Utopia avenue, του Ντέιβιντ Μίτσελ (προδημοσίευση)

SMITHEREENS

Για έναν χαμένο τουρίστα, η πόρτα του 13Α της Μέισονς Γιαρντ στο Μέιφερ δεν θ’ άξιζε ούτε δεύτερη ματιά. Για τον Ντιν, ήταν μια μαγική πύλη προς τη χώρα όπου κάνουν τρέλες οι μυημένοι, στέκι κυνηγών νέων ταλέντων και παραγωγών· αρθρογράφων που μπορούν να σε εκθειάσουν ή να σε ρίξουν στα τάρταρα μέχρι αύριο το μεσημέρι· αρχόντων και των θυγατέρων τους σε αναζήτηση εξωτικής ροκ εντ ρολ αγριάδας· των σχεδιαστών της μόδας της επόμενης χρονιάς, των μοντέλων που θα τη φορέσουν και των φωτογράφων που θα τα απαθανατίσουν· και μουσικών που δεν ονειρεύονται πια την επιτυχία, επειδή την έχουν· των Beatles και των Stones, των Hollies και των Kinks· των Monkees, των Byrds και των Turtles όταν έρχονται στην Αγγλία· του Τζέρι με ή χωρίς βηματοδότη· μελλοντικών ομότεχνων του Ντιν που θα του πουν «Στείλε μου ένα ντέμο και θα τ’ ακούσω» ή «Το σαπόρτ μας δεν κάνει για τη δουλειά – μπορούν να αναλάβουν οι Utopia Avenue;». Πίσω από την πόρτα του 13Α της Μέισονς Γιαρντ είναι το Scotch of St. James. Μόνο για μέλη.

Ο Ντιν είπε στον Γιάσπερ: «Το μπλα μπλα άσ’ το σ’ εμένα».

Χτύπησε το κουδούνι και άνοιξε ένας ιούδας. Ένας πανθ’ ορών οφθαλμός εξέτασε το ζευγάρι. «Κι εσείς, κύριοι, είστε;…»
«Φίλοι του Μπράιαν. Είπε πως θα μας έβαζε στη λίστα».
Η απάντηση ήταν: «Του Μπράιαν Τζόουνς ή του Μπράιαν Έπσταϊν;».
«Του Έπσταϊν».
«Μισό, τότε, να κοιτάξω τη λίστα μου… Α, ναι, ο Μπράιαν περιμένει… ε… Είστε ο Νιλ και ο Μπεν, μήπως;»
Ο Ντιν δεν πίστευε την τύχη του. «Εμείς είμαστε».
«Τέλεια. Να διπλοτσεκάρω τα επώνυμα… άρα είσαι ο Νιλ Παπάρια και ο φίλος σου αποδώ είναι ο κύριος Μπεν Μάντολες;»
«Αυτοί είμαστε, ναι» είπε ο Ντιν, αυτόματα, πριν πιάσει τα λογοπαίγνια.

Ο πανθ’ ορών οφθαλμός άστραψε και ο ιούδας έκλεισε.

Ο Ντιν ξαναχτύπησε το κουδούνι. Ο ιούδας άνοιξε και ο πανθ’ ορών οφθαλμός κοίταξε έξω. «Κι εσείς, κύριοι, είστε;…»
«Παραφέρθηκα πριν. Συγγνώμη. Όμως είμαστε όντως μουσικοί. Είμαστε στους Utopia Avenue. Παίζουμε στο Πολυτεχνείο του Μπράιτον αύριο».
«Υποβάλετε μια αίτηση μέλους, συν την εισφορά, και η διεύθυνση θα σκεφτεί το ζήτημα. Ή βγείτε στο Top of the Pops και ίσως να μη χρειαστεί συνδρομή. Κάντε στην άκρη, παρακαλώ».

Μια φράντζα, μια μύτη και μια πτυχωτή τραχηλιά προσπέρασαν τον Ντιν σαν σίφουνας. Η πόρτα του 13Α μισάνοιξε και μια έκρηξη από «Πώς είστε, κύριε Χάμπερντικ;» ξέφυγε πριν ξανακλείσει.

«Κι εσείς, κύριοι, είστε;…»
«Παραφέρθηκα πριν. Συγγνώμη. Όμως είμαστε όντως μουσικοί. Είμαστε στους Utopia Avenue. Παίζουμε στο Πολυτεχνείο του Μπράιτον αύριο».
«Υποβάλετε μια αίτηση μέλους, συν την εισφορά, και η διεύθυνση θα σκεφτεί το ζήτημα. Ή βγείτε στο Top of the Pops και ίσως να μη χρειαστεί συνδρομή. Κάντε στην άκρη, παρακαλώ».

Ο Ντιν κοπάνησε το κουδούνι τρεις φορές.

Ο ιούδας άνοιξε. «Κι εσείς, κύριοι, είστε;…»
«Ντιν Μος. Αποδώ ο Γιάσπερ ντε Ζουτ. Να θυμάσαι τα ονόματά μας. Μια μέρα θα μπούμε». Και έφυγε προς την άλλη πλευρά της Μέισονς Γιαρντ.

Ο Γιάσπερ έτρεξε για να τον προφτάσει. «Ίσως είναι καλύτερα έτσι. Έχουμε την πρώτη μας εμφάνιση αύριο. Δεν είναι ώρα για χανγκόβερ».

«Αυτός ο ψωνισμένος μαλάκας ήταν μια μαλακισμένη πούστρα».
«Ήταν; Εμένα μου φάνηκε αρκετά ευγενικός».
Ο Ντιν σταμάτησε. «Δεν τα παίρνεις ποτέ σου;»
«Έχω προσπαθήσει, όμως δεν είμαι πειστικός».
«Δεν είναι θέμα “πειστικότητας”! Ένα συναίσθημα είναι, που να με πάρει!»
Ο Γιάσπερ βλεφάρισε. «Ακριβώς».

𝄢

Η κυκλοφορία είναι αργή σ’ όλη τη διαδρομή από το Γουότερλου ως το Κρόιντεν, οπότε ο Ντιν δεν έχει την ευκαιρία να τρέξει με πάνω από πενήντα χιλιόμετρα την ώρα με το Θηρίο. Ο λεβιές των ταχυτήτων είναι τελείως δυσκίνητος και το βανάκι όλο σβήνει στις διασταυρώσεις. Νότια του Κρόιντεν, κολλάνε πίσω από ένα αργό κομβόι τροχόσπιτα, έτσι μόνο τώρα, μετά το χωριό του Χούλι, που χάθηκε από μπροστά τους πριν καλά καλά φανεί, εκεί όπου ο Α23 ανεβαίνει την πλαγιά του Σάουθ Ντάουνς, είναι ο δρόμος αρκετά αδειανός για να γκαζώσει ο Ντιν.

«Φτιαγμένο για ταχύτητα δεν το λες» λέει ο Ντιν.
«“Την”, όχι “το”» λέει ο Γκριφ από πίσω. «Κι είναι φορτωμένη τέσσερις μουσικούς και τον εξοπλισμό τους».

Όταν το ταχύμετρο φτάνει τα εβδομήντα χιλιόμετρα ανά ώρα, το Θηρίο αρχίζει να ταρακουνιέται δυσοίωνα.

«Αυτό δεν ακούγεται καλό» λέει η Ελφ.

Ο Ντιν κατεβάζει ταχύτητα στα σαράντα και το ταρακούνημα καταλαγιάζει. «Γκριφ, το πήγες για τεστ ντράιβ αυτό το σαράβαλο πριν το πάρεις;»

«Όταν σου χαρίζουν γάιδαρο, δεν τον κοιτάς στα δόντια».

Ο Ντιν αναγκάστηκε να δανειστεί δεκαπέντε λίρες από τη Moonwhale για να πληρώσει το μερίδιό του για αυτό το «δώρο». Κι άλλα χρέη… Θ’ αναγκαστώ να ξαναρχίσω να σερβίρω καφέδες έτσι όπως πάνε τα πράγματα. «Όταν σου χαρίζουν γάιδαρο, πρέπει πάντα να τον κοιτάς στα δόντια. Ποτέ δεν είναι δώρο».

«Χρειαζόμασταν βανάκι, οπότε μας βρήκα βανάκι» λέει ο Γκριφ.
«Ναι – χρειαζόμασταν βανάκι. Όχι μια πρώην νεκροφόρα εικοσιπενταετίας με τρύπες απ’ όπου βλέπεις τον δρόμο».
«Δεν σε είδα να σκοτώνεσαι στο ψάξιμο» λέει ο Γκριφ.
«Εγώ πάντως νομίζω ότι το Θηρίο έχει τύπο» λέει η Ελφ.
«Φτάνει να μας πηγαίνει από το Α στο Β» λέει ο Γιάσπερ.
«Ευχαριστώ τους πραγματογνώμονες για τις απόψεις τους» απαντά απότομα ο Ντιν. «Όταν σπάσει ο στροφαλοφόρος άξονας στις δύο προ μεσημβρίας στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης, θα σου δώσω να τον φτιάξεις με “τύπο”, Ελφ. Κι εσύ πότε» ρωτά τον Γιάσπερ «θα βγάλεις δίπλωμα οδήγησης για να μας πηγαίνεις εσύ από το Α στο Β;».
«Δεν είμαι σίγουρος ότι θα με εμπιστευόμουν στο τιμόνι».
«Πολύ βολικό, που να με πάρει».

«Είναι ένας τύπος στην Ουαλία» λέει ο Γκριφ «που περνάει αυτός από τις εξετάσεις για λογαριασμό σου. Πληρώνεις είκοσι πέντε λίρες και σε δυο βδομάδες σου έρχεται το δίπλωμα. Ο Κιθ Μουν έτσι το πήρε».

Ο Γιάσπερ, προβλέψιμα, δεν λέει τίποτα. Τα έχει πάρει; Έχει φοβηθεί; Ή δεν του καίγεται καρφί; Ο Ντιν εξακολουθεί να μην είναι ποτέ σίγουρος για τις σκέψεις του συγκατοίκου-συμπαίκτη του. Το να μαντεύεις καταντά κουραστικό.

«Είναι ένας τύπος στην Ουαλία» λέει ο Γκριφ «που περνάει αυτός από τις εξετάσεις για λογαριασμό σου. Πληρώνεις είκοσι πέντε λίρες και σε δυο βδομάδες σου έρχεται το δίπλωμα. Ο Κιθ Μουν έτσι το πήρε».

Η ιστορία αξίζει μια απόκριση, αλλά ο Ντιν την έχει ξανακούσει. «Έχει κανείς ένα τσιγαράκι;» Κανείς δεν απαντά. «Σας παρακαλώ».

Η Ελφ ανάβει ένα Benson & Hedges και του το δίνει.

«Στω. Άμα αυτή είναι η μέγιστη ταχύτητα του Θηρίου» –ο Ντιν τραβάει μια τζούρα– «έχουμε μπροστά μας πολύ μεγάλα ταξίδια, που να με πάρει. Και το ράδιο είναι κλαταρισμένο».
«Άμα σου δίνανε ένα εκατομμύριο λίρες» λέει ο Γκριφ, «θα γκρίνιαζες ότι δεν σου τις πακετάρισαν σωστά, γαμώτο».
«Σύντροφοι» λέει η Ελφ, δασκαλίστικα, «απόψε είναι η πρώτη μας εμφάνιση. Θα γράψουμε μουσική ιστορία. Ας βασιλεύσουν η αγάπη και η ειρήνη».

O A23 στρίβει έξω από το δάσος και ανεβαίνει έναν λόφο.

Το Σάσεξ ξεδιπλώνεται μέχρι τη Μάγχη.

Στο χρυσό απόγευμα, ένας ποταμός ξετυλίγεται σαν ασημένιο νήμα.

𝄢

Ο ουρανός σκοτεινιάζει. Ο Ντιν πιπιλάει μια καραμέλα βουτύρου ενώ το Θηρίο περνάει το Πιζ Κότατζ, ένα χωριουδάκι λιγότερο γραφικό απ’ τ’ όνομά του. «Αν έπρεπε να διαλέξω μια εμφάνιση, θα ήταν του Λιτλ Ρίτσαρντ στο Folkestone Odeon. Γύρω στα δέκα χρόνια πριν. Μας πήγε ο Μπιλ Σανκς. Ο Μπιλ έχει το δισκάδικο στο Γκρέιβσεντ και μου πούλησε την πρώτη κανονική κιθάρα μου. Μας πήγε στο Folkestone με το βανάκι του, τον αδελφό μου τον Ρέι κι εμένα και μερικούς ακόμα. Ο Λιτλ Ρίτσαρντ… Χριστέ μου, είναι ένας ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός από μόνος του. Τα ουρλιαχτά, η ενέργεια, οι θεατρινισμοί. Τα κορίτσια. Είπα μέσα μου, Ε λοιπόν, ξέρω τι θα κάνω άμα μεγαλώσω. Μετά, στη μέση του “Tutti Frutti”, εκεί που έκανε τα δικά του, είχε πηδήξει πάνω στο πιάνο, και ούρλιαζε σαν λυκάνθρωπος – σταμάτησε. Έβαλε τα χέρια στο στήθος, τον έπιασαν σπασμοί… και σαβουριάστηκε».

Το Θηρίο περνάει από έναν τσιγγάνικο καταυλισμό σε μια λωρίδα στάθμευσης.

«Ήταν μέρος της παράστασης, σωστά;» ρωτά η Ελφ.
« Έτσι λέγαμε. Ο Λιτλ Ρίτσαρντ είναι μεγάλο νούμερο, λέγαμε. Μας δουλεύει, λέγαμε. Ύστερα όμως το πρόσεξε η μπάντα. Σταμάτησαν να παίζουν. Ύστερα, νεκρική σιγή. Ο Λιτλ Ρίτσαρντ πεσμένος εκεί, να τινάζεται… Και μετά σταμάτησε. Στο μεταξύ ένας μάνατζερ ανέβηκε πάνω, προσπάθησε να πάρει σφυγμό, και φώναζε: “Κύριε Ρίτσαρντ; Κύριε Ρίτσαρντ;”. Άκουγες και της μύγας το φτερό. Ο μάνατζερ σηκώθηκε, κατάχλωμος και ιδρωμένος, και ρώτησε αν υπήρχε γιατρός. Κοιταζόμασταν μεταξύ μας και σκεφτόμασταν, Ο Λιτλ Ρίτσαρντ πεθαίνει μπροστά μας… Ένας άντρας φώναξε: “Είμαι γιατρός, αφήστε με να περάσω, αφήστε με να περάσω”. Έτρεξε στη σκηνή, πήρε τον σφυγμό του Λιτλ Ρίτσαρντ, άνοιξε ένα μπουκάλι, το έβαλε κάτω από τη μύτη του, και ύστερα» –ο Ντιν κάνει προσπέραση σε ένα τρακτέρ που ρυμουλκεί ένα φορτίο κοπριά– «ακούστηκε ένα διαπεραστικό “Αγουόπ- μπαπ-α-λου-μποπ α-λοπ-μπαμ-μπουμ!”. O Λιτλ Ρίτσαρντ πετάχτηκε πάνω – και η μπάντα έπιασε το ρεφρέν. Το όλο πράμα ήταν ένα κόλπο. Ακόμα και οι άντρες τσίριζαν! Και το σόου συνεχίστηκε».

Σταγόνες βροχής πιτσιλάνε το παρμπρίζ.

Ο υαλοκαθαριστήρας τρίζει πάνω στο τζάμι ανώφελα.

Ο Ντιν κατεβάζει την ταχύτητα στα πενήντα χιλιόμετρα την ώρα. «Μετά τη συναυλία, ο Σανκς κι ο Ρέι και οι άλλοι την έκαναν για την παμπ. Με άφησαν μονάχο μου, οπότε σκέφτηκα να πάω να πάρω αυτόγραφο από τον Λιτλ Ρίτσαρντ. Είπα στον πορτιέρη του Odeon ότι είμαι ανιψιός του Λιτλ Ρίτσαρντ, κι άμα δεν μ’ άφηνε να μπω, θα έβρισκε τον μπελά του. Μου είπε να πάρω δρόμο. Οπότε πήγα από πίσω και ανακατεύτηκα με τους φαν στην είσοδο των μουσικών. Μετά από λίγο ήρθε ο μάνατζερ και είπε ότι ο Λιτλ Ρίτσαρντ είχε ήδη φύγει. Όλοι τον πίστεψαν. Ο ίδιος τύπος που είχε κάνει το όλο κολπάκι “Είναι κανείς γιατρός εδώ;”. Πήγα με τα νερά του αλλά ξαναχώθηκα ένα λεπτό αργότερα, πάνω που άνοιγε ένα παράθυρο τρία πατώματα πάνω. Να τος. Ο Λιτλ Ρίτσαρντ, με σάρκα και οστά. Πήρε δυο τρεις τζούρες απ’ τον μπάφο του, τίναξε τη γόπα, έπειτα έκλεισε το παράθυρο. Έκανα ό,τι θα έκανε κάθε φυσιολογικός δωδεκάχρονος φαν του Ταρζάν. Σκαρφάλωσα στα λούκια». Το Θηρίο πλησιάζει έναν καταμουσκεμένο τύπο που κάνει οτοστόπ με μια πινακίδα που γράφει «ΟΠΟΥΔΗΠΟΤΕ». Το μελάνι τρέχει. Ο Ντιν ρωτά: «Μπορούμε να τον στριμώξουμε τον φουκαρά;».
«Όχι, εκτός κι άμα χωρά στο γαμωτασάκι» λέει ο Γκριφ.
«Έλεγες πως σκαρφάλωνες στα λούκια» λέει η Ελφ.

Το Θηρίο προσπερνάει τον τύπο. «Έφτασα στον τρίτο όροφο, όπου σύρθηκα σε έναν διαγώνιο σωλήνα προς το παράθυρο του Λιτλ Ρίτσαρντ… και το λούκι έφυγε απ’ τον τοίχο. Δεκαπέντε μέτρα ύψος! Όρμησα προς το κάθετο τμήμα, γραπώθηκα, και άκουσα τον σωλήνα να σπάει κάτω στο έδαφος. Φαινόταν μισό χιλιόμετρο μακριά. Η μόνη μου ελπίδα ήταν να σκαρφαλώσω στο περβάζι του Λιτλ Ρίτσαρντ και ν’ αρχίσω να χτυπάω το τζάμι. Ήταν αυτό το θολό τζάμι που δεν σ’ αφήνει να δεις μέσα. Κανείς δεν απάντησε. Ήμουν κολλημένος στο λούκι σαν το κοάλα, μα είχε αρχίσει να με πιάνει κράμπα στα χέρια, και τα πόδια μου δεν έβρισκαν πατήματα. Ξαναχτύπησα. Τίποτα. Νόμιζα πως είχα ξοφλήσει – κι αν δεν άνοιγε το παράθυρο στον τρίτο χτύπο μου, θα είχα όντως ξοφλήσει. Ο Λιτλ Ρίτσαρντ αυτοπροσώπως. Γυαλιστερή φράντζα, λεπτό μουστάκι, να κοιτάζει αυτό το παιδί που κυριολεκτικά κρεμόταν απ’ τα νύχια του κι έλεγε: “Γεια σας, κύριε Ρίτσαρντ, μπορώ να έχω ένα αυτόγραφο παρακαλώ;”»

Ένα λεωφορείο περιλούζει το παρμπρίζ.

Ο Ντιν οδηγεί στα τυφλά ώσπου να τρέξει όλο το νερό.

«Δεν γίνεται να μας το κόψεις πάνω στο καλύτερο» λέει ο Γκριφ.
«Πρώτα, με τράβηξε μέσα και μου τα έψαλε επειδή κόντεψα να σκοτωθώ, μα εγώ σκεφτόμουν, Τι φοβερό, με μπινελικώνει ο Λιτλ Ρίτσαρντ. Έπειτα ρώτησε ποιος με προσέχει. Ο αδελφός μου, απάντησα, αλλά είναι στην παμπ. Του είπα πώς με λένε, και ότι θα γινόμουν κι εγώ σταρ. Αυτό τον μαλάκωσε λίγο. “Παιδί μου” είπε, “κανένας σταρ δεν θα χρησιμοποιούσε το όνομα Μόφατ”. Είπα ότι το επώνυμο της μητέρας μου ήταν “Μος” και είπε “Ντιν Μος, μας κάνει”, και έγραψε σε μια φωτογραφία: “Στον Ντιν Μος, που σκαρφαλώνει στ’ άστρα – από τον Λιτλ Ρίτσαρντ”. Ύστερα ένας απ’ τους δικούς του με συνόδευσε στην έξοδο, και περάσαμε από τον πορτιέρη που δεν με είχε αφήσει να μπω, και η περιπέτειά μου τελείωσε. Ο Ρέι κι οι άλλοι νόμιζαν ότι τα είχα βγάλει όλα απ’ το μυαλό μου μέχρι που τους έδειξα τα φωτογραφικά πειστήρια».

Μια πινακίδα λέει ότι το Μπράιτον απέχει σαράντα τρία χιλιόμετρα.

«Την έχεις ακόμη;» ρωτά ο Γκριφ. «Τη φωτογραφία;»
«Μπα». Να τους το πω; «Την έκαψε ο γέρος μου».

Η Ελφ έχει κατατρομάξει. «Γιατί να κάνει ο μπαμπάς σου τέτοιο πράγμα;»

Η μεσαία τάξη δεν καταλαβαίνει Χριστό, που να με πάρει.

Η ουλή στα χείλη του Ντιν πάλλεται. «Μεγάλη ιστορία».

Ο David Mitchell (Ντέιβιντ Μίτσελ, Μ. Βρετανία, 1969) σπούδασε Αγγλική και Αμερικανική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Κεντ, από όπου πήρε και το μεταπτυχιακό του στη Συγκριτική Λογοτεχνία. Έζησε πολλά χρόνια στην Ιαπωνία, όπου δίδασκε αγγλικά (και έγραψε το πρώτο του βιβλίο), πριν επιστρέψει στην πατρίδα του. Ως συγγραφέας πρωτοεμφανίστηκε το 1999 με το μυθιστόρημα Ghostwritten (Το δέντρο της τύχης). Η μεγάλη του επιτυχία όμως είναι το τρίτο του μυθιστόρημα, το Cloud Atlas (O άτλας του ουρανού) του 2004, που ήδη με την κυκλοφορία του χαιρετίστηκε ως αριστούργημα και θεωρείται ένα από τα σύγχρονα κλασικά του 21ου αιώνα. Ζει στην Ιρλανδία με τη σύζυγό του, Κέικο, και τα δύο τους παιδιά.