης, με ίσια μύτη στο σκαμμένο πρόσωπό της, η μαμά ήταν αυστηρή στα όρια της ωμότητας. Είχε την ικανότητα να ασκεί ολέθρια επιρροή σε όλους. Και στον εαυτό της επίσης, μια και κατά περιόδους υπέφερε από φριχτές ημικρανίες. Οι κρίσεις μπορούσαν να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή. Τότε κλεινόταν στο δωμάτιό της –οι γονείς μας κοιμόνταν σε χωριστές κρεβατοκάμαρες– και ξάπλωνε στο κρεβάτι, στα σκοτεινά. Αν ήδη υπό κανονικές συνθήκες ήταν υπερευαίσθητη στους θορύβους, εκείνες τις στιγμές, που μπορούσαν να διαρκέσουν μέρες, δεν ήθελε ν’ ακούσει ούτε το πέταγμα της μύγας. Δεν ανεχόταν ούτε τον αντίλαλο ενός γέλιου, το τρίξιμο της σκάλας, ένα συρτάρι που έκλεινε υπόκωφα. Τότε η Έλσα κι εγώ κρυβόμασταν όσο μπορούσαμε πιο μακριά από εκείνη, περπατούσαμε ξυπόλυτες, επικοινωνούσαμε μεταξύ μας με νοήματα ή ψιθυρίζαμε σιγανά στο αυτί. Ζούσαμε με τον διαρκή φόβο ότι θα μπορούσε να μας ακούσει. Δεν ξέρω κατά πόσο εκείνοι οι σαρωτικοί πονοκέφαλοι ήταν αληθινοί ή επακόλουθα της δυστυχίας της. Η μητέρα μου είχε αποκλείσει τη χαρά από τη ζωή της και κατά συνέπεια, και από τη δική μας.

klidarithmos ozpetek gia mia anasa»Η Έλσα κι εγώ μάθαμε γρήγορα ότι ο μόνος τρόπος να επιβιώσουμε ήταν να δίνουμε κουράγιο η μια στην άλλη. Την αγάπη που δεν βρίσκαμε στην οικογένεια τη βρίσκαμε στα παιχνίδια που σκαρφιζόμασταν, στις ιστορίες που διηγιόμασταν η μια στην άλλη. Είχαμε στον κήπο ένα δικό μας μυστικό μέρος, κρυμμένο πίσω από έναν πυκνό φράχτη από δάφνες. Όταν είχε καλό καιρό, βρίσκαμε εκεί καταφύγιο και μπορούσαμε να περνάμε ώρες ατέλειωτες. Έτσι κι αλλιώς, κανείς δεν ερχόταν να μας αναζητήσει. Αν δεν μας είχε στα πόδια της, η μαμά απλώς ένιωθε ανακούφιση. Δεν την ένοιαζε πού ήμασταν, αρκεί που δεν την ενοχλούσαμε με τις επίμονες φλυαρίες μας.

»Μια μέρα είχαμε ως συνήθως κρυφτεί ανάμεσα στις δάφνες του φράχτη που έζωνε τον κήπο μας, απασχολημένες να γεμίζουμε ένα πιατάκι με χώμα για να ταΐσουμε τις κούκλες μας, όταν η Έλσα σταμάτησε απότομα, όπως όταν της ερχόταν κάποια από τις φαεινές της ιδέες.

»“Να κάνουμε μια συμφωνία!” μου πρότεινε.
»“Τι συμφωνία;” ρώτησα αφηρημένα. Προσπαθούσα να πιάσω μια κίτρινη πεταλούδα που είχε χωθεί πίσω από ένα φύλλο.
»“Ότι δεν θα χωριστούμε ποτέ σ’ όλη μας τη ζωή. Κι ότι θ’ αγαπιόμαστε. Πάντα”, απάντησε σοβαρή, με φωνή που μόλις ακούστηκε».
«Κι όμως, τελικά επί πενήντα χρόνια δεν ειδωθήκατε ποτέ! Πώς μπόρεσε να συμβεί αυτό;» μουρμουρίζει η Ανναμαρία.

Όλοι στρέφονται να την κοιτάξουν.

«Αγαπητή μου, η παρατήρησή σου είναι απόλυτα σωστή», παρατηρεί η Αντέλε. «Είσαι νέα ακόμη, δεν ξέρεις ότι η ζωή μερικές φορές φαίνεται πως διασκεδάζει να διαψεύδει ακόμα και τις ακλόνητες υποσχέσεις μας. Και εκείνο το απόγευμα, πίστεψέ με, η αδελφή μου κι εγώ είχαμε τη βεβαιότητα ότι πράγματι θα ήμασταν για πάντα μαζί. Σφίξαμε τα χέρια δύο φορές –ένα τελετουργικό που είχαμε επινοήσει οι δυο μας–, εκεί, πίσω από τον πυκνό θάμνο του φράχτη. Νιώθαμε σαν δύο μικρές πολεμίστριες, ταγμένες σε μια μυστική αποστολή. Ήμασταν δέκα και δώδεκα χρονών, η ζωή μάς φαινόταν παιχνίδι.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Όταν ήμασταν μικροί» του Όλιβερ Λοβρένσκι (προδημοσίευση)

«Όταν ήμασταν μικροί» του Όλιβερ Λοβρένσκι (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όλιβερ Λοβρένσκι [Oliver Lovrenski] «Όταν ήμασταν μικροί» (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

gdje si, srce mo...

«Colombian Psycho» του Σαντιάγκο Γκαμπόα (προδημοσίευση)

«Colombian Psycho» του Σαντιάγκο Γκαμπόα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σαντιάγκο Γκαμπόα [Santiago Gamboa] «Colombian Psycho» (μτφρ. Δήμητρα Σταυρίδου), το οποίο κυκλοφορεί στις 9 Μαΐου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παρακολουθούσε τα αθλητικά που ήτ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

Για το μυθιστορημα του Κόμπο Αμπέ [Köbö Abe] «Το πρόσωπο του άλλου» (μτφρ. Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου (1966).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Ο τρόπος που συντίθεται η...

«Νέος ρεαλισμός» του Χάρη Γεωργιάδη (προδημοσίευση)

«Νέος ρεαλισμός» του Χάρη Γεωργιάδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Χάρη Γεωργιάδη «Νέος ρεαλισμός – Το Κυπριακό 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αυτό που η ιστορία τω...

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Νέος ρεαλισμός» του Χάρη Γεωργιάδη (προδημοσίευση)

«Νέος ρεαλισμός» του Χάρη Γεωργιάδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Χάρη Γεωργιάδη «Νέος ρεαλισμός – Το Κυπριακό 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αυτό που η ιστορία τω...

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωτικές ηρωίδες

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωτικές ηρωίδες

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος  ...

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ