thanos kappas

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, ο Θάνος Κάππας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - parisko.com

Κάποιο από τα καλοκαίρια των επιστροφών μας εκεί – δεν μπορώ να εντοπίσω πότε ακριβώς, έτσι κι αλλιώς το χωριό είναι πάντα το χωριό, δεν αλλάζει κάτι ακόμα κι όταν πράγματι κάτι στο μεταξύ έχει αλλάξει: στα ίδια σοκάκια θα σε φυσήξει πάλι το θαλασσινό αεράκι, τα ίδια βουνά θα κατεβάσουν το πρωί τη δροσιά τους, τα ίδια πρόσωπα γύρω μας, η ίδια ένταση μέσα μου.

Ας πούμε μεταξύ δώδεκα και δεκατεσσάρων ετών. Την προηγούμενη νύχτα δεν μπορώ να κοιμηθώ από τη ζέστη και την προσμονή, το ξυπνητήρι φωσφορίζει τις ώρες. Αξημέρωτα, σχεδόν, ακούγεται ο διακόπτης του μπάνιου, ο πατέρας βήχει με θόρυβο για να με ξυπνήσει, τσούζουν τα μάτια μου απ' την αϋπνία καθώς ντύνομαι. Η μάνα μου κάνει πως κοιμάται, ο πατέρας ψήνει καφέ στο μπρίκι, ανάβει το πρώτο τσιγάρο, στεκόμαστε στην κουζίνα αμίλητοι, κοιτάμε κάθε λίγο την ώρα.

Βαδίζουμε δίπλα δίπλα τώρα, η μέρα είναι ζεστή, κρατάω το καλάθι. Ο πατέρας φοράει ένα τεράστιο, αστείο καπέλο που δεν μοιάζει καθόλου αστείο όταν το φοράει εκείνος. Τι συζητούν άραγε ένας πατέρας μ’ έναν γιο πηγαίνοντας για ψάρεμα; Ελάχιστα πράγματα, ως συνήθως. Ίσως ο γιος να αναρωτιέται αν θα ανταποκριθεί ικανοποιητικά στον ρόλο του μικρού ψαρά, όμως ο πατέρας τι ακριβώς σκέφτεται; 

Ο πατέρας ξέρει την τέχνη του ψαρέματος, όπως ξέρει κι άλλες τέχνες, με κορυφαία εκείνη της σιωπής. Ο πατέρας διαβάζει ή γράφει στη σιωπή, ο πατέρας καθαρίζει το κυνηγετικό του όπλο στη σιωπή, ο πατέρας αλατίζει το αρνί της Λαμπρής στη σιωπή, ο πατέρας, τώρα, δολώνει στη σιωπή – ακόμα κι αυτή η ελάχιστη, ταπεινή τέχνη έχει τα μυστικά της. Ύστερα ζυγίζει την πετονιά στο χέρι του αφήνοντάς την να αιωρηθεί για λίγο με το βαρίδι της και την εκτοξεύει απότομα χωρίς να της δώσει πολύ ύψος. Το βαρίδι-σφαίρα τρέχει παράλληλα με την επιφάνεια της θάλασσας ώσπου να βυθιστεί μ’ έναν πνιχτό ήχο, αρκετά πιο μακριά από το αναμενόμενο. Αυτά τα δευτερόλεπτα τα χέρια του μένουν ακίνητα στη στάση της εκτόξευσης, μια στάση ανοιχτής αγκαλιάς ή ικεσίας, κι ύστερα χαμηλώνουν, ψάχνουν το πακέτο με τα τσιγάρα στο τσεπάκι του πουκαμίσου, δείγμα χαλάρωσης και αναμονής. Η ανατολή θερμαίνει τα χρώματα, στον κόλπο καθρεφτίζονται βουνά και σπίτια, δεν υπάρχουν πολλά πράγματα να κάνω – πηδάω από βράχο σε βράχο ή τραβάω φωτογραφίες με την νέα μας Κόντακ, καταφέρνω κάποτε να συλλάβω αυτή την κίνηση των ανοιχτών χεριών του, είμαι αντάξιος γιος ενός άξιου πατέρα.

Έφαγα κυριολεκτικά τον κόσμο να βρω τη φωτογραφία αυτής της αγκαλιάς που μένει ανοιχτή – στάθηκε αδύνατο. Βρίσκω όμως αυτό το απόσπασμα της Σάλυ Μαν σ’ ένα κατ’ εξοχήν βιβλίο μνήμης, στο βαθιά προσωπικό και συγκινητικό Είμαι όσα έχω ξεχάσει του Ηλία Μαγκλίνη.

«[…] Ό,τι κι αν είναι αυτό που στ’ αλήθεια βλέπει κάποιος, εφόσον φωτογραφήθηκε δεν μπορεί πια να το δει με το μάτι της μνήμης ξανά. Μια φωτογραφία δεν διασώζει πάντοτε το παρελθόν αλλά συχνά το θάβει, το εξαφανίζει, το απενεργοποιεί ή, από την άλλη, το διαστρεβλώνει, σχεδόν επινοεί το συμβάν, την ατμόσφαιρα, τη συνθήκη του πριν και του χθες κι έτσι, καθώς κρατούσα τις φωτογραφίες της παιδικής μου ηλικίας στα χέρια μου, γράφει η Μαν, μέσα στην τρυφερότητα των “αναμνήσεών” μου ήξερα επίσης ότι με κάθε φωτογραφία ξεχνούσα, δεν θυμόμουν».

Αν είναι έτσι, αναρωτιέμαι αν όλη αυτή η ένταση γύρω από τη χαμένη φωτογραφία και η άτεχνη ζωγραφιά μου τώρα (ζωγράφισα, άραγε, τη στιγμή ή τη φωτογραφική της αναπαράσταση;), είναι μια προσπάθεια για να θυμηθώ ή να ξεχάσω. Πραγματικά, ρωτάω τον εαυτό μου. Μίλησε, μνήμη.

thanos kappas mnimi 2


ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΘΑΝΟΥ ΚΑΠΠΑ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, η Ελιάνα Χουρμουζιάδου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - par...

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελένης Ντούξη

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελένης Ντούξη

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, η Ελένη Ντούξη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - parisko.com...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Τον φετινό νομπελίστα λογοτεχνίας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα θα συστήσουν στους Έλληνες αναγνώστες οι εκδόσεις Ψυχογιός, ξεκινώντας με το τελευταίο του μυθιστόρημα, Afterlives.

Επιμέλεια: ...

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ