thanos kappas

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, ο Θάνος Κάππας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - parisko.com

Κάποιο από τα καλοκαίρια των επιστροφών μας εκεί – δεν μπορώ να εντοπίσω πότε ακριβώς, έτσι κι αλλιώς το χωριό είναι πάντα το χωριό, δεν αλλάζει κάτι ακόμα κι όταν πράγματι κάτι στο μεταξύ έχει αλλάξει: στα ίδια σοκάκια θα σε φυσήξει πάλι το θαλασσινό αεράκι, τα ίδια βουνά θα κατεβάσουν το πρωί τη δροσιά τους, τα ίδια πρόσωπα γύρω μας, η ίδια ένταση μέσα μου.

Ας πούμε μεταξύ δώδεκα και δεκατεσσάρων ετών. Την προηγούμενη νύχτα δεν μπορώ να κοιμηθώ από τη ζέστη και την προσμονή, το ξυπνητήρι φωσφορίζει τις ώρες. Αξημέρωτα, σχεδόν, ακούγεται ο διακόπτης του μπάνιου, ο πατέρας βήχει με θόρυβο για να με ξυπνήσει, τσούζουν τα μάτια μου απ' την αϋπνία καθώς ντύνομαι. Η μάνα μου κάνει πως κοιμάται, ο πατέρας ψήνει καφέ στο μπρίκι, ανάβει το πρώτο τσιγάρο, στεκόμαστε στην κουζίνα αμίλητοι, κοιτάμε κάθε λίγο την ώρα.

Βαδίζουμε δίπλα δίπλα τώρα, η μέρα είναι ζεστή, κρατάω το καλάθι. Ο πατέρας φοράει ένα τεράστιο, αστείο καπέλο που δεν μοιάζει καθόλου αστείο όταν το φοράει εκείνος. Τι συζητούν άραγε ένας πατέρας μ’ έναν γιο πηγαίνοντας για ψάρεμα; Ελάχιστα πράγματα, ως συνήθως. Ίσως ο γιος να αναρωτιέται αν θα ανταποκριθεί ικανοποιητικά στον ρόλο του μικρού ψαρά, όμως ο πατέρας τι ακριβώς σκέφτεται; 

Ο πατέρας ξέρει την τέχνη του ψαρέματος, όπως ξέρει κι άλλες τέχνες, με κορυφαία εκείνη της σιωπής. Ο πατέρας διαβάζει ή γράφει στη σιωπή, ο πατέρας καθαρίζει το κυνηγετικό του όπλο στη σιωπή, ο πατέρας αλατίζει το αρνί της Λαμπρής στη σιωπή, ο πατέρας, τώρα, δολώνει στη σιωπή – ακόμα κι αυτή η ελάχιστη, ταπεινή τέχνη έχει τα μυστικά της. Ύστερα ζυγίζει την πετονιά στο χέρι του αφήνοντάς την να αιωρηθεί για λίγο με το βαρίδι της και την εκτοξεύει απότομα χωρίς να της δώσει πολύ ύψος. Το βαρίδι-σφαίρα τρέχει παράλληλα με την επιφάνεια της θάλασσας ώσπου να βυθιστεί μ’ έναν πνιχτό ήχο, αρκετά πιο μακριά από το αναμενόμενο. Αυτά τα δευτερόλεπτα τα χέρια του μένουν ακίνητα στη στάση της εκτόξευσης, μια στάση ανοιχτής αγκαλιάς ή ικεσίας, κι ύστερα χαμηλώνουν, ψάχνουν το πακέτο με τα τσιγάρα στο τσεπάκι του πουκαμίσου, δείγμα χαλάρωσης και αναμονής. Η ανατολή θερμαίνει τα χρώματα, στον κόλπο καθρεφτίζονται βουνά και σπίτια, δεν υπάρχουν πολλά πράγματα να κάνω – πηδάω από βράχο σε βράχο ή τραβάω φωτογραφίες με την νέα μας Κόντακ, καταφέρνω κάποτε να συλλάβω αυτή την κίνηση των ανοιχτών χεριών του, είμαι αντάξιος γιος ενός άξιου πατέρα.

Έφαγα κυριολεκτικά τον κόσμο να βρω τη φωτογραφία αυτής της αγκαλιάς που μένει ανοιχτή – στάθηκε αδύνατο. Βρίσκω όμως αυτό το απόσπασμα της Σάλυ Μαν σ’ ένα κατ’ εξοχήν βιβλίο μνήμης, στο βαθιά προσωπικό και συγκινητικό Είμαι όσα έχω ξεχάσει του Ηλία Μαγκλίνη.

«[…] Ό,τι κι αν είναι αυτό που στ’ αλήθεια βλέπει κάποιος, εφόσον φωτογραφήθηκε δεν μπορεί πια να το δει με το μάτι της μνήμης ξανά. Μια φωτογραφία δεν διασώζει πάντοτε το παρελθόν αλλά συχνά το θάβει, το εξαφανίζει, το απενεργοποιεί ή, από την άλλη, το διαστρεβλώνει, σχεδόν επινοεί το συμβάν, την ατμόσφαιρα, τη συνθήκη του πριν και του χθες κι έτσι, καθώς κρατούσα τις φωτογραφίες της παιδικής μου ηλικίας στα χέρια μου, γράφει η Μαν, μέσα στην τρυφερότητα των “αναμνήσεών” μου ήξερα επίσης ότι με κάθε φωτογραφία ξεχνούσα, δεν θυμόμουν».

Αν είναι έτσι, αναρωτιέμαι αν όλη αυτή η ένταση γύρω από τη χαμένη φωτογραφία και η άτεχνη ζωγραφιά μου τώρα (ζωγράφισα, άραγε, τη στιγμή ή τη φωτογραφική της αναπαράσταση;), είναι μια προσπάθεια για να θυμηθώ ή να ξεχάσω. Πραγματικά, ρωτάω τον εαυτό μου. Μίλησε, μνήμη.

thanos kappas mnimi 2


ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΘΑΝΟΥ ΚΑΠΠΑ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, η Ελιάνα Χουρμουζιάδου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - par...

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελένης Ντούξη

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελένης Ντούξη

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, η Ελένη Ντούξη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - parisko.com...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ